|
|
| I en Y (als i klank) |
| I | afk. impost, belastingen |
| i | afk. 1 |
| I | afk. 1 |
| i.c | afk. iuris consultis,rechtsgeleerde |
| i.e | afk. id est, dat is |
| iacens in lecto | bedlegerig |
| ialosie | een zorgvuldige liefde |
| ianus | januari |
| ib | afk. ibidem op de zelfde bladzijde, op dezelfde plaats |
| ibecillis | zwak |
| ibid. | afk. ibidem, op de zelfde bladzijde, op dezelfde plaats |
| ibidem | aldaar, eveneens, op de zelfde bladzijde, op dezelfde plaats |
| ic | ik |
| icksaet | ijkzaad, voor het ijken van schepels werd raapzaad gebruikt |
| ictu sclopeti | door het schot van een donderbus |
| ictus | slag |
| id | dat |
| id est | dat is |
| idelplaetse | onbebouwd terrein, leeg terrein |
| idemque | en dezelfde, hetzelfde |
| ideo | daarom |
| idioot | ongeletterde, ongeleerde |
| idiote | ongeleerd persoon |
| idololatre | die aan afgoderij doet |
| idololatrie | afgoderij |
| idone | bekwaam |
| idque | en dat, en wel |
| ieckiche wolle | wol nog niet ontdaan van het wolvet |
| ierstcomende | eerstkomende |
| iersten | eerste |
| iet rechten | iets straffen |
| igitur | derhalve, bij gevolg |
| ignobel | onedel |
| ignominie | naamschendi(n)g, schandvlek, schande, oneer |
| ignominiëus | schandelijk, smadelijk, naamschendig, eerloos |
| ignorant | onwettig, weet niet, weetloos, onkundig, onbedachtheid |
| ignorantie | onkunde, onwetendheid, onbedachtheid |
| ignore(e)ren | onkundig zijn, niet weten |
| ignotus | onbekend, vreemd |
| IHS | afk. Iesus Hominum Salvator, Jesus verlosser van het volk |
| ijkzel | merkteken op gewichten |
| ijmme | zie imme |
| ijser | harnas |
| ijsercramer | ijzerhandelaar |
| ijzer | gevangenis |
| iken | ijken, waarmerken |
| ikere | ijker, persoon die de maten en gewichten controleert |
| ill | afk. illustissima, -us, doorluchtige, zeer verhevene |
| illa/ille | die vrouw/man daar, zij daar |
| illaberen | insluipen |
| illata | (ingebrachte) bruidsschat, huwelijksgoed |
| illatie | inbrengen, invoering, besluit |
| illatijf | dat ingebracht kan worden |
| ille | deze daar |
| illegaliteit | ongelijkheid, onwettigheid |
| illegitima (vr), | onwettig |
| illegitime | onwettelijk, bastaart |
| illégitime | zie illegitime |
| illegitimus (m) | onwettig |
| illi | aan hem / aan haar |
| illiquide | onklaar, oneffen |
| illius | van hem |
| illuderen | bespotten, beguiglen? |
| illusie | bespotting, beguigling?, scherts, voor de gek houden |
| illusoir | bespottelijk |
| illustratie | verlichting, doorschijining? |
| illustre | doorluchtig, edel |
| illustreren | doorlichten, doorhelderen, doorluchtigen, verklaren |
| image | beeld, gelijkenis |
| imaginair | inbeeldelijk |
| imaginatio | inbeelding |
| imagineren | inbeelden |
| imbaere | lijkbaar |
| imbeciliteit | zwakheid, onsterkheid |
| imbecillis | zwak |
| imboelen | inboedel |
| imbroberen | afkeuren |
| imbueeren | onderwijzen. instorten |
| imiteren | achtervolgen, nadoen |
| imker | bijenhouder, imker |
| immaculata conceptio | Onbevlekte ontvangenis, 8 december |
| immatriculeeren | inschrijven, opschrijven |
| immatuur | onrijp |
| imme | bijenvolk |
| immediate | onmiddelig (onmiddellijk?) |
| immediatelijk | eensklaps, zonder middel, onmiddellijk |
| immemoriaal | ondenkbaar |
| immense | onmetelijk |
| immeubile | onbewegelijk, onroerend, ontilbaar |
| immeuble | onbeweeglijk, onroerend |
| imminentie | zie immineren |
| immineren | boven het hoofd hangen, genaken |
| imminueeren | verminderen, verkleinen |
| immisceren | inmengen, ondermengen |
| immobile | ontilbaar, onbeweeglijk |
| immoderare | onmatig |
| immoderatie | onmatigheid |
| immodest | onzedig, ongeschikt, ontuchtig |
