Vervolg dagboek Lidi door Sheila

2003

  1 februari zaterdag
Ik heb mama even gebeld om te vragen hoe het gaat en of ze morgen nog naar Rens gaat (die viert z'n verjaardag). Ze voelt zich niet zo goed en kan nog niet zeggen of ze wel of niet gaat. Ik zeg haar ook dat als het niet gaat ze lekker thuis moet blijven, dan komen we wel naar haar toe.
Als ik opgehangen heb moet ik een beetje huilen. Dit is de eerste keer dat ze toegeeft dat ze iets misschien niet aankan.

  2 februari zondag
Rens belt 's morgens op dat papa heeft gebeld, dat ze niet komen. Rens zegt dat papa aan het huilen was door de telefoon.
Ik bel mama op om te vragen hoe het gaat. Ze voelt zich te slecht om te komen. Ze klinkt ook heel zwak. Ik zeg dat ze lekker moet gaan rusten en proberen om iets, maakt niet uit wat, te eten. Morgen afspraak bij de oncoloog. Erik & ik zijn maar even naar Rens geweest, omdat we erg druk zijn met ons kantoortje. Achteraf maar goed ook dat papa & mama niet zijn gekomen, want het was veel te druk geweest voor ze, 13 personen. En dat allemaal in dat kleine flatje.

  3 februari maandag
Papa belt op om te vertellen dat mama vannacht in het ziekenhuis moet blijven slapen. Ze hebben vandaag foto's gemaakt van de buikholte en morgen willen ze nog wat onderzoeken doen.
Ik zeg tegen papa dat hij er morgen op aan moet dringen dat ze alle onderzoeken in 1 dag doen en haar niet voor niets te lang in het ziekenhuis moeten houden.
Ik spreek met papa af dat hij 's middags na 14.00 uur mij belt als hij wat meer weet. Anders probeer ik hem te bellen.

