Genealogie In de Sterre - Van der Sterre

Naar de publicatie door p. L.G. van Dijck osa in de Brabantse Leeuw 18 (1969), p. 51-57.

'Zoals van vele aanzienlijke families, was de stamvader van het geslacht In de Sterre waard in de belangrijkste plaatselijke herberg: In dit geval "de Sterre" in de Rechtestraat te Eindhoven. Dit pand werd later ook wel "de Grote Sterre" genoemd, ter onderscheiding van "de Kleine Sterre". Het was een ontmoetingspunt van kooplieden, vergaderplaats voor schepenen, raden en gilden, een trefpunt voor de kleine eindhovense bovenlaag. In de stadsrekeningen wordt meermalen gesproken van de verteringen in de Sterre.De namen In de Sterre en van der Sterre lopen door elkaar tot ongeveer 1620-1640, waarna de laatste naam alleen gebruikt wordt.
Het wapen van der Sterre luidt : Een beurtelings gekanteelde rode dwarsbalk op goud, waarboven een vijfpuntige ster in rood schildhoofd. Zo komt het wapen in origineel voor te Eindhoven in 1610 en 1611. In Taxandria 1907, p. 230 is de ster zespuntig afgebeeld. liet is naar deze afbeelding dat ik de kleuren heb genomen. Johannes Chrysostomus van der Sterre voerde dit wapen in zijn kwartieren I en IV, doch had in II en III een leeuw, wellicht ontleend aan zijn grootmoeder Margriet de Leeuw.'

NB: onderstaand overzicht is redactioneel bewerkt, waarbij onder andere de nummering is aangepast en de noten zijn weggelaten, zie daarvoor de oorspronkelijke publicatie.

I DIRCK GOORT JAN GILIS IN DE STERRE
Waard in 1521, trouwt HEYLWIG VAN DEN DALE, dochter van Lambert Thomasz en Geertruy N., zoon van Thomas Lambert Thomasz en Heylwig Willemsdr. Doernkens. Als cijnsplichtige komt Dirck enige malen voor in 1521. Vóór 1520 heb ik nergens melding gevonden van de herberg de Sterre. Wél komt in 1380 in het aangrenzende Stratum de naam Sterre al voor: Joannes filius Henrici Sterre et Margreta eius nurus (=schoondochter) de agro quondam Henrici Superkens. Dirck leeft nog in 1554 en liet waarschijnlijk één zoon na:

1 JAN, volgt II

II JAN VAN DER STERRE (zoon van I )
Trouwt de Oirschotse MARGRIET DE LEEUWE, dochter van Hendrick. Ook Jan werd waard in de Sterre. In 1597 werd hij gevangen genomen samen met Reynder Willems (Poolen?) te Weert door de 'spaanse hopman Francisco de Padilla, en losgekocht voor 408 gulden en 15 stuivers.

Uit dit huwelijk:

1 DIRCK, volgt IIIa

2 HEYLKEN, overl. voor 19 dec 1592, huwt ANTONY JOOSTEN VAN HEDICKHUYSEN, waard in "de Swaen" te Berlicum. Zij schonk hem een dochter Margriet, over wie oom Dirck voogd was. Vergelijk hiermee Taxandria 45 (1938), p. 162 en Brab. Leeuw 7 (1958), p. 119. Ik veronderstel dat Antony van Hedickhuysen eerst gehuwd is met Heylken in de Sterre, en vervolgens met Geertruyt Adriaen Lonisz van Heeze. De enige voordochter Margriet, overleed al voor 23 januari 1607.

3 HENRICK, volgt IIIb

4 LAMBERT, zonder kinderen overl. Oirschot voor 23 jan 1607. Hij testeert op 1 mrt 1594, eveneens te Oirschot.

IIIa DIRCK IN DE STERRE (zoon van II )
President-schepen te Eindhoven, proviseur van O.L. Vrouwe Broederschap. Geb. 1567, overl. voor 4 apr 1630. Hij was een van de belangrijkste Eindhovenaren in de eerste helft van de 17e eeuw, en bemiddelt zelfs bij prins Maurits ten gunste van de stad. Hij trouwt PERINA VAN ESCH, dochter van Jan van Esch president-schepen te Oirschot en Theodora van Breugel. De kinderen van dit paar verkopen de meubilaire goederen op 4 april 1630. De uiteindelijke erfdeling vindt plaats op 19 oktober 1644. Ook het ouderlijk huis, de herberg de Sterre wordt na minstens 120 jaar familiebezit, verkocht en wel aan Adriaen Bartel van der Waerden, voor fl 4000,-. Het is wel symbolisch dat deze verkoop plaats vond vlak voor de vrede van Munster. Als vurige katholieken zullen de kinderen van der Sterren bijna allen naar het zuiden verhuizen.

