|
|
| J |
| J.U.L. | afk. van Juris Utriusque Licenciatus, jurist in beiderechten (geestelijk- en burgerlijkrecht) |
| jacens in lecto | bedlegerig |
| jachtaufe | nooddoop |
| jacinct | zie jacint, |
| jaagpad | pad voor scheepsjager (trekker of paard) |
| jacinct | soort robijn, edelsteen |
| jacint | soort robijn |
| jacket | wambuis, schobbejak, kledingstuk |
| jacobakan | smalle verglaasd aardewerkkan |
| jactantie | beroeming, grootspraak, snoeverij |
| jacteren | zie jactantie |
| jacture | verlies, wegwerping |
| jaegerije | jachtrecht |
| jaer | jaar |
| jaerbeganc | jaarlijkse kerkdienst voor de overledene |
| jaergedinge | jaarlijkse rechtzitting |
| jaergelt | som geld, meestal een rente die per jaar betaald of ontvangen ,moet worden |
| jaergetide | het jaarlijks op de sterfdag laten lezen van een mis voor het zielenheil |
| jaergulde | jaarlijkse rente |
| jaerlikes | jaarlijks |
| jaerlix | zie jaerlikes |
| jaerpensie | jaargeld, jaarrente |
| jaers (‘s) | per jaar |
| jaersdach | zie jaersdaeg |
| jaersdaeg | nieuwjaarsdag |
| jaerverste | uitstel van een jaar |
| jaervrome | de vruchtenoogst van een jaar |
| jalours | belgsiek, belgsugtig, min-ijverig |
| jam | reeds, al, nu |
| jampu | jenever |
| jangeleer | betaalmiddel 14e eeuw, een zilveren munt |
| janitor | deurwaarder |
| janrij | januari |
| jansdach | feestdag van h. Johannes, 24 juni, vaak gebruikt als vervaldag van de belasting -, pachtinning |
| januarii | van januari |
| januarius | januari |
| janushoofd | heraldiekteken, hoofd met 2 profiel -gezichten, voorstellend verleden en toekomst |
| jarent | vorig jaar |
| jd | afk. jonge (ongehuwde) dochter |
| jeargetide | jaarlijks terugkerend iets, b.v. rente, kerkdienst etc. |
| jee | Jezus |
| jegengelande | aanliggend, aangrenzend (gebouw) |
| jegenrolle | controleboek voor de rekeningen |
| jenover | jenever |
| jesu namenfest | naamfeest van Jezus, 2e zondag na driekoningen |
| jeune (le) | junior |
| jichtinge. | zie ; gichtffige |
| jm. | afk. jonge (ongehuwde) man |
| joa | afk. Joanna, Johanna |
| joachimdaler | zilveren munt, waarde? |
| joannis | jan, Johannes, Hans |
| joas | afk. Johannes |
| jocchen | soep |
| jodenbord | bordspel nu ganzenbord genoemd |
| jodenhoet | hoed met brede rand en spits van voren |
| joer | jaar |
| joes | afk. Joannes, Johannes |
| joha | zie Joes |
| johan | zie jJes |
| joien | copuleren, geslachtsgemeenschap hebben |
| jois | afk. Jannis, Johannes |
| joken | jeuken |
| jolijs | minnen |
| jonckint | jonggeborene |
| jonckman | jonge man, ongehuwde jonge man |
| jonckwijf | jonge vrouw, dienstmeid |
| joncsin | nakomer |
| jonge dochter | ongehuwde jonge vrouw, mejuffrouw |
| jonkspul | boerenbruiloft |
| jonnen | gunnen |
| jonstelijk | genadig |
| jook | begeerte |
| jool | sukkel |
| jor | afk. jour, dag |
| jour | afk. journalier, dagloner |
| jour du mois | dag van de maand |
| journaal | dagelijks, dagboek, dagregister |
| journalier | daggelder, loswerkman, dagloner |
| journalière | daggeldster, loswerkvrouw, dagloonster |
| jovis dies | donderdag |
| jovis sancta | witte donderdag, groene donderdag |
| joyen, | zie joien |
| jr | afk. jour, dag |
| jubilate (deo omnis terra) | 3e zondag na pasen |
| jubileë | juigjaar, luitjaar, jubileum |
| jubileeren | verheugen, juichen |
| jucture | voeging, lid |
| judex | rechter |
| judica (me deus) | 2e zondag voor Pasen |
| judicature | vonnis, rechtspleging |
| judiceeren | oordelen, rechten, wijzen |