  4 februari dinsdag
Ik probeer de hele dag papa te bellen, maar krijg geen gehoor. Ik leg 's avonds voor Erik een briefje neer dat ik nog niets heb gehoord. En of hij wil blijven bellen. Ik heb de tank van de auto vol gegooid en boodschappen gedaan (doe ik normaal op woensdag).
Toen ik 's avonds uit de les kwam om 21.45 uur belde Erik naar de sportschool, of ik direct thuis wilde komen. Ik vroeg of hij iets gehoord had van papa. Hij zei:"Ja, kom nou maar naar huis." Ik was met Mirjam (een collega) nog een beetje aan het drinken, heb gezegd dat het niet goed was en toen naar huis gegaan. Toen ik thuis kwam had Erik papa aan de telefoon. Ik wist nog helemaal niets en papa zag het helemaal niet zitten. Ik vroeg of hij wilde dat ik morgen kwam of misschien vanavond nog? Hij wilde graag dat ik vanavond nog naar het ziekenhuis kwam. Rens & Carin hoefden niet, die komen morgen pas. Ik heb snel gedoucht, gegeten, paar spullen in de tas gegooid en Erik & ik zijn eerst nog naar het huis van Rens en Carin gereden om de sleutel achter te laten voor hun, zodat ze morgen nog even bij onze poesjes konden kijken. Daarna door naar het ziekenhuis. Het was verschrikkelijk weer, sneeuw, hagel en regen. Dus ik ben over de autobaan gegaan voor de zekerheid. We kwamen om 1.30 uur bij het ziekenhuis aan en moesten daar aanbellen. Er werd eerst een beetje moeilijk gedaan voor we er in mochten. Ik was vrij zenuwachtig, omdat ik niet wist wat ik daar aan zou treffen. Het was heel spannend toen we richting de kamerdeur liepen. Ik deed de deur open en het gordijn was iets naar voren getrokken, zodat ik niet kon zien of ik wel de goede kamer had. Ik trok het gordijn opzij en daar zat papa naast het bed. Mama sliep geloof ik. Papa vertelde dat ze misschien nog 1 ding kunnen doen. Dat is een slangetje plaatsen tussen de nieren en de uitgang, omdat daar een blokkade zit door de tumorcellen. Maar dat is een zeer pijnlijke ingreep en de oncoloog weet ook niet of het resultaat heeft en voor hoelang. Papa kan de beslissing niet alleen maken en mama kan niet reageren. Misschien morgen wel. Maar we willen allemaal dat iemand ons eerst precies komt uitleggen hoe die ingreep in z'n werk gaat, wat het precies is, wat de resultaten zijn, of het mogelijk is etc..
De zuster vraagt of we willen blijven 's nachts. Papa is heel erg moe. Ik zeg dat hij naar huis kan gaan om te slapen. Erik & ik blijven wel in het ziekenhuis. De zuster zet een bed neer op de gang en een luie stoel op de kamer. En er is nog een logeerkamer. Erik haalt onze tas op uit de auto en papa gaat naar huis. Erik zet een logeerbed naast mama's bed. Erik gaat in de logeerkamer slapen en ik blijf bij mama. Ik ga naast haar in het logeerbed liggen. De zuster zegt tegen mama dat ik naast haar lig en ik zeg tegen haar dat als er iets is ze me mij gewoon wakker moet maken.
Ze heeft erg veel pijn en de morfinepomp wordt iets omhoog gezet, zodat ze kan slapen. Ze ligt ook aan het infuus en krijgt bloedtransfusie. Ik dommel een klein beetje weg, maar mama heeft dorst, dus ik geef haar een beetje drinken. Ze is heel erg misselijk. Ik moet uitzoeken hoe het bed werkt zodat ze rechtop kan zitten. Ze gaat op de rand van haar bed zitten en ik geef haar een bakje waar ze in kan spugen. Ik vind dit heel eng, want ik kan er niet tegen als iemand misselijk is of moet overgeven. Ik ga achter haar zitten en strijk over haar rug. Het is mijn moeder, dus ik vind dat ik er bij moet blijven. Er komt niets. Dan moet ze naar de wc. Ze wil opstaan, maar zit vast aan slangetjes. Ik bel de zuster. Ze zegt dat ze een katheter heeft waardoor haar urine afgevoerd wordt en vraagt of ze moet poepen. Geen antwoord. Ze haalt voor de zekerheid een po. En zet die onder haar neer. Ik vraag of ik even naar de gang moet zodat ze een beetje privacy heeft. Geen antwoord, dus ik ga weer in mijn bed liggen. Na 10 minuten vraag ik, of het lukt, of ze klaar is. Geen antwoord. Ik vraag of ik de po weg zal halen, zodat ze lekker kan gaan liggen. Dan knikt ze: ja. Dus ik haal de po weg en trek haar broek weer omhoog. Ik ga weer liggen in bed. Dan komt de zuster haar een spuitje geven tegen de misselijkheid.
Ik doezel weer in en dan begint de transfusie te piepen. Het bloed loopt niet door, zakje is bijna leeg. Ik bel de zuster weer. Die stopt het piepen. Mama heeft veel pijn en kreunt als ze zich beweegt. Het apparaat begint weer te piepen en ik bel de zuster nog een keer. Mama is ondanks het spuitje nog steeds misselijk en de zuster geeft nog een pilletje. Mama heeft moeite met het pilletje, maar uiteindelijk lukt het toch. Nadat het apparaat voor de derde keer piepte en de zuster het weer heeft verholpen dommel ik weer in.

