Digitaal "Gehucht" Termunterzijl

Leste moal biewaarkt op: 5 oktober 1999

Inhoud


De Haven

Toen
In de loop van de 17e eeuw groeide Termunterzijl uit tot een bloeiende regionale havenplaats. Het voornaamste exportartikel was de uit de Veenkoloniën afkomstige turf. De turf werd onder andere naar Noordduitse steden vervoerd. Op de terugweg werd compost (voor het vruchtbaar maken van de dalgronden) en hout meegenomen. Ook werden bakstenen en landbouw- produkten via de haven van Termunterzijl vervoerd. ´Golden Zieltje´ heette de plaats heel toepasselijk.

De bloei was echter van korte duur. Tegen het einde van de 19e eeuw begon de zeevaart te verdwijnen. Een van de oorzaken was de aanleg van het Eemskanaal(tussen Groningen en Delfzijl) in 1876, waardoor de positie van Delfzijl werd versterkt. Ook de economische recessie in de tweede helft van de 19e eeuw en het te lang blijven vasthouden aan de oude scheepstypen, hebben aan de verdwijning bijgedragen. De boog heeft maar een beperkte rol gespeeld bij het verval. Kleine schepen konden er namelijk onderdoor, maar grotere zeeschepen konden de boog niet passeren en weken uit naar Delfzijl. Ondanks protesten van de schippers werd de boog echter niet afgebroken.

Na de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde de haven zich steeds meer tot een vissershaven. In die periode bloeide de garnalenvisserij, door de grote vraag vanuit Duitsland, naar gedroogde garnalen voor de verwerking in de veevoederindustrie. Later zijn consumptiegarnalen belangrijk geworden. In de beginperiode trok men erop uit in kleine sloepen voorzien van zeilen.

oude foto ± 1965




oude foto ± 1960
De vloot bestond op het hoogtepunt uit ongeveer 35 kotters en het dorp beleefde goede tijden. De haven had toen nog een open verbinding naar de Eems welke later is afgesloten door een stormvloedsluis. In het begin van de jaren zeventig begon de achteruitgang en kozen velen voor een baan op de wal. Op dit moment zijn er nog drie beroepsvissers over die hun vangsten (d.m.v. koelwagens) aanleveren bij de visafslag van Lauwersoog.




NuTM5
Door de toenemende recreatievaart heeft de vissershaven zich ontwikkeld tot een jachthaven. In de haven bevindt zich het museum ´Golden Zieltje´, waar onder andere een permanente tentoonstelling over de maritieme geschiedenis van Termunterzijl is te zien. Naast het museum bevindt zich het haven-kantoor. Om de haven te bereiken dient men de nieuwe stormvloedsluis te passeren.

In de haven staat een kunstwerk van Chris Verbeek. Het bestaat uit vijf driehoeken, waarvan de grootste 5,80 meter en de laagste 3 meter hoog is. Ze vormen bakens in het landschap. Zo dicht bij het water ligt het voor de hand in de vorm zeilen te zien.

Inhoud