| judiciaal | gerechtelijk, rechtspreken |
| judicie | vonnis |
| judicieel | zie judiciaal |
| judicium | rechtspleging, recht |
| jugalis | gemaal, echtgenoot |
| juge | rechter |
| jugeeren | rechten, oordelen |
| jugement | wijsdom |
| jugemt | afk. jugement, berechting, vonnis |
| jugerum | oppervlaktemaat, morgen |
| jugieren | veroordelen |
| juisteren | ijken |
| juk | oppervlaktemaat, 1 juk = ca 240-300 vierkante roeden = 0,50 ha. ook gevonden de oppervlakte die een stel ossen in een dag kon ploegen. |
| julii | van juli |
| julius | juli, hooimaand |
| jultag | winterzonnewende |
| juncti sunt (matrimonio) | zijn (in het huwelijk) verbonden |
| junctum | verbonden |
| juncture | voeging, gelid, gewricht |
| junctus | zie junctum |
| jung werden | geboren worden |
| jungere | verbinden, verenigen |
| jüngster tag | meestal de laatste dag van de maand |
| junii | van juni |
| junio | jonger, de jongere |
| junius | zie junii |
| juno | juni , zomermaand, brakmaand, wiedemaand |
| junxi | ik heb (in het huwelijk) verbonden |
| jupe | wambuis, kledingstuk |
| jur | afk. juridiction, rechtspraak, rechtsmacht, jurisdictie |
| jura parochalia | dominees-, pastoors-, predikantskosten |
| jurament | eed, vrijwillige eed |
| juramentum | zie jurament |
| juratoire | bij eed |
| jurator | jurylid, gezworene |
| jure concili tridentini | volgens de rechtsregels van het concilie van Trente |
| jure(e)ren | zweren |
| juris consultus | rechtsgeleerde |
| jurisconsulte | jurist, rechtsgeleerde |
| jurisdictie | rechtsdwang, rechtsgebied, rechtsmacht, rechtsban, het rechtsgebied |
| jurisdictie fundeeren | bank vast maken |
| jurisprudentie | rechtskunde, rechtsgeleerdheid |
| jus | recht, wet |
| jus agendi | recht om te eisen wat toegezegd is |
| jus canonicum | kerkelijk recht |
| jus civile | burgerwet, burgerrecht, burgerlijk recht |
| jus controversum | betwist rechtspunt |
| jus deliberandi | recht van beraad |
| jus divinum | goddelijk recht |
| jus gentium | volkenwet, volkerenrecht |
| jus hypothecae | recht van onderpand |
| jus in rem | behering (zorg voor dragen?) |
| jus patronatus | priesterlijke inkomst |
| jus persona(a)le | inschuld (te innen vordering) |
| jus possesionis | bezitrecht |
| jus privatum | bijzonder burger rechtswet |
| jus publicum | gemeene lands-wet (algemene wet) |
| jus reale | bebeering? |
| jus succdendi aò intestato | versterfrecht |
| jus succedendi | versterfrecht |
| jus utendi | gebruiksrecht |
| justicieeren | gerechtsdienaren, rechters, schouten |
| justicier | rechter, schout |
| justicieren | gerechtsdienaars, rechters ook; een doodvonnis voltrekken |
| justierren | ijken, keuren |
| justificatie | rechtvaardig making, rechtvaardiging |
| justificeren | onschuldig verklaren, vrijspreken |
| justisieeren | ontschuldigen vrijspreken |
| justisieren | gerechtvaardig worden |
| justitiae satellis | gerechtsbode |
| justitie | gerechtigheid, rechtvaardigheid, rechtspraak, terechtstelling |
| justus es domine | 16e zondag na drievuldigheid |
| justutie commutatieve | vergeldende |
| justutie distributive | begevende (verdelend) |
| juveeren | helpen |
| juvenculus | jonge jongen |
| juvenis | jongeman, ongehuwd |
| juvenis innuptus | ongehuwde jongeman |
| juveren | helpen |
| juweelen | kleinoden |
| juxta | volgens, bij behorende bij |
juxta formam concili tridentini | volgens de voorschriften van het concilie van Trente |
| juysteren | zie juisteren |
| |