  5 februari woensdag
Als ik wakker word is Erik er en de zusters van de ochtendploeg. Mama slaapt ook. Er komt een nieuwe zuster die haar wakker maakt om haar naam te zeggen. Ik vind het belachelijk. Slaapt ze eindelijk ....... .
De morfinepomp wordt iets omlaag gezet, zodat ze wat helderder wordt. Erik & ik wachten op papa.
Rens & Carin komen ook naar het ziekenhuis.
Mama is te duf om mee te praten. Ze kreunt van de pijn. Zegt alleen af en toe:"Dorst, dorst, dorst, dorst." Ik vroeg of ze wat thee wil en ze knikt: ja. Ze neemt een slokje. En slaapt verder. De zusters willen haar wassen en haar een nieuw bed geven met een zachter matras tegen de pijn. Erik & ik gaan op de gang zitten. We horen haar kreunen als ze verlegd wordt. Dan komt papa. Hij heeft redelijk geslapen, maar was om 5.00 uur wakker en is in de woonkamer gaan zitten met Inez op schoot. Mama is klaar en zit in de luie stoel. Ze reageert wel iets als je tegen haar praat. Ze kijkt je aan, maar dommelt telkens in. Wij proberen de zusters duidelijk te maken dat we de oncoloog met z'n allen willen spreken. Rens & Carin zouden rond 11.00 uur komen en de oncoloog ook. Erik & ik gaan in de kantine wat eten. Papa komt later ook er bij zitten. Dan gaan we terug naar mama. Rens & Carin komen ook. Rens moet huilen. Mama is blij als ze Rens ziet. Na een tijdje wil ze terug in bed. De zusters zetten haar weer in bed.
En maar wachten op de oncoloog. Papa heeft hem vanmorgen even gesproken en hij heeft gezegd dat de behandeling niet doorgaat. Papa is hierdoor nogal ondersteboven. De oncoloog zegt dat het pijnlijk is en het hoogst waarschijnlijk geen verschil maakt en wil dat mama niet aandoen. Dan komt de zus van mama.
Als we allemaal om mama's bed zitten komt de oncoloog ons allemaal precies vertellen hoe & wat. We vragen of ze dan zo snel mogelijk naar huis mag. Volgens de oncoloog is er geen reden om haar daar te houden dan.
Papa & ik bellen de huisarts op of hij thuis een bed kan regelen en een morfinepomp. De zusters zeggen dat we haar beter morgen mee kunnen nemen, maar iedereen wil naar huis, mama ook.
Na een hoop gebel en gedoe gaan Erik, Rens, Carin en ik vast naar hun huis (mama's zus is al weg) om daar alles in orde te maken en vast boodschappen te doen. We doen eerst haar eigen bed naar beneden, het ziekenhuisbed komt morgen tussen 11.00 en 14.00 uur.
Als we net klaar zijn, Carin & Erik zijn net 1 minuut weg, terug naar ons huis, komt mama al met de ambulance. De zusters vragen of ik even kan helpen mama in bed te leggen, want de brancard kan niet door de deur. Het lukt. De huisarts komt kijken en geeft mama een spuitje morfine. (Het pompje komt ook morgen pas). Ik kook eten en dan komen haar broer, schoonzus & opa. Ze hebben honger en eten ook mee. Ze zijn allemaal erg verdrietig. Mama zegt nog tegen hun:"Rij voorzichtig". Ik tol zowat om van de slaap. Heb de hele nacht bijna niet geslapen. Als mama nou maar iets wil eten ... .
De dokter komt om 23.00 uur nog een keer langs en geeft haar nog een morfine spuitje. Ook krijgt ze tegen de pijn in de botten een zetpil. Mama reageert goed op de dokter, je kunt zien dat ze hem door en door vertrouwt.
Papa blijft vannacht bij mama op de luie stoel. Rens en ik gaan om 1.30 uur naar de zolder waar we slapen. We hebben de telefoon met intercom meegenomen zodat papa kan bellen als er iets is.

