Home Syndromen Problemen Algemene linkpagina

Terug naar de Sanfilippo overzichtspagina
Kenmerken Oorzaak Diagnose
Links Vereniging Voeding

Sanfilippo Syndroom

De oorzaak

Het Sanfilippo syndroom is een inborn error of metabolism, die behoort tot de mucopolysacharidosen. Dit zijn lysosomale stapelingsziekten, die gekenmerkt worden door de stapeling van mucopolysachariden.
wsfmucopolyschema.htm

4 typen Sanfilippo


Biochemisch en genetisch zijn er vier typen San Filippo, die klinisch onderling nauwelijks van elkaar verschillen. Alle worden gekenmerkt door stapeling van het mucopolysachararide heparan-sulfaat. De deficiŽnte enzymen zijn:
  • Heparan N-sulfatase (Sanfilippo type A),
  • alpha-N-acetylglucosaminidase (Sanfilippo type B),
  • acetyl-CoA-alpha-glucosaminide-N-acetyltransferase (Sanfilippo type C) en
  • N-acetyl-glucosamine-6-sulfaat-sulfatase (Sanfilippo type D).

Erfelijkheid


Alle vier de subtypen van het Sanfilippo syndroom erven autosomaal recessief over. Beide ouders van een patiŽnt met Sanfilippo dienen derhalve heterozygoot drager te zijn van hetzelfde type. Heterozygote dragers van het Sanfilippo syndroom hebben zelf in het geheel geen verschijnselen.
Binnen een gezin met het Sanfilippo syndroom is de herhalingskans 25%. De helft van de kinderen zal heterozygoot (drager) zijn. Een gezonde broer of zus van een patiŽnt met Sanfilippo heeft dus 2/3 kans op dragerschap. Deze heterozygote dragers hebben alleen een verhoogde kans op een kind met Sanfilippo als de partner drager is van hetzelfde type Sanfilippo. Deze kans is, gezien de prevalentie van Sanfilippo van 1 op 24000 geboorten, alleen relevant als er sprake is van consanguiniteit.

Geschiedenis


In 1917 beschreef Hunter en in 1919 Hurler patiŽnten met een grof gelaat en skeletafwijkingen. Deze ziekten werden "gargoylisme" genoemd. In 1942 werd het genetisch karakter van deze ziekten onderkend. In 1952 toonde Brante de stapeling van de mucopolysachariden dermatansulfaat en heparansulfaat aan in de lever en meninges van patiŽnten met deze ziekten; die mucopolysacharidosen werden genoemd. In 1957 werden deze mucopolysachariden ook in urine aangetoond.
In 1958 werd het Sanfilippo syndroom beschreven door Meyer, en later door Meyer en San Filippo. In 1961 wordt het Sanfilippo syndroom onderkend als aparte ziekte, daarvoor werd ze beschouwd als een variant van het Hurler syndroom.
In 1964 wordt onderkend dat de ziekten van Hunter, Hurler en Sanfilippo berusten op enzymdeficiŽnties. In 1968 toonden Hoof en Hers aan dat de mucopolysachariden lysosomale stapelingsziekten waren, veroorzaakt door enzymdeficiŽnties.
In 1971 worden Sanfilippo A en B van elkaar onderscheiden. In 1973 wordt het deficiŽnte enzym van Sanfilippo A aangetoond en komt een test voor het deficiŽnte enzym van Sanfilippo B beschikbaar. In 1974 komt een test voor het deficiŽnte enzym van Sanfilippo A ter beschikking. In 1978 wordt Sanfilippo C en in 1980 wordt Sanfilippo D beschreven.
Tekst: K. de Geest (AVG), Groot Schuylenburg, Apeldoorn (20-4-2001).