Uit dit huwelijk:

1 BARTOLOMEUS, volgt IVa

2 AGNES, geb. Eindhoven 1604/1605. Zij bleef ongehuwd, maar schonk wel het leven aan Susanna, buitenechtelijke dochter van Mr. Adam van Reyde, licentiaat in de beide rechten, en latere echtgenoot van Elisabeth Bierens, dochter van Lucasz en Catharina Willem Wouters Oerleman. Zij behoren tot de kwartieren van de adellijke familie Cleymans de Reyde, waarover binnenkort meer. Agnes was dienstmaagd bij de drie kinderen van Cornelis Dircx In de Eyck en Maria van den Brouck. De familie In de Eyck (van d'Eyck) wordt ook wel... in de Sterre genoemd ! Agnes van der Sterre overl. aug 1666.

3 MR. PETER, geb. Eindhoven 6 sep 1593. Treedt in bij de paters Jesuieten op 22 aug 1611, nadat hij vijf jaar te Antwerpen de humaniora bestudeerd had. Volgt twee jaar wijsbegeerte te Leuven, onderwees de grammatica te Brugge en werd op 10 april 1621 tot priester gewijd. Tot 1632 bij de Jesuieten werkzaam, trad hij daarna uit en werd kanunnik te Brugge.

4 ADRIAEN, volgt IVb

5 JAN, overl. voor okt 1644

6 RICHARDUS, geb. Eindhoven 16 mrt 1602. Bekwaamde zich bij de Jesuieten te 's Hertogenbosch en trad zelf toe in de Sociëteit op 6 october 1618. Hij werd priester gewijd op 14 april 1629. Zijn laatste geloften legde hij af op 4 juli 1632. Hij werd magister politioris literaturae, minister (onderoverste), congregatiedirecteur, missionaris in Holland, en vanaf 1640 werkzaam te Aalst tot 1642, missionaris te Hoorn van 1642 tot 1653 in de statie het Lam, waarna hij werkzaam was te Kortrijk. Aangetast door de pestlijders voor wie hij zich inzette stierf Richardus als "martyr de charité" op 31 october 1667 te Kortrijk. Hij schreef een boekje getiteld : "Usus et utilitas suffragiorem, que laudabili consuetudine in multis congregationibus quot mensibus distribuuntur", Antwerpen, Henricus Aertssens 1638.

7 CASPAR

8 MARGRIET

IIIb HENRICK VAN DER STERRE (zoon van II )
Schout te Eindhoven en Woensere, overl. Antwerpen (?) 14 feb 1641. Hij trouwt ANNA VAN ESCH, zuster van Perina voornoemd, overl. te Antwerpen (?) op 16 sep 1637. Zij krijgen een grafmonument in de kerk van de St. Michielsabdij aldaar, waar een van hun kinderen abt was. Ik vermoed dat het gezin van der Sterre vanuit Eindhoven naar Antwerpen verhuisd is tijdens het twaalfjarig bestand.

Uit dit huwelijk:

1 JOHANNES CHRYSOSTOMUS, waarschijnlijk geb. Eindhoven. Dit in tegenstelling tot wat Schutjes vermeldt. Trad in bij de norbertijnen en werd abt van de St. Michielsabdij te Antwerpen in 1629. Hij stierf er volgens Coppens op 28 juli 1652. Zie voor een exacte opgave van al zijn werken Bibliotheca Catholica Neerlandica Impressa 1500-1727, ten name van der Sterre.

2 AGNES, trouwt Henrick Verschuyl, waarschijnlijk Eindhovenaar van geboorte, doch verhuisd naar Maaseyck. De familie heeft zich vanuit Eindhoven verspreid naar o.a. Haarlem, Goch, Wijk bij Duurstede, Maaseyck. De vele gegevens Verschuyl zijn vrij moeilijk tot een geheel te combineren.