  6 februari donderdag
Om 5.30 uur belt de telefoon. Ik schrik me dood. Pak de telefoon en hoor niets. Dan hoor ik papa beneden gillen of ik wil helpen. Als ik beneden kom zit hij met mama op de wc. Mama moest in eens. We maken haar schoon en brengen haar terug in bed. Ze heeft veel dorst en pijn. Ik blijf ook maar beneden en stuur Erik een SMS-je, want die is onderweg naar z'n werk dacht ik.
We mogen om 6.00 uur pas de dokter bellen. Mama heeft weer veel pijn en dan om 6.05 uur staat de dokter er. Dan komt Rens ook naar beneden. Hij kucht en mama zegt:"Hé, is Rens er ook?" Heel blij.
Tijdens het ontbijt moet mama weer naar de wc. Papa en ik brengen haar. Rond 11.00 uur moet mama weer. Papa en ik nemen haar naar de wc. Ze doet wat en dan begint ze te klappertanden. Ik pak een grote handdoek en leg die om haar schouder voor de warmte en we brengen haar snel terug naar de woonkamer en zetten haar in luie stoel. We gooien het dekbed over haar heen en ik wrijf haar voeten warm. Ze begint steeds heviger te trillen, totdat ze heen en weer schudt. Ze is helemaal in paniek en ik omhels haar om haar warm te maken. Papa wordt hysterisch en rent hard huilend naar de keuken. Ik zie mama in paniek papa na kijken. Rens rent ook hard huilend papa achterna. Ik roep een beetje boos papa terug, omdat ik zie dat mama papa bij zich wil hebben. Papa komt terug en gaat bij me zitten bij de poef. Mama is helemaal in paniek en schudt nog steeds. Ik vraag papa of hij mama's hand vast wil pakken. Mama vraagt in paniek aan papa:"Wat moet ik doen, wat moet ik doen?" Ik zeg tegen mama, dat als ze wil gaan ze moet gaan, wij redden ons wel. Haar vingers en voeten zijn helemaal zwart en ook om haar mond is ze helemaal zwart. Mirjam heeft mij verteld, dat je daaraan kunt zien dat iemand dood gaat. Ik vond dit een heel eng moment. We hebben de huisarts gebeld en die komt er meteen aan. We leggen haar weer in bed en hij geeft haar een klysma met valium zodat ze rustig wordt.
Het ziekenhuisbed wordt gebracht. ik weet niet of het nog nodig is, maar zet het toch maar in de keuken.
Mama wordt weer rustig. Erik belt mij op en Rens belt Carin, of ze toch maar weer zo snel mogelijk willen komen. Als ze er zijn zetten we het ziekenhuisbed naast mama's bed. Nu kan ik mama wassen en verschonen en kan ze in haar nieuwe bed. Ze is nu rustig. Ze is wel bij. Ze wil vaak rechtop zitten en plassen, maar ze heeft een katheter. Als we haar wassen om haar in het nieuwe bed te zetten trekt papa per ongeluk het katheter eruit. Carin haalt dan bij de dokter luiers op en plastic onderleggers. Maar mama wil perse naar de wc lopen in plaats van 'in de broek te plassen'. Ze weigert ook op het potje (1x niet). Als je niet snel genoeg bij d'r bent zit ze al met haar benen over de rand van het bed en wil ze opstaan. 1x toen ze op de wc zat wreef ze met haar hand over mijn rug. Toen leek het alsof ze mij wilde bedanken.
Vanmorgen stond ik aan haar bed en toen vroeg ze:"Ga ik nu dood?" Ik heb gezegd, dat ik denk van wel en dat opa, haar broer, schoonzus en zus zijn geweest gisteren. "Wat kwamen die dan doen?" vroeg ze. Ik zei:"Kijken hoe het met jou gaat". Dan valt ze rustig in slaap.
De dokter komt vaak kijken en de thuiszorg komt vaak kijken. Ze vragen of we voor de nacht willen dat er iemand blijft. Maar we zijn met zo velen nu en papa wil een beetje privacy.
Emmie komt langs en zegt dat zij ook wel 's nachts wil blijven. Dat willen we helemaal niet. Dan nog liever een onbekende. 's Avonds heeft Erik eten gekookt.
De dokter komt weer langs 's avonds, het pompje is aangesloten en hij laat nog een klysma valium en een zetpil diclofenac tegen de botpijn achter voor de nacht. Erik & ik zetten mama nog een keer op de wc. Papa gaat 's avonds even slapen. Als hij wakker is geef ik mama de zetpil. We leggen papa's matras ook beneden neer naast mama. Rens & Carin slapen in het kantoor en Erik & ik op zolder. We hebben allemaal een intercom. Rond 1.00 uur gaan we allemaal naar boven. Papa gaat in de woonkamer mama's dagboek lezen.

