Bron: Rails dec.98/jan.99
Aan levensmiddelen worden steeds meer smaakjes toegevoegd die onze smaakpapillen flink op de proef stellen, het is een smaakje meer, mag dat?
Weet ú misschien waar de Smooth Assam-thee staat?' De
winkelende man in de supermarkt kijkt hulpeloos. Als de medewerker
het ook niet weet, gaat hij maar voor de Lapsang Souchong, ' met
een rookaroma uit china,' juicht de verpakking. Een druilerige
dinsdagochtend in Albert Heijn en de aroma's komen je tegemoet.
Winkelen is tegenwoordig een dagelijks terugkerende ontdekkingsreis
door het rijk van smaak papillen en exotische geurtjes, De zintuigen
smaak en geur winnen aan poppulariteit. Smaakmaakbureaus, waar
zogeheten flavouristen werken aan nieuwe smaakjes, nemen in omvang
en aantal toe. En het smaakmaken blijft niet beperkt tot levensmiddelen:
de eerste telefoonkaart die naar speculaasjes geurt is al gesignaleerd,
net als een kinderboek met de walm van olifantendrek, zweetsokken
en etensluchtjes. Oswin Kruger, flavourist van smaakbureau Aroma
2000: 'De bestaande smaakjes voldoen niet meer. Mensen willen
wat anders en doen culinaire ervaringen op in het buitenland.
Dat willen ze in eigen land ook. Ons bedrijf experimenteerde met
een nieuwe smaak voor een likeur, gebaseerd op de marulavrucht
uit Zuid-Afrika. Plots kom ik bij Albert Heijn een bronwatertje
met marulasmaak tegen. Ik was totaal verbaasd. Ik denk dat AH
over de hele wereld scouts heeft die hun informeert over alleerlei
nieuwe smaaktrends.'
In restaurants wordt door jonge topkoks volop geëxperimenteerd
met gerechten uit alle werelddelen. De Frans en Italiaanse keukens
zijn niet langer heilig en traditionele westerse gerechten worden
gecombineerd met Thaise en Japanse lekkernijen. 'Het wilde koken,'
noemt culinair publicist Joep Haberts het in NRC Handelsblad.
En het aanbod in de supermarkten lijkt die trend te volgen. De
consument wordt bedolven onder tal van smaakvariaties op producten
die vroeger nog gewoon smaakten naar wat je ewrvan verwachtte.
Ouderwetse ontbijtkoek smaakte naar ontbijtkoek en kwam meestal
uit Brabant of Twente. Maar ontbijtkoek is er nu in de variaties
honing-caramel, vanille-kandij en appel-kaneel. Croma doet ook
mee met de smaaktrend en heeft bakboterpakjes in de variaties
Provençaalse knoflook-kruiken, Mexicaanse pikant-kruiden
en Italiaanse kruidenmix.
Brood kopen is een ware veldslag geworden. Waren we net gewend
aan het Italiaanse ciabatta-brood, nu doemen panini-meergranen
en Mexicaanse maïs-brood op. En niet te vergeten Sallands
zonnepit, Brabants vloerbruin en Brabants vloervolkoren. Snel
door naar de stroop. Keuze aldaar: appel en kaneel,'met héle
rozijnen'. Peren-appelstroop is er ook, en in de Maestrichter
Stroop hebben ze daar nog een stuk of wat druiven aan toegevoegd.
De afdeling chocoladepasta is een verhaal apart. Cappuccino, hazelnoot,
praliné, walnoten, Penotti crispy dug, pasta choco-banaan,
hazelnoot wit...
Wat je met azijn allemaal kunt doen? Azijn van kruidentakjes uit
de Provence, dragonazijn, knoflook-, sherry- en frambozenazijn
en voor de liefhebbers appel-ciderazijn en biologische rode wijnazijn.
Door naar de zuivel, waar we de man van Lapsang Souchong-thee
weer tegen het lijf lopen. Ditmaal gaat hij voor de Lemon Yoghur
van Coberco. Bij Mona vinden ze dat veel te gewoontjes. Goede
Morgen!, drinkontbijt van Mona, komt in sinaasappelsmaak, manderijn-kiwi,
perzik-abrikoos, perzik-appel en manderijn-banaan.
De pasta-afdeling wordt gepasseerd. We geloven het nu wel, met
die pestosmaak, peper- en knoflooksmaak en Spaanse paddestoelensmaak.
En dat je naast aardappelen ook nog Aardappel Idee hebt, en dat
Aardappel Idee weer mogelijk is in de smaakjes knoflook-tuikruiden,
kaas-ui en kerrie, dat namen we maar voor lief. Hoeveel smaakjes
kan een mens verdragen?
Reclamestrateeg Ingmar de Lange van Boynd the Line/Young &
Rubicam voorziet een negatieve reactie op de explosie van smaakjes.
'Zoals je je een ongeluk zapt langs televisiekanalen, zap je door
de supermarkt. Maar ik voorzie dat consumenten het snel zat zullen
zijn. De smaakjes zijn natuurlijk schijninovaties. Men wil binnenkort
weer gewoon héle goeie koffie of thee zonder al die flauwekul.'
Volgens De Lange zitten we na het ambachtelijke tijperk en het
massatijdperk nu in een tijdperk van massaproductie in combinatie
met het ambachtelijke - je produceert voor de massa maar streeft
ernaar dat iedere consument aan zijn individualistische trekken
komt. Maar de nieuwe trend komt er al aan. Ingmar de Lange: "Het
toevoegen van vitamines aan allerlei producten. Of een product
zoals Brain Gum, kauwgom met een stofje. Als je er genoeg op kauwt,
kun je je beter concentreren.