De gemeenten Coevorden, Dalen, Oosterhesselen, Sleen en Zweeloo vormen per 1 januari 1998 de nieuwe gemeente Coevorden. Door de gemeentelijke herindeling in de provincie Drenthe zijn deze vijf gemeenten samengevoegd tot één grote gemeente.

Zoals de naam al aangeeft is Coevorden ontstaan nabij een doorwaadbare plaats ("voorde" in het oud-Saksisch) in het moeras. Gelegen tussen uitgestrekte veenmoerassen vormde deze voorde een uiterst strategisch punt in de weg van Friesland en Groningen tot ver in Duitsland. Al zeer vroeg werd hier dan ook een versterking gebouwd die later uitgroeide tot een kasteel met een vestingstad er rondom heen die snel een belangrijke markt- en handelsfunctie kreeg. De strategische ligging van de oude vestingstad aan die belangrijke handelsroute wierp vooral vruchten af op economisch gebied. Ook tegenwoordig vormt de gunstige ligging aan weg, water en spoor nog een van de sterke punten van de stad.

Coevorden wordt herhaaldelijk in de vaderlandse-geschiedenisboekjes genoemd als een plaats waar menige strijd is gestreden. De vele oorlogen heeft de stad te danken aan zijn toenmalige strategische ligging op de enige doorgaanbare plaats (een zandkop) in het grote Boertange-moeras.

Het kasteel stond van 1024 tot 1522 formeel onder bestuur van de bisschop van Utrecht. Daarna behoorde het aan de hertog van Gelre, die er in 1536 op zijn beurt verdreven werd door keizer Karel V. Ten tijde van de 80-jarige oorlog was het strategisch gelegen Coevorden beurtelings in handen van Spaanse en Staatse troepen, zodat hier menige felle strijd gestreden is. Omstreeks 1600 werd de eigenlijke vesting aangelegd, die na gereedkoming algemeen beschouwd werd als één van de sterkste van Europa: er waren 7 bolwerken, waartussen 7 ravelijnen, en het geheel was omgeven door een 14-puntige ster van contrescarpen.

Toch wist in "het rampjaar" 1672 de bisschop van Münster de vesting in te nemen. Datzelfde jaar werd Coevorden dank zij een list door Rabenhaupt en Mijndert van der Thijnen heroverd, hetgeen een kentering betekende in de grootste bestaancrisis van de republiek.

Haar laatste rol als vestingstad heeft Coevorden gespeeld in 1813-'14 met het einde van de Franse overheersing. In 1870 werd de vesting ontmanteld. De oudste bekende stadsbrief dateert van 1407, maar deze refereert aan een nog oudere. Wanneer Coevorden stadsrechten kreeg, is dan ook niet met zekerheid bekend.

Het kasteel van Coevorden is het enige in Drenthe. Het wordt gevormd door het hoofdgebouw, onderdeel van de voormalige sterkte. De Utrechtse bisschop Frederik van Blankenheim liet het in 1402 bouwen. In 1795 aan particulieren verkocht, verviel het meer en meer tot het in 1972 volledig gerestaureerd weer in ere hersteld werd. Heel bijzonder is de uit 1527 daterende wapensteen van Hertog Karel van Gelre in de voorgevel.

Op verzoek van de nieuwe gemeente Coevorden en in overleg met zijn vertegenwoordigers heeft het Drents Heraldisch College een nieuw gemeentewapen ontworpen. De gemeenteraad heeft het ontwerp op 13 juli 1999 vastgesteld.

In keel een kruis van zilver, in het hart beladen met een adelaar van keel, rechts vergezeld van een gouden bisschopsstaf en links van een gouden lans met de punt naar beneden gericht, beide over alles heen. Het schild gedekt door een gouden kroon met vijf bladeren en gehouden door wildemannen, omkranst en omgord met eikenloof en in de vrije hand een knots over de schouder houdend, alles van natuurlijke kleur. Wapenspreuk: ‘ Multis periculis supersum’, in letters van sabel op een wit lint.

"Dit wapen is uniek van toepassing op de gemeente Coevorden. Zowel de geschiedenis van het gebied als de elementen van de samenstellende gemeenten zijn erin opgenomen. Daarnaast verwijst het wapen naar de huidige infrastructuur en het voldoet aan de regels van de heraldiek.

De keuze voor een kruis als meest in het oog springende element van het wapen is ontleend aan het voormalige gemeentewapen van Zweeloo. Daarnaast refereert dit element naar een belangrijk kenmerk van de huidige gemeente: de strategische ligging langs de west-oost corridor (Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen-Bremen, Hamburg) alsmede langs een belangrijke noord-zuid verbinding (Groningen-Twente/Dusseldorf/Hannover/Berlijn).
De rode adelaar van het geslacht van Coevorden in het schildhart is overgenomen uit de voormalige gemeentewapens van Dalen en Coevorden. Ook de spreuk is afkomstig uit het vroegere gemeentewapen van Coevorden.
De twee wildemannen als schildhouders waren ook afgebeeld in de voormalige gemeentewapens van Sleen en van Oosterhesselen. Het bisschoppelijke kruis van zilver op rood en de rode adelaar zijn afkomstig uit het voormalige gemeentewapen van Oosterhesselen.
De verticaal afgebeelde staf en lans verwijzen naar respectievelijk een heilige bisschop (wiens identiteit nog steeds niet met zekerheid is vastgesteld) en St.-Joris. Deze twee heiligen waren ook staande afgebeeld op het oude stads- en gemeentewapen van Coevorden.