Beginpagina

Overzicht site

Liedtekst "Er is een land waar vrouwen willen wonen"

Naschrift

Colofon

Joke Smit

Er is een land waar vrouwen willen wonen
(liedtekst, 1981; muziek Ruud Bos)

Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en gelieven kunnen zijn
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, 's werelds raadsvrouw zijn
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn

Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse
En niet vanzelf een man de leiding houdt
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven
En 't brood verdienen met maar vijf uur werk

Er is een land waar mannen willen wonen
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd
Waar niemand wint ten koste van een ander
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn

Er is een land waar mensen willen wonen
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd
Waar zwakken met respect benaderd worden
En vreemdelingen niet meer gekleineerd
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat
Dat is het land waar mensen willen wonen
Het land waar de saamhorigheid bestaat

Naschrift (1981)

De eerste aanzet tot het schrijven van dit lied dateert uit de winter van 1976. In Noordwijkerhout was een lesbisch-feministisch weekend; een groepje vrouwen werkte een middag om een tekst te maken bij de melodie van een der aanwezigen. Maar de tijd was te kort en het bleef bij een poging.

Jarenlang was verder werken aan dit lied een dierbare wens op mijn verlanglijst, maar het kwam er pas van in 1981, toen ik in het ziekenhuis lag. Gebruik makend van melodie en eerste regel schreef ik daar een nieuwe tekst. Bij het lezen van Cobi Schreijers vrouwenliedboek Sara, je rokt zakt af *, was me opgevallen dat er eigenlijk weinig liederen zijn waarin de boodschap van het feminisme - een andere inrichting van het menselijk bestel - een beetje simpel onder woorden wordt gebracht. "Er is een land waar vrouwen willen wonen" is mijn poging daartoe. Met dank dus aan de vrouwen van het weekend die de eerste aanzet gaven, en aan Cobi Schreijer, Marijke Harberts en Jeroen de Wildt, die hielpen met het bijschaven van de tekst. Toen Cobi Schreijer het lied instudeerde bleken tekst en melodie toch niet goed bij elkaar te passen; Ruud Bos was vervolgens zo vriendelijk een nieuwe melodie te maken.

Twee regels hebben misschien wat nadere uitleg nodig.
Voor mij is het feminisme het startpunt van wat ik het nieuw-socialisme noem: het tweede hoofdstuk van de grote bevrijdingsbeweging die in de negentiende eeuw begon. De ontdekking van Marx, dat armoe geen natuurgegeven is, maar voortkomt uit een oneerlijke verdeling van macht over mensen, wordt door vrouwen in de tweede helft van de twintigste eeuw herhaald. Onrecht, namelijk dat vrouwen het onbetaalde en ondergeschikte werk doen, is altijd goedgepraat met een beroep op de natuur: het kan niet anders, want vrouwen baren nu eenmaal kinderen. Vandaar de regel in het tweede couplet: "Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd".
Het oud-socialisme maakte een fout: het koppelde rechtvaardigheid aan één groep, er werd gestreden voor één soort mensen, namelijk mannelijke arbeiders, en niet voor de mensen die in een bepaalde periode in het verdomhoekje zitten. Zo werd de geschiedenis als het ware stilgezet. In het nieuw-socialisme moet het anders. Vandaar de regel: "Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk".

* Amsterdam, Feministische Uitgeverij Sara, 1980 [Red.]

Colofon

Joke Smit, Er is een land waar vrouwen willen wonen.
Liedtekst, 1981. Muziek van Ruud Bos.

Oorspronkelijk gepubliceerd in:

Joke Smit, "Er is een land waar vrouwen willen wonen. Teksten 1967-1981", Amsterdam, Feministische Uitgeverij Sara, 1984, pp. 353-355.

Op de plaat gezet door:

• Cobi Schreijer en Koor Haar op de LP "Plant een roos", 1983, Varagram ET 154, cassette ETC 252.
• Marjan Berk, Nelly Frijda, Mies de Heer en Marijke Nekeman op de LP "Opzij-plaat", uitgebracht ter gelegenheid van het tien-jarige bestaan van Opzij (1982).

Herdrukt in:

• Jacques Klöters en Kick van der Veer, Ik zou je het liefste in een doosje willen doen. Nederlandse chansons en cabaretliederen 1958-1988. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 1989, pp. 44-45.

© Erven Joke Smit / Alle rechten voorbehouden.

• Prints voor persoonlijk gebruik toegestaan.
• Links worden verwelkomd.
• Overname van de integrale tekst is in dit geval mogelijk zonder voorafgaand overleg, op voorwaarde dat u erbij vermeldt dat dit een liedtekst is. Dat ziet u zelf natuurlijk ook wel, maar omdat veel mensen denken dat het een gedicht is moet dit er echt bij vermeld worden.