Digitaal "Gehucht" Termunterzijl

Leste moal biewaarkt op: 5 oktober 1999

Inhoud


Het Dorp

Toen
Na de aanleg van de zijl in 1601 begon zich bij de sluis het dorp Termunterzijl te ontwikkelen. Langs de zuidzijde van het Termunterzijldiep ontstond een streekbebouwing van woningen en ambachtsbedrijfjes, die verbonden waren met de scheepvaart en de visserij. De huisjes lagen aaneengesloten aan de kade. Ook aan de noordzijde, tussen de oude zeedijk en het diep, werden woningen gebouwd. In 1870 onderging het zijldorp een belangrijke verandering. Door het graven van een zijarm, van het zijldiep naar de nieuwe sluis, kwam de bebouwing van de zuidelijke oever op een schiereiland te liggen.

Nu
Ook nu nog valt het oude deel van Termunterzijl uiteen in twee gedeelten: De Schepperbuurt en de Mello Coendersbuurt. Deze twee delen zijn sinds enige jaren bestempeld als Beschermd Dorpsgezicht. Aan de noordzijde van het zijldiep ligt de Schepperbuurt. Bij de sluis liggen de huizen aaneengesloten. Iets verder westwaarts, waar de ruimte tussen het zijldiep en de oude zeedijk groter wordt, is de bebouwing opener en worden de huizen omgeven door tuinen en erven.(dit is specifiek voor een zijldorp). Langs het zijldiep ligt een openbaar klinkerpad.

De Mello Coendersbuurt wordt omsloten door water van het Zijldiep en de in 1870 gegraven zijtak. Slechts enkele huizen dateren uit de vorige eeuw. Door sloop is veel van de oude bebouwing verdwenen. Twee karakteristieke panden zijn de nummers 36 en 35. Het eerste huis heeft één bouwlaag onder een op gelijke hoogte rondgaand schilddak. Het huis ernaast heeft een dak met een wolfseind. De brede lijstgoot met een fries vormt de overgang van het dak naar de muur. Het raam boven de deur wordt een bovenlicht genoemd.

Van de oude kademuur is bij de sluis slechts een klein deel overgebleven. De rest is vervangen door een schuin talud met zwarte stenen.

Oostelijk van de zijarm van het Termunterzijldiep ligt de Antony Verburghwijk. Dit is een nieuwbouwwijk die dateert uit 1956 en bestaat uit ±100 woningen. In deze wijk staat de school en is ook de speeltuin gelegen De oostzijde van de wijk grenst aan het buurdorp Termunten.
In het westen loopt de Schepperbuurt door tot aan het andere buurdorp Borgsweer.