| immodestie | onzedigheid, ontucht |
| immolatie | opoffering |
| immortaliteit | onsterfelijkheid |
| immuniteit | onbelastheid, vrijheid, vrijdom |
| immutabel | oninwisselbaar, onveranderlijk |
| impar | oneven, ongelijk, onpaar |
| impariteit | onevenheid, onpaarheid |
| impartiëren | mededelen |
| impatibel | ongedoogzaam, onlijdelijk, onverdraaglijk |
| impatient | onlijdzaam, onverduldig |
| impatientie | onlijdzaamheid, onverduldigheid?, ongeduld |
| impediëren | verhinderen, beletten |
| impediment | belet, hindering, beletsel |
impedimentibus dirimens | vernietigend beletsel |
impedimentibus dirimentibus | terwijl er vernietigende huwelijksbeletsels waren |
| impedimentum(-a) | huwelijksbeletsel, hindernissen |
| impelle(e)ren | aanstouwen, drijven |
| impelleren | aanstouwen, drijven, aansporen |
| imperator | keizer |
| imperatrix | keizerin |
| imperceptibel | onmerkbaar |
| impere(e)ren | gebieden, bevelen, heerschappen |
| imperfect | onvolmaakt, onvolkomen |
| imperfectie | onvolmaaktheid, onvolkomendheid |
| imperie | bevel |
| impersoneel | onpersoonlijk |
| impertinent | ongerijmd, slordig, onhebbelijk |
| impertiri | schenken |
| impetitio | aanspraak |
| impetrant | verwerver, verkrijger, verzoeker, eiser, hij die iets verkrijgt |
| impetreren | verwerven, verkrijgen |
| impetueus | onstuimig, heftig |
| impiëteit | godloosheid, ongodvruchtigheid |
| implacabel | onverzoenlijk |
| impleren | vervullen |
| implex | vooroudersgelijkheid |
| implicatie | invouwing, verwikkelingbetrokken zijn in of bij iets |
| impliceren | zie impliqueren |
| impliqueren | impliceren, invouwen, (insluiten) inwikkelen, bevangen, omvatten, mede begrijpen |
| imploijeren | gebruiken, aanwenden |
| imploratie | aanroeping |
| implorato | onder inroeping (van de rechterlijke beslissing) |
| imploreren | inroepen, afsmeken, aanroepen |
| imployeren | zie employeren |
| imponeren | opleggen, bedriegen, te laste leggen |
| important | groot, gewichtig |
| importantie | gewichtigheid |
| importeren | belangen, bedragen |
| importuin | overlastig, onbeschoft |
| importuneren | overlasten, lastig zijn, dringen |
| importuniteit | overlast, dwang |
| importuneren | lastig vallen, ongelegen komen |
| imposeren | opleggen, lastleggen |
| impositie | oplegging, oplage, schatting |
| impositien | indirecte belastingen |
| imposito silentio | zwijgplicht opgelegd hebbend |
| impost | belasting, heffing, schatting |
| impostmiester | belastingpachter |
| imposture | bedrog |
| impôt | belasting |
| impotent | onmachtig |
| impotentie | onmachtigheid, onmacht, onvermogendheid |
| impraegnata | bevrucht (voor het huwelijk) |
| imprägnieren | zwanger maken |
| imprecatie | toewensing, vloek, kwaadwensen |
| impregnatio | zwangerschap |
| impressor | drukker |
| improberen | kwaad keuren, kwaadachten, wraken |
| improbitas | onvroomheid, ondeugd |
| improles | zonder kinderen |
| improvisa morte | door een onvoorziene dood |
| imprudent | onwijs, onvoorzichtig |
| imprudentie | onwijsheid, onvoorzichtigheid |
| impubes | onmondig |
| impudicq | onkuis, onschamel, oneerbaar |
| impuditia | ontucht, onkuisheid |
| impugneren | bevechten, bestrijden |
| impulsie | opstoken, aandrijving |
| impuniteit | ongestraftheid |
| imputatie | wijting, aantijging, toemeting, toerekening |
| imputeren | wijten, aantijgen, toemeten, toerekenen |
| in | in, op, aan, bij, naar |
| in aeternum | voor eeuwig, tot in de eeuwigheid |
| in albis (sepultus) | in het wit (begraven) |
| in annum sequentem | in het volgende jaar |
| in armis | in het leger |
| in articulo mortis | op het moment van sterven |
| in brevi | in korte tijd |
| in caelum abiit | is naar de hemel gegaan |