3 MARGRIET, franciscanes in het klooster Catharinenberg te Oisterwijk geboren te Eindhoven in 1596/1597, werd geprofest in 1623. In 1630 verbleef zij zonder bisschoppelijk verlof te Eindhoven in verband met de dood van een van haar verwanten.

4 HELENA OF HEYLTJEN, trouwt Nicolaas Gerardi, kunstschilder te Eindhoven.

5 GASPAR, geb. Oirschot, ged. 's Hertogenbosch (St. Jan) 18 sep 1608.

6 GUILLIAM, geb. Eindhoven 1599, overl. Yperen 22 jul 193. Hij studeerde te Leuven (matricules dd. 24 feb 1616), en behaalde in 1617 de 7e plaats in de wijsbegeerte. Hij verwierf de graad van licentiaat en werd gegradueerde kanunnik van de kathedraal te Yperen. Achtereenvolgens was hij er schatbewaarder 1629-1631, aartspriester op 15 mrt 1631, aartsdiaken vanaf 24 apr 1638 en kapitteldeken vanaf 27 aug 1639. Drie maal bestuurde hij als vicaris het bisdom. Hij was meerdere malen afgevaardigde in de Staten van Vlaanderen. Alles wat hij verkregen had uit beneficies schonk hij aan de kathedraal, in het koor waarvan hij begraven ligt. Een grafschrift in Gallia Christiana V, 33 roemt zijn godsvrucht en voorzichtigheid.

7 HEYLTJEN OF HELENA (identiek aan 4?), trouwt Jonkheer Nicolaus van den Broeck, broer van de kanunnik te Oirschot, Symon van den Broeck.

IVa BARTOLOMEUS VAN DER STERRE (zoon van IIIa )
Trouwt Eindhoven 25 feb CATHARINA PHILIPPI, in de notariële acten Philipsen genoemd. Hij was werkzaam als schoolmeester te Eindhoven. Als zodanig treedt hij op in 1656, 1671 en 1672. In de stadsrekening van het laatste jaar ontvangt hij een gage van fl 200,-, terwijl hij in 1673 een salaris krijgt van fl 150,-, wellicht omdat hij het schooljaar niet afmaakte en in dat jaar overleden is? In ieder geval is er in 1677 sprake van zijn weduwe en kinderen, hoewel er geen woonplaats vermeld wordt.

Uit dit huwelijk:

1 PETRUS, ged. Eindhoven 23 jun 1651.

IVb ADRIAEN VAN DER STERRE (zoon van IIIa )
Trouwt 9 feb 1628 MARGRIET VOGELS, later gehuwd met Maximiliaan van Esch, zoon van Gaspar en Hester Segers uit Oirschot. Hij werd doodgeschoten voor Aken 16 november 1632.

Uit dit huwelijk:

1 ARNOLD, geb. 1 jul 1629, overl. 2 jul 1629.

2 DIRCK, geb. 16 feb 1631, overl. Gelder 20 sep 1631.

3 ADRIAEN PELLEGRIM, volgt V

V ADRIAEN PELLEGRIM VAN DER STERRE (zoon van IVb )
Geb. 17 nov 1632, trouwt CORNELIA CROMBE

Uit dit huwelijk:

1 PETRUS ADRIANUS, kanunnik te Roermond.

2 MARIA ELISABETH, geestelijke dochter te Roermond.

Vele spaansgezinde en katholieke Eindhovenaren zijn tussen 1600-1648 naar het huidige België of Limburg verhuisd, vooral naar Antwerpen. Dat blijkt nu ook weer bij de familie van der Sterre. Ná 1675 zijn zij allen uit Eindhoven verdwenen. De stad miste overigens vele prominente figuren, die elders naam maakten of rijkdom vergaarden. Denk aan de families van Taterbeeck, van den Brouck, van den Berghe, Gerardi, Bierens, van Vlodrop, van Goirll, Mars, van der Waerden etc. De protestantse takken verhuisden meestal naar het noorden.

In 1730 compareert er nog een Michiel van der Sterre te Eindhoven, woonachtig te Brussel. Ik vermoed verwantschap met de hier behandelde familie.

[Naar homepage]