P.J. Cohen-de Vries De boeken

Paulina Jacoba Cohen-de Vries(1884-1923)

Op een dag liep ik weer eens bij De Slegte in de Kalverstraat, Amsterdam te neuzen. Al heel wat jaartjes geleden, dat wel. Er stond een boek van P.J. Cohen-de Vries, getiteld "Uit de school geklapt."
Een oud boek wat er aantrekkelijk uitzag en van deze schrijfster had ik nog niet gehoord en daarom kocht ik het.
Een aardig boek om te lezen met eigenlijk korte verhalen over haar klas en haar school en haar collega's.
Achterin het boek, in de zogenaamde uitgeversreclame was het droeve bericht te lezen dat mevrouw P.J. Cohen-de Vries in 1923 was overleden. Het boek kwam in 1923 uit.

Natuurlijk wilde ik uitzoeken wie zij was, maar struikelde over de naam. Was het nu Cohen de Vries, of was het P.J. de Vries getrouwd met een meneer Cohen.
Daar kwam ik niet uit en zo bleef dit onderzoekje een tijdje liggen.
Totdat ik zag dat zij een boekje samen had geschreven met M.J. Cohen en dat zou best eens haar man kunnen zijn.
En bingo, dat was ook zo.

Op een persoonskaart van Michel Julius Cohen geboren 18 december 1882 te Arnhem, zag ik dat zijn eerste vrouw was Paulina Jacoba de Vries (trouwdatum was 30 april 1908), geboren 10 april 1884 te Amsterdam en overleden te Hilversum op 19 april 1923.
Het beroep van Michel Cohen was muziekonderwijzer en dat klopt met de informatie over de boekjes die zij samen schreven. Paulina de teksten van liedjes en versjes en Michel de bijbehorende muziek.
====================

Paulina Jacoba de Vries werd op 10 april 1884 te Amsterdam geboren als middelste dochter van Bernard de Vries, handelsagent en o.a. werkende voor de textielfabriek Gerh. Jannink te Enschede, en Cato Wiener. Haar oudere zus is Maartje (Martha) Paulina de Vries, geboren in 1882. Martha wordt lerares Engels en huwt met de arts Salomon Diamant. Dit huwelijk wordt vele jaren later ontbonden.
Het jongere zusje wordt in 1886 geboren; Emma Elisabeth Hendrika de Vries die later de tweede vrouw zal worden van Michel Julius Cohen, inmiddels dan de weduwnaar van Paulina Jacoba.

Je kan niet zeggen de geschiedenis herhaalt zich, maar frappant is dat moeder Cato Wiener de tweede vrouw was van Bernard. Hij was eerder getrouwd met Paulina Jacoba Wiener die na 4,5 jaar huwelijk op 30 april 1878 overleed. Paulina Jacoba Wiener was de zuster van Cato.
Paulina Jacoba de Vries zal dus naar haar overleden tante zijn genoemd.

Uit de boekjes "De kinderen van m'n klas" en "Uit de school geklapt" is op te maken dat Paulina Jacoba Cohen-de Vries een zeer bevlogen onderwijzeres met een uitmuntend pedagogisch inzicht is geweest.
Tot nu toe heb ik niet kunnen vinden op welke volksscholen zij heeft lesgegeven. In Amsterdam in ieder geval.
Sowieso heb ik eigenlijk niet veel kunnen vinden, maar ik ga door!
Bijvoorbeeld gezinskaarten van haar vader Bernard de Vries in Amsterdam zijn er niet, ook niet van Paulina zelf of van haar man Michel Julius Cohen, de muziekonderwijzer.

Het zou kunnen dat de gezinnen bij iemand hebben ingewoond en het zou natuurlijk evenzeer kunnen dat ik met mijn neus zit te zoeken.
Dat er persoonskaarten in Amsterdam bestaan van haar man Michel en haar zuster Emma is aan de droeve gebeurtenis te wijden, dat beiden zijn overleden op 20 mei 1940 te Amsterdam.
Zij liggen begraven op de Ned.Israëlitische Begraafplaats te Diemen.
Oorlogslachtoffers.

Even heb ik gedacht om ook een apart artikeltje met een kopje "Daarna," te maken, maar dat doe ik toch maar niet. "Daarna" zou dan na 19 april 1923 zijn toen Paulina Jacoba overleed. En "daarna" is helemaal niet zo leuk.

Echter, het gaat hier om de schrijfster en de onderwijzeres Paulina Jacoba Cohen-de Vries en ik wil me toch tot haar beperken en haar alle aandacht schenken. Aandacht die zij verdient.

Op 30 april 1908 huwt zij met de uit Arnhem afkomstige muziekonderwijzer Michel Julius Cohen. Het paar woont in ieder geval tot 1913 in Amsterdam. Ik weet niet of Paulina bleef werken, die kans zit er toch best wel in.
Het echtpaar verhuist naar Laren (NH). Wanneer dit gebeurde moet ik nog nazoeken. (In het boek Jan-Jop gaan de vriendinnetjes Jan en Jop met vakantie naar Laren NH)
Op 22 oktober 1918 gaat het echtpaar wonen op de Utrechtscheweg 70 te Hilversum. Een maand later komt haar moeder, de weduwe Cato de Vries-Wiener, bij hen inwonen. Mevrouw Cato vertrekt februari 1921 naar 's-Hertogenbosch om daar bij haar oudste dochter, schoonzoon en kleinkinderen te gaan wonen.

Paulina Cohen-de Vries publiceert haar schetsjes over het lesgeven op Amsterdamse volksscholen, eerst in De Nieuwe Rotterdamsche Courant, om het vervolgens te bundelen en uit te geven bij W. de Haan, Utrecht.
Ook schrijft zij sprookjes en vertellingen voor de allerjongste jeugd.
Verder diverse versjes en liedjes, waar haar man de muziek bij componeert. Bladmuziek werd uitgegeven bij Broekmans & Van Poppel.
Het is te hopen dat de twee nog een gelukkige tijd in Hilversum hebben gehad voor het noodlot toesloeg. Paulina wordt ziek. Op 19 april 1923 overlijdt zij.br

Een bevlogen, wijze vrouw, een hartelijk, aardig mens, is niet meer.



Geraadpleegd:
Reacties, op- of aanmerkingen, of heeft u nog verdere informatie over Paulina Jacoba Cohen de Vries, graag naar: Leesbladzijde

Constance Terlingen, februari/maart 2009

naar boven De boeken