| in cas | in geval van |
| in cola, incola | inwoner, ingezetene |
| in comitatu | in het gezelschap van |
| in confesso | door beide partijen toegegeven |
| in continent | op staande voet |
| in contradictoria | in tegenspraak |
| in contumaciam | bij verstek |
| in corpore | gezamenlijk |
| in dato | daterend |
| in der Pfingsten | in de met 1e Pinksterdag beginnende week |
| in doloribus partus | in barensweeën |
| in doma sua | in zijn huis |
| in Domino obiit | is gestorven in de Heer |
| in domo propria | in zijn eigen huis |
| in eodem domo | in het zelfde huis |
| in exelso throno | 1e zondag na Driekoningen |
| in extremis momentis | in de laatste ogenblikken |
| in extremis rebus | in uiterste nood |
| in facie ecclesiae | ten overstaan van de kerk |
| in facto | door de daad zelf, inderdaad |
| in festo sancti N. | op het feest van de Heilige N. |
| in forma | in de vorm |
| in foro | openbaar |
| in gebruyck staen | in gebruik zijn |
| in het ruim | plaats in de kerk waar de stoelen van de vrouwen stonden |
| in kennese mij | bij mij bekend |
| in lecto decumbens | bedlegerig |
| in margine | in de marge, in de kantlijn, op de rand van de bladzijde |
| in margine folii | in de marge van dit blad (zijde) |
| in matrimonium iuncti | (zijn) in het huwelijk verbonden |
| in mea absentia | in mijn afwezigheid |
in necessitate baptizatus | in nood gedoopt, meestal door de vroedvrouw gedoopt ook; werden vaak de vlak na de geboorte toch nog overleden kinderen door haar gedoopt |
| in nocte Christi | in de nacht van 24 op 25 december |
| in nomine | in de naam van |
| in nomine Deo | in de naam van God |
| in nosocomio | in het ziekenhuis/gasthuis |
| in pace | in vrede |
| in partu | tijdens de bevalling |
| in pertuis | voor eeuwig |
| in poincten | in punten, puntsgewijs |
| in presentia | in aanwezigheid van |
| in puerperio | in het kraambed, tijdens de bevalling |
| in puerperis | tijdens de bevalling, in barensnood |
| in saldo | nog schuldig |
| in scriptis | in geschrifte |
| in secula seculorum | tot in alle eeuwigheid |
| in situ | ter plaatse |
| in solidum | ieder hoofdelijk aansprakelijk, in zijn totaal, geheel |
| in specie | precies |
| in state | opgehouden, uitgesteld |
| in tasse | in het geheel, als totaal aanbesteden |
| in tempore clauso | in de besloten tijd |
| in usu | in gebruik, gebruikelijk |
| in vita sua | in zijn leven |
| in voluntate tua | 20e zondag na Drievuldigheid |
in zulker manieren so wanneer | op de volgende voorwaarden |
| inaccessibel | ontoegankelijk |
| inadvertentie | onbedachtzaamheid, roekeloosheid, achteloosheid, onwetendheid |
| inaequali gradu | in ongelijke graad van bloed- of aanverwantschap |
| inæqualis | onevengelijk? |
| inæqualitas | ongelijkheid, onevengelijkheid |
| inalienabel | zie inaliënabel |
| inaliënabel | onwandelbaar, onvervreemdbaar |
| inartisiciaal | onkonstig? |
| inbeet | ontbijt |
| inbieden | bevel om in de stad te komen |
| inbiten | ontbijt, kleine maaltijd |
| inbrengen (iet) | weer in de gezamenlijke boedel brengen |
| inbursator | ontvanger |
| inc | afk. Incinéré, cremeren |
| incapabel | onvatbaar, begrijpenloos ??, onbevattelijk, onbekwaam, ongeschikt |
| incapaciteit | onvatbaarheid |
| incarceratie | kerkring, gevangenis, hechte, hechtenis |
| incarcere(e)ren | kerkeren, vangen |
| incendeeren | aantekenen |
| incertas | onzeker, onbekend |
| incertitude | onzekerheid |
| incertus | zie incertas |
| incestriosus | in bloedschande verwekt |
| incestum | bloedschande, ontucht, goddeloos |
| incestuosa | zie incestum |
| incestus | zie incestum |
| incidenten | feiten |
| incipiëren | beginnen |
