Wat is de oorsprong van
GRIEP/GRIP/GRYP ?

> [English]

Griep, Griepp, Grip, Gripp, Grijp en Gryp -- verschillende schrijfwijzen voor dezelfde naam -- is een naam die in een aantal landen rondom de Noordzee en de Oostzee al sinds oude tijden voorkomt. Heeft deze naam overal dezelfde oorsprong en betekenis, en zijn sommige van deze families in die landen wellicht verwant?

Zo onwaarschijnlijk zou dat niet zijn; sinds de 14e eeuw is er immers een intensief scheepvaartverkeer tussen de Noord- en Oostzeelanden geweest. Heeft daarbij het feit dat de -- in een aantal talen gelijknamige -- mythologische vogel Grijp in deze streken veel op wapens voorkomt ook nog een betekenis?

Deze website heeft als doel op zoek te gaan naar antwoorden op deze vragen.

• In NEDERLAND komt de achternaam Griep voor het eerst in 1485 voor. Het merendeel van de huidige Nederlandse Griepen blijkt af te stammen van Jan Adriaenszoon Griep, die in 1666 in Hoedekenskerke in de provincie Zeeland wordt geboren. Daarnaast is er een, veel kleinere, familie Griep uit Twenthe.

• In DUITSLAND is de eerste vermelding van de naam Griep in 1538, als Carsten Griep (ook geschreven als Gryp of Grip) burgemeester is van Kiel in Holstein. In 1648 duikt de naam op in het deel van Pommeren dat nu in Polen ligt. Verder komt hij voor in het Emsland, Oostfriesland en de Altmark.

• Veel Griepen in de USA hebben in Duitsland hun roots, zoals die uit Minnesota, New York State en Wisconsin. Dat geldt ook voor Griep uit BRAZILIË.
  De Griepen in New Jersey en Michigan komen van oorsprong uit de Nederlandse provincie Zeeland. Zie ook het emigrantenoverzicht.

• Bij de volkstelling van 1801 in NOORWEGEN komt de achternaam Griep voor in de plaatsen Bergen en Voss.

• Geschreven als Grijp komt de naam al sinds 1216 in het gebied van DE NEDERLANDEN voor. In dat jaar wordt in de provincie Overijssel ene Arnoldus Grijp in een officiële akte vermeld. Vanaf 1434 verschijnt Grijp ook in de westelijke provincie Holland en vanaf 1505 in de stad Leiden. Het dorp Grijpskerk in de provincie Groningen wordt in 1476 Nikolaas Grijp gesticht en in Zeeland is in 1577 van een Johannes Grijp sprake .

• In BELGIË komt Grijp ook als Gryp geschreven voor. De eerste vermelding in Vlaanderen is in 1382, in de persoon van Gillis Grijp te Dentergem. In die tijd vormen België en Nederland samen het gebied der Nederlanden, dat rond 1570 in noord- en zuid gescheiden raakt. In later eeuwen emigreren een aantal Vlaamse Grijpen naar Amerika.

• In DUITSLAND verschijnt de naam Gryp voor het eerst in 1334, in de persoon van Bernardus Gryp, kapelaan te Vreden. In 1415 verkoopt de dochter van ridder Arend Gryp zijn huis in Calveslage. In Nordhorn en ook elders in de graafschap Bentheim wonen al in de 16e eeuw families Grijp. Hans Grijp, soldaat uit Oostfriesland, komt in 1600 naar Zeeland en in 1693 wordt Haico Gryp uit Ostfriesland student in Franeker.

• De hierboven genoemde Arnoldus Grijp komt ook al in 1207 in DE NEDERLANDEN voor, maar dan geschreven als Grip.

• In ZWEDEN laat Bo Jonsson Grip in 1380 het slot Gripsholm bouwen. Er zijn in Zweden meerdere families Grip, onder meer afkomstig uit Morkala en uit Uppland.

• Al vanaf 1689 wonen er in FINLAND mensen met de naam Grip. Het is duidelijk geen Finse naam; het gaat in de meeste gevallen om soldaten uit Zweden en hun nazaten.

• In de Noorse volkstelling van 1801 wordt Griep ook vaak als Grip geschreven, een naam die ook nu nog in NOORWEGEN voorkomt.

• Toeval of niet, in FRANKRIJK komt de naam Grip met name voor in Normandië, een streek die eeuwenlang door invallers uit Scandinavië is bestuurd en bewoond.

• In 1400 koopt Herman Grip, lijfeigene in een dorp in het Emsland in DUITSLAND, zich vrij van zijn heer. En vanaf 1526 wonen er boeren met de naam Gripp (ook geschreven als Griep of Gryp) in Borstel en omringende plaatsen in Holstein.

De veronderstelling lijkt niet onlogisch, dat veel bovenstaande families op enigerlei wijze met elkaar in verband hebben gestaan. Gewezen is al op het sinds de 14e eeuw intensieve scheepvaartverkeer tussen de landen aan de Noord- en de Oostzee, en ook is het goed te bedenken dat de Nederlandse/Nederduitse taal lange tijd een bindende factor is geweest rond dit zeegebied. Op veel plaatsen rond die zeeën zijn Nederlanders neergestreken, daar zijn nog veel sporen van te vinden. Het is daarom niet ondenkbaar dat er ook een Nederlandse achternaam meekwam.

Het uiten van dit soort veronderstellingen is echter nog iets anders dan het leveren van een een genealogisch bewijs. Daarvoor moet nog heel wat in archieven gezocht en uitgedokterd worden. Dit alles wordt bemoeilijkt doordat met name in deze gebieden in de Tweede Wereldoorlog  veel archieven verloren zijn gegaan.

Ook is het uiteraard heel goed mogelijk dat namen als Griep/Grijp/Gryp/Grip/Gripp etc. op een aantal plaatsen tijdstippen onafhankelijk van elkaar zijn ontstaan.

Voor de gedachte dat de naam iets te maken heeft me de in deze streken ook veel op wapens voorkomende Grijpvogel zijn tot nog toe nog nauwelijks aanwijzingen gevonden.

ER WORDT GEWERKT AAN EEN INDEX VAN ALLE PERSOONSNAMEN DIE OP DEZE WEBSITE VOORKOMEN.
VOOR <GRIEP UIT ZEELAND> IS DEZE AL GEREED, ZIE:
Index van Griep uit Zeeland en Index van overige achternamen

Naar: Start -- Sitemap --  Indexen -- Deelnemers aan het project -- Rond Noordzee en Oostzee
Hoe doe ik mee? -- De vogel Grijp -- Gryp uit de Nederlanden -- Gryp uit Vlaanderen -- Griep uit Duitsland
Grip/Griep uit Noorwegen -- Grip uit Zweden -- Grip uit Finland -- Grip uit Frankrijk
Griep in de USA -- Griep/Gryp als emigrant
Deze pagina (http://home.kpn.nl/artrako/Algemeen/Introductie-NL.html) is
voor het laatst gewijzigd op 28 november 2009 door ©Jan Griep te Katwijk aan Zee.