  7 februari vrijdag
Om 4.15 uur belt papa mij weer uit bed. Ik ga naar beneden. Erik ook. Het lijkt of mama gaat sterven. Ze is heel rustig en kijkt met grote ogen in de rondte. Papa vraagt of hij Rens en Carin ook moet roepen. Ik zeg van wel. Hij wil weglopen en zie dat mama's grote ogen papa volgen. Ik zeg dat het beter is dat Erik hun gaat roepen. Rens, papa en ik nemen plaats om het bed en houden mama's handen vast. Ze blijft met grote ogen papa aankijken en zegt niets. Papa en Rens huilen. Papa zegt allemaal lieve woordjes. Dan begint mama heel hard in onze handen te knijpen. Mijn hand doet gewoon zeer, zo hard, ze komt half overeind, kijkt in de lucht, haar ogen draaien naar boven en haar ademhaling stopt. Dan ploft ze terug in haar kussens en verslappen al haar spieren. We denken dat ze overleden is. Papa belt de dokter. Als hij net aan de telefoon zit begint haar ademhaling weer heel rustig. Ik voel haar hartslag en die is heel zacht en rustig. Ik zeg dat ze nog leeft en papa zegt van niet. Dan komt de dokter. Hij voelt haar pols en zegt ook dat ze nog leeft. Haar hartslag is heel rustig. Hij gaat weer.
Dan krijgt ze telkens een bloedneus. Ik dep iedere keer het bloed weg en leg een nat washandje op d'r hoofd. Ze is erg heet, net een straalkacheltje. Erik en papa gaan op de bank slapen en ik in de luie stoel. Carin en Rens gaan terug naar bed. Mama draait met haar ogen en is weer bij. Ze huilt. Er komen tranen. Ze heeft veel pijn en wordt wat onrustig. De dokter heeft gezegd dat we de klysma mogen geven dus dat doe ik. Ze slaapt rustig.
In de ochtend ga ik een uurtje slapen. Ik wordt geroepen als de dokter komt. Mama heeft inderdaad koorts. Als de dokter weg is wordt mama 'wakker.' Ze heeft zo'n pijn en schreeuwt het uit. Ze begint heen en weer te draaien in bed. Er komt ook bloed uit haar mond. De zuster van thuiszorg komt om haar te wassen, maar mama reageert heel heftig. De zuster geeft haar nog een zetpil diclofenac tegen de pijn in de botten. Ze begint steeds wilder om zich heen te slaan en stoot haar hoofd tegen de leuning van het bed. Haar voet steekt tussen één van de spijlen door, maar hier wordt niet op gereageerd. Ze schreeuwt het uit van de pijn. Ik zit aan een kant van het bed om haar hoofd te beschermen. De zuster aan de andere kant. Rens houdt haar benen tegen en Erik legt overal kussens rondom in het bed. Ze begint steeds heviger te spartelen en telkens als ze schreeuwt moet ik huilen. Ik kan dit niet aan zien. Er komt steeds meer bloed uit haar mond. En ze gorgelt in haar eigen bloed. Rens rent hysterisch weg. Ik vind dit helemaal niet meer normaal, zelfs de zuster vindt dit heel erg. Ik draai ook helemaal door en zak in de keuken bijna in elkaar. Het is dat Erik mij overeind hielp.
De dominee kwam nog voor dit gebeurde zijn zegen uitspreken. Ze krijgt van de dokter (die is gebeld) iets kalmerends. De hulp van de dokter zegt dat ze niet kan stikken in d'r bloed. Ze lijkt wel een koffiezetapparaat.
Nadat de dominee is geweest bel ik Mirjam op. Ik ben helemaal overstuur. Ik wil niet dat ze nog een keer 'dood gaat'. Ik ben bang dat ze stikt in d'r bloed waardoor ze weer bij komt, bang is, benauwd is en de hele boel met bloed ondersproeit. Ik wil dat ze dood gaat. Dat ze niet meer wakker wordt en die pijn weer krijgt. Mirjam zegt dat dit het meest extreme is wat je mee kunt maken en dat het enige wat we kunnen doen is: de pomp omhoog zetten. Haar op deze manier in laten slapen. Ik overleg met papa en de rest. Papa is het er helemaal mee eens en begint gelijk 10x op die pomp te drukken. Ik bel de huisarts en leg de situatie uit. Hij komt direct en neemt een pompje mee om het bloed uit haar mond te zuigen. (Het bloed spetterde al uit haar mond in het rond). Hij geeft haar 4 spuiten met slaapmiddel. Ze wordt rustiger. Voordat de dokter weggaat geeft hij haar nog 2 spuiten tegen papa's wil in. Maar we hebben zoiets van: ze mag absoluut niet meer bijkomen, want dat is onmenselijk. En als je wacht totdat ze weer wat onrustiger wordt ben je te laat met de spuitjes. Rens ligt op het kantoor, hij kan het gegorgel niet meer aanhoren. Dan valt ze rustig in slaap. We wachten allemaal tot dat ze inslaapt. Maar goed dat duurt dus wel even. Papa is moe en gaat boven op bed liggen. Rens en ik wassen af. En Erik loopt ook wat te rommelen in huis. Dan gaat de telefoon van huis en van Erik. Erik staat in de woonkamer en is aan de telefoon. Ik sta in de gang en ben met Emmie aan de telefoon. Rens gaat door met de afwas. Dan staat Erik te maaien naar het bed. Ik verbreek de verbinding met Emmie. En ja hoor, ze is overleden, ze ademt niet meer. Ze kijkt heel vredig en rustig. Ik voel in haar nek voor de hartslag en dan slaat het morfinepompje aan. Ik schrik me bijna dood.

EINDE DAGBOEKEN LIDI