| incisor | kleermaker |
| inciteren | aanporren, opstoken, aanritsen, aanlokken, stoken, verwekken |
| inciviel | onbeleefd |
| incivil | onburgerlijk, onheus, onbeleefd |
| inciviliteit | onburgerlijkheid, onheusheid, onbeleefdheid |
| inclina domine aurem | 14e zondag na Drievuldigheid |
| inclinatie | zie inclineren |
| inclineren | toeneigen, neigen |
| inclusive | binnen gerekend |
| incluys | ingesloten, binnen, inbegrepen |
| incognitabel | onbedenkelijk |
| incommodatio | ontrijving? verm. van een gemak beroven |
| incommoderen | ontrieven, ongelegenheid maken |
| incommoditeit | ongelegenheid, ongemak, ongerief |
| incommunicabel | onmededeelbaar |
| incomparabel | onvergelijkelijk |
| incompatibel | onverdraaglijk, onlijdelijk, niet overeenkomende |
| incompetent | onbehoorlijk, onwettig, ononderhorig |
| incompetenten regter | ononderhorige rechter |
| incomprehensibel | onbegrijpelijk |
| inconstantie | onstandvastigheid,, wispelturigheid, ongestadigheid |
| incontinenti | dadlijk, strak, op staande voet |
| inconvenient | ongeval, misval, ongeluk |
| incorporatie | inlijving |
| incorporeel | onlichamelijk |
| incorporeren | inlijven, innemen |
| incorrect | onverbeterd, gebrekkelijk |
| incorruptibel | onverderfelijk |
| incredibel | ongelooflijk |
| incrementum | rijzing, aanwassing |
| increpatie | bekijven |
| increperen | bekijven, bulderen |
| inculceren | inscherpen |
| inculpabel | niet te beschuldigen, onbestrafbaar, onberispelijk, onschuldig |
| inculperen | beschuldigen |
| inculqueren | instampen, inscherpen |
| incumberen | opleggen, opsteunen, aanvorderen, voor hebben |
| incurabel | ongeneeslijk |
| indemne | onbeschadigd |
| indemneren | schadeloos houden, vrij houden, vrijwaren van schade |
| indemniteit | vrijwaren van schade, bv bij armlastig worden niet tot last komen van het armenbestuur, schadeloosheid, vrijhouding |
| independens | onverbonden, onafhankelijk, van niemand, afhankelijk |
| independentie | onafhankelijkheid |
| index | klapper, bladwijzer |
| indictie | aanzegging, oplage, tijdgebod, aanrader |
| indifferent | eender, onverscheidelijk ??, eveneens |
| indigenat | onderdaan |
| indigentie | behoeftigheid |
| indignatie | verantwoording, onwaardigheid, euvelneming |
| indiktion | (vermoedelijk) Romeinse belasting |
| indirect | kroms weegs, averechts, niet rechtstreeks, middelijk |
| indiscreet | onbescheiden |
| indiscretie | onbescheidenheid |
| indispoost | ongesteld, ongezond |
| indispositie | ongesteldheid, ongezondheid |
| indissolubel | onloffelijk |
| individuum | ondelijk ? verm. net anders, bijzonder |
| indocte | ongeleerd, |
| indole | inborst, aard |
| indubitabel | ontwijfelbaar |
| induceren | invoeren, inleiden, aanraden, wijsmaken, onderwijzen |
| inductie | aanrading, invoering, invoering, indrang (aandringen) |
| indulgentie | toelating |
| indulgentie | gedogen, toelating, vrijgeven, verwilliging, lekkere spijzing, aflaat |
| indusiarius | hemdenmaker |
| industrie | gauwigheid, wakkerheid, kloekheid, naarstigheid, vernuftigheid |
| indyer qualt | in de kwaliteit van, |
| inegaal | oneffen, ongelijk |
| inegaliteit | oneffenheid, ongelijkheid |
| inertie | vadsigheid, luiheid |
| inerven | door erfenis een goed in iets brengen |
| inestimabel | onschatbaar, onwaarderlijk |
| inevitabel | onvermijdelijk |
| inexcusabel | schuldbaar, onverschoonlijk? |
| inexpert | ongeoefend |
| inexplicabel | onuitlegbaar |
| inexpugnabel | onwinbaar, onverwinnelijk |
| infaam | eerloos |
| infameren | faamroven, schandvlekken |
| infamie | schandvlek, faamroven |
| infans | kind, kleinkind |
| infans unius mensis | kind van een maand |
| infantes | de kinderen |
