| 3.16 Personen- en
familierecht Artikel 16 is een bepaling die de gelijkheid op het terrein van de familierechtelijke betrekkingen onder de loep neemt. Het gaat om het recht om met vrije toestemming een huwelijk aan te gaan, in vrijheid een echtgenoot te kiezen, en gelijke rechten en verantwoordelijkheden tijdens het huwelijk en bij de ontbinding daarvan.[110] Ouderschap komt eveneens aan de orde: gelijke rechten en verantwoordelijkheden als ouders, met betrekking tot het gezag over de kinderen alsmede adoptie, waarbij het belang van het kind voorop dient te staan. Dezelfde rechten voor beide echtgenoten, daaronder begrepen het recht een geslachtsnaam, een beroep en een werkkring te kiezen. Bovendien hebben beide echtgenoten dezelfde rechten ten aanzien van eigendom en het beheer daarvan. Zowel artikel 23 IVBPR lid 2 en 3 als artikel 16 lid 1 onder a en b Vrouwenverdrag erkent het recht om een huwelijk aan te gaan na vrije en volledige toestemming van beide partners. Tijdens en bij de ontbinding van het huwelijk hebben beide partners dezelfde verantwoordelijkheden (artikel 16 lid 1c Vrouwenverdrag en artikel 23 lid 4 IVBPR). Het EVRM erkent in artikel 12 het recht om te huwen vanaf een bepaalde leeftijd. Het Zevende Protocol van het EVRM voegt daaraan toe dat echtgenoten gelijke rechten en verantwoordelijkheden van civielrechtelijke aard hebben. Dit geldt zowel ten aanzien van elkaar als in hun relatie tot hun kinderen en zowel tijdens als bij ontbinding van het huwelijk. Dezelfde rechten worden genoemd in artikel 16 Vrouwenverdrag sub c tot en met h. Door het Vrouwenverdrag wordt expliciet het recht op het kiezen van een eigen geslachtsnaam toegevoegd (sub g), evenals het feit dat de ouders dezelfde rechten en verantwoordelijkheden hebben ongeacht de huwelijkse staat (artikel 16 lid 1d, zie ook artikel 5c Vrouwenverdrag). In het tweede lid van dit artikel 16 wordt gesteld dat noch kinderhuwelijken, noch huwelijksbeloften rechtsgevolg hebben, en dat een minimumleeftijd voor huwelijken gesteld moet worden, alsmede een officieel register van huwelijken moet worden bijgehouden. Dit is al eerder onderwerp van internationale regelgeving geweest, namelijk in het Verdrag inzake Huwelijkstoestemming, de Minimumleeftijd waarop een Huwelijk mag worden aangegaan en de Registratie van Huwelijken.[111] De formulering in artikel 16 lid 2 is overigens algemener dan die in het Verdrag inzake de Huwelijkstoestemming. In verband met artikel 16 lid 1 sub e kan aanbeveling 24 van het CEDAW nog genoemd worden, waarin dit toezichthoudend orgaan op het risico wijst dat vrouwen in sommige staten worden gedwongen gebruik te maken van onveilige medische methoden, waaronder illegale abortus. |