Een ecologisch meesterwerk
Toon Elfrink
Ruimzicht '98
Doetinchem
Een half jaar voor de opening van de manifestatie "De Uitnodiging" (juni 1998) in gebouw Ruimzicht deponeerde Toon Elfrink een aantal door zijn vader gepote aardappelen in een spiraalvorm in een lokaal van gebouw Ruimzicht in Doetinchem. In de loop van de maanden werd de suggestie van een komische optocht van kobolds geleid door een tovenaarspuntmuts versterkt door de wortels die aan de aardappelen ontsproten. Verder leek Toon niets te doen. Andere kunstenaars waren aan het tobben over hun bijdrage aan de manifestatie, er werd een gevecht gevoerd met de organisatoren over het thema van de manifestatie, er werd hard gewerkt.
Toon Elfrink kan een prettig vet schilderij maken. Maar bovenal is zijn thema de natuur, en hoe wij daar mee om gaan. Hij leeft met bomen en struiken. Zij leveren hem materiaal. Hij heeft de kunst van het mandenvlechten uitgetild boven de folklore van de braderie. Hij is een Achterhoeker in hart en nieren, maar zijn kunst bedrijft hij over de hele wereld, in India, Japan, en Duitsland.Hij heeft zo zijn eigen visie op de dingen en wie met hem praat staat vaak op de verkeerde poot
Toon is een ecologisch kunstenaar. Hij is niet de enige, het is een hot item in de kunst sinds enkele decennia. De kathedraal in Flevoland van Boezem. de eiken van Beuys in Kassel, de nomadische kunstwerken van Jeroen van Westen en het doorgezaagde varken van Damien Hirst, zij vertellen verhalen met natuurlijke materialen.
Toon Elfrink
Lokatie
Groenendaal, Doetinchem, 1994
Toon maakte in 1994 al een markant werk toen hij op de lokatie van het voormalige zwembad Groenendaal een lege plek in een bomenlaan invulde met afgezaagde boomstobben.
Vlak voor de opening van de manifestatie Ruimzicht '98 kwam hij vanuit Megchelen fietsen met achter op zijn fiets bossen kamille. Veel, heel veel kamille. Hij spreidde een vloer van kamille. De bossen kamille werden dakpansgewijs en zorgvuldig in een spiraalvorm gelegd.
Laat ik de originaliteitskwestie meteen aan de kant schuiven: ik heb al eens een vloer van kruiden gezien: van Herman de Vries in het Gemeentemuseum van Arnhem. Het is al eens gedaan, dus. Maar wie verwijt de schilder dat hij een stilleven schildert? Zelfs dat oude genre kan steeds nieuw leven worden ingeblazen.
Toon Elfrink
Kamillelokaal
Doetinchem, 1998
Toon kiest een dwingende vorm: de spiraal die er toe leidt dat het oog van buiten naar binnen wordt gezogen in een draaikolk van bloemen. Het was een vergankelijk kunstwerk. De bloemen verlepten in de tien dagen van de manifestatie. Maar tegelijkertijd nam de geur toe.
Ik verdenk Toon er van dat hij al een jaar voor de manifestatie die kamille
heeft ingezaaid. Hij zag dat meesterwerk al voor zich.
Joep de Graaff, 16 januari 1999
Nachrift (25 januari 1999) Wel, ik heb dat laatste bij Toon nagevraagd, en de werkelijkheid was prozaïscher. En in de kunst mag de waarheid nooit verstopt worden in magie, vind ik. De kamille was geplukt achter zaal Smithuus in Ulft en al was daar in de zestiger jaren "Het Hemeltje" gevestigd, een met emotie omgeven plek, ik ben te nuchter om in de geur van de kamille nog iets terug te willen vinden van wat zich daar aan lief en leed heeft afgespeeld. Daar heeft die kamille geen weet van..