| infantie | kindsheid, onmondigheid |
| infantis | van het kind |
| infantium | van de kinderen |
| infantulus | baby, kindje, zuigeling |
| infect | stinkend, besmet |
| infector | verver, schilder |
| infereren | invoeren, inbrengen |
| infesteren | beledigen, bekommeren |
| infidel | ontrouw, trouwloos |
| infideliteit | ontrouw, trouwloosheid |
| infingieren | verbreken |
| infirmitate | door een ziekte |
| infirmiteit | onsterkheid, zwakheid, losheid |
infirmorum sacramentis | met de sacramenten der zieken |
| infirmus | ziek, gebrekkig |
| inflammatie | ontsteking |
| inflammatione | door een ontsteking |
| inflammeren | ontsteken |
| inflatie | zwelling |
| inflatie | opblazing, zwelling, ontwaarding |
| infligatie | aanslaan, straf opleggen |
| influentie | invloed, inwerking |
| informaons | afk. Informations, informatie |
| infortuin | rampspoed, ongeluk |
| infortunaet | ongelukkig |
| infortune | ongeluk |
| infra scripto | aan de ondergetekende |
| infra scriptus | ondergetekende |
| infra urbem | binnen de stad |
| infracteur | inbreker, overtreder |
| infractie | overtreding, verbreking, inbreuk |
| infringeren | breken |
| inft | afk. infanterie, onderdeel landmacht |
| ingeboren burger | burger, door geboorte inwoner van de stad |
| ingedoemte | huisraad, meestal gevolgd door een opsomming van de huisraad |
| ingefuyrt | aangevoerd, binnengebracht |
| ingehender | 1e maandag (-helft) |
| ingelanden | landeigenaren in het gebied van een waterschap, vaak door vererving verkregen |
| ingelt | rente, gevestigde rente |
| ingenomen | opgenomen |
| ingenuns | vrijgeboren |
| ingereren | indringen |
| ingesopen | opgedronken |
| ingeweideloos | van de ingewanden ontdaan |
| ingheduempt | zie; ingedoemte |
| ingien | verstand |
| ingr | afk. ingenieur |
| ingraet | ondankbaar |
| ingratitude | ondankbaarheid |
| ingrediëren | intreden |
| ingruerend | dreigend |
| inhabijl | onbekwaam |
| inhabil | onbekwaam, onabel? |
| inhabiliteit | onbekwaamheid |
| inhabitabel | onbewoonlijk, onbewoonbaar |
| inhabitans | inwoner, het bewonen |
| inhærentie | inhanging?, aanhangen |
| inhæsie | inhanging?, aanhanging, aanhangen |
| inhave | inboedel |
| inhereren | inhangen?, inblijven |
| inherieren | aanhangen |
| inhiberen | verbieden |
| inhibions | afk. inhibitions, remming, geremdheid, |
| inhibitie | verbod |
| inhonest | eerloos, oneerbaar |
| inhumaan | onbeleefd |
| inhumata est | zij is begraven |
| inhumatus est | hij is begraven |
| iniere, inierunt | zij zijn (een huwelijk) aangegaan |
| inierunt matrimonium | zij gingen een huwelijk aan |
| inimicitie | vijandschap |
| iniq | onrechtvaardig, onrecht, onrechtmatig |
| inique | onbillijk |
| iniquiteit | ongerechtigheid, onbillijkheid |
| inire | aanvaarden, aangaan |
| initium jejunii | Aswoensdag, aanvang van de vastentijd |
| initum | aan gegaan, begonnen |
| initum (matrimonium) | aan gaan (van een huwelijk), het aangegane huwelijk) |
| iniungeren | gerechtelijk bevelschrift |
| iniurie | ongelijk |
| iniurieren | beledigen, uitschelden |
| iniverunt matrimonium | gingen een huwelijk aan |
| injunctie | bevelen |
| injungeren | toevoegen, opleggen, bevelen |
| injurie | ongelijk, onrecht, hoon |
| injurieren | verongelijken, honen, bespotten |
| injuriëren | zie injurieren |
| injuste | onrechtvaardigheid, ongerechtigheid |
| inkel | enkel |
| inkernaat | vleeskleurig |
| innavigabel | ongevaarlijk |
| inne | bekend mee geweest |
| innegebieden | dagvaarden, voor het gerecht roepen |
| inneggegaen | ingaand, aanvangt |
| innocens | onschuldig |
| innocentes, innocentius | onschuldige kinderen, 28 december |
| innominis | zonder naam |
| innuptus | ongehuwd |
