Ligfietsbouw
Het schaalmodel, schaal 1:10
Op deze pagina staat informatie betreffende mijn activiteiten op het gebied van het bouwen van een kunststof ligfiets a la de Carbon -Alleweder. Het is een flink project en ik ben op dit moment bezig met de bouw van een 1 op 10 schaalmodel om het maken van mallen, negatiefmallen en het werken met kunstharsen en versterkingsmaterialen onder de knie te krijgen. De eerste foto's van de houten stroomlijnvorm zijn gemaakt en zullen binnenkort hier worden getoond.
De eerste pogingen bij het maken van de vezelversterkte kunststoffen zijn veelbelovend. De gebruikte materialen komen van een modelbouwzaak en van Polyservice in Nieuwerkerk aan de IJssel, vlak bij Rotterdam.
Aangezien er erg veel werk gaat zitten in het maken van de mallen vraag ik hierbij belangstellenden te reageren. Het zou mooi zijn als dit deel van het werk later nog een aantal malen zou kunnen worden gebruikt. Mijn plannen zijn ook bekend bij Harry van der Liende, die het zelfbouwen binnen de NVHPV wil stimuleren.
Verslag van de bouw van het model
Bouw van de mal
Eerst heb ik geprobeerd aan de hand van foto's aanzichten te tekenen en van daaruit de driedimensionale vorm te maken door het invoeren van coördinaten in een 3D-tekenpakket. Ik heb hiervan veel geleerd over het tekenpakket maar het leverde niet het gewenste resultaat op. De conclusie was dat er toch eerst een echt schaalmodel gebouwd moest worden. Dan zie je de vorm voor je. Je weet dat het kan, dat alles er vloeiend uitziet. Vooraf heb ik gezorgd via het maken van een een op tien (tweedimensionaal) model van mezelf dat ik er goed inpas. Wat opvalt: lange benen en grote voeten, dus de teenruimte vereiste aandacht! Bouw van een schaalmodel levert tevens de nodige ervaring op in het werken met de kunststoffen.
De houten plug
De stroomlijnvorm
Voor het (1:10) schaalmodel werd eerst een positiefmal gemaakt uit massief balsahout. Hierbij kwam mijn vliegtuigmodelbouwervaring uit het verleden goed van pas. Wel bestond het blok uit twee delen omdat er later losbare mallen uit moeten ontstaan. De deellijn is de contour van de grootste omvang. Het bovenaanzicht werd uit triplex figuurzaagd, op het massieve blok geklemd met paspennetje van tandestokers. Met een schuurblok werd het balsa tot exact de juiste contour bewerkt.Zo werd de eerste vorm gemaakt. Zo ook het zijanzicht. Dit is iets lastiger omdat het blok nu niet meer plat is. Dit werd opgelost door het geheel met een draadeind aan elkaar te maken. Daarna begint het betere handwerk omdat nu op het oog overal de overgang van horizontaal naar verticaal op de juiste manier moet worden afgeschuurd. Hoe meer naar de neus hoe ronder onder en boven. In het midden hoekig onder en ovaal van boven. Naar achteren weer steeds ronder. De foto geeft het eindresultaat.
De houten vorm dient als object waarvan de zogenaamde negatiefmallen wordt gemaakt. Deze worden gemaakt van polyester of epoxy met glasweefsel. Ik heb gekozen voor polyester omdat dit wat goedkoper was. De polyester had wel de neiging om snel uit te harden. Het is dus de vraag of het handig is hiermee te werken als later grote oppervlakken moeten worden behandeld. Voor het model werd 80 g/m2 glasweefsel gebruikt. De kwaliteit van het eindprodukt is zeer afhankelijk van de oppervlaktekwaliteit van de eerste mal. Het hout werd daarom eerst een keer met epoxy gelakt en glad geschuurd. Achteraf bleek dat de nerfstructuur van het hout die nog hier en daar zichtbaar was duidelijk terugkwam in het eindresultaat.
Om de mal te kunnen lossen werd hij behandeld met loswas van het merk Meguiar's, verkrijgbaar bij Polyservice. Voor de zekerheid werden vier lagen aangebracht. Daarna werd er nog losmiddel B-film opgesmeerd. Lamineren op de maldelen gebeurde door volledig bedekken van de mal met polyester, glasmat erop draperen en volledig nat tamponeren met polyester.
TIP: Zorg dat de mal wat verder doorloopt dan dat wat je uiteindelijk nodig hebt. Bij het lossen bleek namelijk dat bij de rand de mal wat beschadigt bij het maken van een begin van de lossing. Zorg er tevens voor dat er geen polyester kan hechten aan niet met was behandelde delen en laat de glasmat wat vrij afhangen waar de mal ophoudt.
De polyester negatiefmallen
Gecontroleerd lossen gebeurt door het tussen mal en polyester schuiven van kartonnen stroken. Als beginner in dit vak vind ik het verbazingwekkend hoe mooi de huid uiteindelijk van de mal afkomt. Bij de gebruikte glasmat was de negatiefmal maar 0,2 mm dik en erg slap. Na lossing werd hij teruggeplaatst over de houten plug en een tweede laag glas aangebracht. Dit leverde de voor het (model)doel vereiste stijfheid. De gladde kant is nu de binnenkant. Na wegknippen van scherpe randjes en overtollig glas werd de negatiefmal weer over de plug geplaatst en werden er triplex spanten aan de buitenkant van de negatiefmallen geplakt voor de vormstijfheid die nodig is bij het lamineren van het eindproduct.
Het model
De modelhuid werd wel van epoxy gemaakt. Ik gebruikte langzame epoxy van Wilson, gehaald bij een modelbouwzaak. De epoxy heeft geen last van een kleverige kant zoals het polyester en heeft ook na lossen minder last van "opkrullen". Ik heb het hier gelaten bij één laag glas, maar in de bovenhelft wel wat geoefend met het aanbrengen van wat versterkingsribben. Lamineren van een strookje glas om een draadje wol dat aan de binnenkant was geplakt maakt het resultaat veel stijver.
De epoxy modelhelften na het lossen
Wielkasten en een uitsparing voor het achterwiel werden gemaakt van balsahout. Gespoten in metallic blauw en met gestyleerde wielen van teflon ziet het er helemaal niet slecht uit.
Achteraanzicht van het model
Vooraanzicht van het model met bemanning
En nu….
De houten plug is gebruikt om een spantentekening voor "the real thing" te maken. Uiterste zorg zal moeten worden besteed om de kwaliteit van de houten (nu holle) plug zo goed mogelijk te krijgen. De "spielerei" met het model heeft me het vertrouwen gegeven dat met de kunststoffen een goed eindresultaat te behalen is. Tweederde van het werk en de kosten tot nu zaten in het bereiken van het stadium tot en met de negatiefmal. Het maken van een hele vloot van minifietsen zou nu relatief weinig moeite kosten. Ik hoop mensen zo enthousiast te krijgen dat ze mee willen in het avontuur van het zelf bouwen van een gesloten ligfiets met zelfdragende kuip. Reageer!
Stuur e-mail naar:
r.a.rooth@wxs.nl
Terug naar hoofdmenu