| inobedient | ongehoorzaam |
| inobedient | ongehoorzaam |
| inopinatum | onverwachts |
| inops animi | zwak van geest |
| inops mentis | zwak van geest |
| inpenetrant | eiser in rechtszaak |
| inpensae funebres | begrafeniskosten |
| inpertinent | onbehoorlijk |
| inpertinentie | brutaliteit |
| inplokede | inboedel, roerende goederen |
| inporter | burger, inwoner van de stad |
| inpost | belastingen |
| inprengneren | zwanger maken |
| inproviso | onvoorzien |
| inpt | afk.inpenetrant, eiser in rechtszaak |
| inquael | ongelijk |
| inquestie | in geval van |
| inquiëteren | ontrusting, onrust |
| inquillinus | inwoner, huurder, bewoner |
| inquireren | onderzoeken, doorsnuffelen, navraag doen, ondervragen |
| inquisiteur | onderzoeker, onderzoekmeester, kettermeester |
| inquisitie | kerkelijke rechtbank, spoorde ketters op en veroordeelde ze vooral de doodstraf |
| inquisitie | onderzoek |
| inquistuer | onderzoeker |
| INRI | afk. Iesus Nazareus Rex ludaeorum, Jeus de Nazeréer koning van de Joden |
| insanabel | ongeneeslijk |
| insanabilis | ongeneselijk |
| insanae mentis | krankzinnig |
| insania | waanzinnigheid, dolligheid, krankzinnig |
| insanie | zie insania |
| insatiabel | onverzadelijk |
| inschellig | razend, woedend, zeer kwaad |
| inscherpen | inprenten |
| inschuld | vordering |
| inscrutabel | ondoorgrondelijk |
| insensibel | ongevoelig |
| inseparabel | onafscheidelijk |
| insereren | inzetten, invoegen, inlijven |
| insertie | invoeging |
| inserveren | bedienen, iemand ten dienst staan |
| inseß | assessor, bijzitter |
| insidie | belaging, schuilhoek, lift |
| insigne | merkelijk, kenteken |
| insimulatie | beschuldiging |
| insimuleren | betichten |
| insinuatie | inschrijving, ter kennisgeving, waarschuwing, verwittiging, aanzegging, bekendmaken, kennisgeving, een bedekte voorreden |
| insinueren | indringen, invloegen, inschuiven, te keken geven, aanmelden, verwittigen, meedelen, bekend maken |
| insisteren | aanstaan, volharden, aanhouden |
| insolent | moetwillig, ongewoon, overdadig, onbeschaamd, brutaal |
| insolentie | moetwilligheid, moetwil, dertelheid?, onbeschoftheid, brutaliteit |
insolentie ende super-bie | onbeschaamdheid en hoogmoed |
| insolvent | onbetaalbaar, niet kredietwaardig, onvermogen om te betalen |
| insolventie | onvermogendheid tot betalen |
| inspectie | bezichtiging, baarblijkelijk, beschouwing |
| inspiratie | inblazing, aanblazing, ingeving, een goddelijke ingeving |
| inspireren | inblazen, aanblazen |
| inspraake | zie inspraeck |
| inspraeck | tegenspraak, verzet tegen aantekenen |
| instantia | aandrag, vervolging |
| instantie | aanhouding, volstandigheid, gedurigheid, begin, nadrukkelijkheid, aandrang |
| instauratie | herstelling, oprichting, vernieuwing, weeroprichting |
| instaureren | oprechten, vernieuwen, herstellen |
| insterende | terugkomen op |
| instigatie | aanstouwing, aandrijven, zo klein mogelijk maken |
| instigeren | opstoken, aanstouwen, drijven, ophitsen |
| instinct | drift, ingeving, inblazing |
| institor | kramer, koopman handelaar, marskramer |
| institueeren | te benoemen |
| instituëren | inzetten, onderwijzen, instellen |
| institutie | inzetting, onderwijzing, instelling |
| instoten | inrukken |
| instructie | onderrichting, toerichting, bericht, narichting, onderwijs |
| instruëren | onderrechten, toerechten, schriftelijk bewijzen |
| instrument | werktuig, handeltuig, gereedschap, richting, handel tuigschrift |
| instrumentum | akte |
| integriteit | degelijkheid, oprechtigheid, louterheid |
| intellect | vernuft, verstand, kennis |
| intelligentie | kunstschap, verstand, kennis |
| intemperantie | intemperantie, ongematichtheid |
| intenderen | intenderen, beogen, voorhebben, natrachten, toeneigen |
| intendit | klachtenlijst, geschrift van beschuldiging |
| intenteren | onderstaan, aanleggen, aanwenden, dreigen |
| intentie | oogwit, oogmerk, opzet, voornemen, opzettelijk, mening |
| inter | tussen |
inter adstantium preces | met de gebeden der omstanders |
inter missarum solemnia | tijdens de mis |
| intercederen | tussenspreken, bemiddelen |
| intercessie | tussenkomst |
| interceßie | bemiddeling, tussenkomst |
| intercideren | verbieden |
| intercipiëren | onderscheppen |
| interdiceren | verbieden |
| interdicerende | verbiedende |
| interdict | interdict, verbod, verboden |
| interdictie | rechterlijk verbod |
| Interesse (op) | op rente gezet, rente verschuldigd vanaf |
| interesseren | beschadigen, benadelen, verkorten |
| interest | schade, nadeel, belang, woeker |
| interinement | gestanddoening |
| interineren | gestanden, voor goedkeuren |
| interjectie | inworp, inwerpsel, tussenstelling |
| interlocutie | tussenspraak, tussenoordeel, bijvonnissen |
| interlocutoir | vonnissen, bijvonnissen |
| interlocutoire | tussenoordeel |
| interloqueren | tussenspreken |
| intermitie | aflatingen, verpozingen, tussenkomst |
| intermitteren | ophouden, aflaten, verposen |
| interpellatie | inspraak, tussenspraak, verzoek, aanspraak |
| interpelleeren | opheldering vragen |
| interpelleren | inspreken, tussenspreken, verzeken, sturen, hinderen |
| interponeren | tussenstellen, als bemiddelaar aanbieden |
| interpositie | tussenstelling, tussenkomst, bemiddeling |
| interpretatie | uitlegging, vertaling, verklaring, vertolking |
| interpreteren | uitleggen, verklaren |
| interrogatie | ondervraging |
| interrogeren | ondervragen |
| interrupt | afgebroken |
| interruptie | tussenvalling |
| interscripto | aan de ondergetekende |
| interscriptus | ondergetekende |
| interstat | gestorven zonder biechtvader |
| interstitium | tijd tussen de (huwelijks) afroepen |
| interval | tussenheid, tussenal |
| intervenient | bemiddelaar |
| interveniëren | tussenkomen |
| interventie | tussenkomst |
| intestato (ab) | zie intestatus |
| intestatus | zonder de biecht te zijn afgenomen gestorven ook;; zonder testament gestorven |
| inthimatie | aankondiging, bekendmaking |
| inthimatio | aanzegging |
| inthimere | bekendmaken |
| inthimeren | ontbieden, aankondigen |
| intimare | dagvaarden, gerechtelijk dagen, aankondigen, vonnis betekenen |
| intime | dringend, diep |
| intimeren | vertzagen, vrezen aanjagen |
| intinctor | verver, schilder |
| intituleren | naam noemen, benamen |
| intochte | sloot of tocht in de polder die op de molensloot uitkomt |
| intogen | in metselen van bevestigingsmiddelen |
| intolerabel | onverdraaglijk |
| intoneren | voorzingen |
| intra | in (binnen) |
| intractabel | onhandelbaar, bars, onrekkelijk |
| intrante | in de 1e helft van de maand |
| intricaat | verwart, verstrikt |
| intricatie | verwarring, verstrikking |
| intriqueren | verstrikken |
| introduceren | inbrengen |
| introductie | inleiding |
| intronisati sunt | zij zijn getrouwd |
| intuit | opzicht, aanblik, inzicht |
| inunctus | ongezalfd |
| inundatie | overvloeïng wateroploop, onder water gelopen land |
| inutil | onnut |
| inv. | afk. inventaris |
| invaderen | aanvallen, invaren |
| invalide | onsterk, onbestendig, dat niet bestaan en mag |
| invariabel | onveranderlijk |
| invasie | aanval, inval |
| invectijf | lastering, beschelding, doorstrijking |
| inventariëren | opschrijven, beschrijven, boel beschrijven |
| inventaris | opschrijving van goederen, inhoud, staat, boelschrift |
| inventeren | vinden, uitvinden |
| inventeur | vinder |
| inventie | vinding, vond, vinding |
| inventoir | inventaris, boedelbeschrijving |
| inventus | vondeling, gevonden |
| inversie | omkering |
| inversoenen | door het treffen van een “soen” het recht verkrijgen om weer in de stad te komen |
| inverteren | omkeren |
| investigeren | opspeuren, navorsen |
| investiture | instelling |
| investitus | pastoor |
| investitutie | inleiding in een herengoed , meestal door vererving of de belening van een leen |
| investituur | plechtige inhuldiging of bevestiging in een ambt, priesterschap etc ook; inleiding in een herengoed, meestal door vererving |
| invetus | gevonden |
| invier | binnenbrand |
| invincibel | onwinbaar |
| inviolabel | onschendbaar |
| invitatie | uitnodiging |
| inviteren | aanporren, nodigen |
| invocatie | aanroeping |
| invocavit | 6e zondag voor Pasen |
| invoceren | aanroepen, beroeupen |
| involutie | inwikkeling, inwinding, inwenteling, bestrikking |
| involveren | inwikkelen, inwinden |
| inwaer | waar maken, bewijzen |
| inwater | binnenwater |
| inweg | polderweg, binnenweg |
| inwinnen (iet) | invorderen. bepaaldelijk het innen van de keuren voor de stadskist door de keurmeesters |
| inwinst | aanspraak in rechte, vordering hebben |
| inwoeneren | inwoners |
| inwoonlinc | inwoner |
| inwoonres | de bewoners van de stad, die geen burgerrechten hebben |
| ioculator | kunstenmaker, goochelaar |
| iodem | zelfde, de zelfde |
| ioffer | een ongehuwde of gehuwde vrouw uit gegoede stand |
| ioken | hitsig zijn |
| ipse | hijzelf |
| ipser | stukadoor |
| ipso termino | op de vastgestelde dag |
| ipsum | zelfde |
| iracundie | rampschap |
| ircher | zeemleermaker |
| ironie | schimpreden, schars, spotspreuk |
| ironie | spotspreuk |
| irraisonnabel | onredelijk, onbillijk |
| irrationaal | onredelijk |
| irregulier | ongemeen, ongeschikt |
| irrenumerabile | dat men niet vergelden mag |
| irrepabile | dat men niet meer kan krijgen |
| irreparabel | onverbeterlijk, onvergoedenlijk |
| irreprehensibel | onberispelijk |
| irreprehensibile | onbegrijpelijk |
| irreverentie | oneerbieding, oneerbiedigheid |
| irrevocabel | onwederroepelijk |
| irrevocabile | dat men niet herroepen mag |
| irrideren | begekken, belachen, bespotten, beschimpen |
| irriteren | tergen |
| isagoge | inleiding |
| iserbrant | brandmerk |
| iserschare | schaar om gloeiend ijzer vast te pakken |
| isersnider | stempelmaker |
| issue | uitgangsgeld |
| issue | uitgang, uitkomst, uitgangsrecht |
| issuemeester | de heffer en beheerder van het recht van issue |
| issuerecht | recht door het stedelijk bestuur geheven van erfenissen in de stad die aan personen daarbuiten toevallen |
| ist dat | als |
| isti sunt dies | 2e zondag voor Pasen |
| ita est | zo is het. (onder een akte vermeld) |
| item | eveneens, op de zelfde wijze, idem, vervolgens, |
| item | desgelijks, insgelijks, zo ook; |
| iteratie | hervatting |
| iteratijf | meermaals |
| itereren | hervatten, herhalen |
| iterum | andermaal |
| itinerarie | reisboeken, verslagen van gemaakte reizen |
| iubileren | juichen, verblijden |
| iudex | rechter |
| iussu | op bevel van, in opdracht van (b.v. de graaf, de hertog) |
| iuv. | afk. iuvenis, juvenis, jonge man, vrijgezel |
| iuxta | dichtbij, onmiddellijk, gepaard gaand met |
| iuxta quod | omdat |
| ydropike | waterzucht |
| yegen | tegen |
| yisere | een ijzeren band, mogelijk wordt een halsberg (halsijzer) bedoeld |
| ymmell | inboedel |
| yn | in (wonend in) |
| yn stadt | in plaats van, plaatsvervanger van |
| yser | ijzer, staal |
| ysersnijder | graveur van munten |
| yserwerk | hang en sluitwerk, klein ijzerwerk in gebouwen |
| yunyus | juni |
| |