Reisverslag vogeltrek Istanbul aan de Bospolus

8 t/m 15 september 1996

 

algemeen : eten , geld , hotels , vervoer weersomstandigheden soortlijst conclusie

 

Inleiding

In 1995 ben ik met enkele vrienden naar Tarifa, Zuid - Spanje, geweest om daar de vogeltrek over de straat van Gibraltar waar te nemen. Omdat dit een zeer geslaagde reis is geweest, is er besloten om in 1996 een soortgelijke reis te maken. Er werd besloten om een reis te maken naar de Bospolus, Turkije.

De datum werd geprikt en een aantal reisbureaus werd om informatie gevraagd. Op 8 september vertrokken we naar Istanbul voor een achtdaagse reis.

De reis had tot doel om de beroemde najaarstrek over de Bospolus waar te nemen. Tijdens de reis is dus grotendeels naar de lucht gestaard. In de vroege uurtjes werd er ook naar insecten, zangvogels en amfibieën gezocht. Er is één middag besteed aan de cultuur van Istanbul.

Naar aanleiding van ervaring tijdens deze reis, kan ik de tip meegeven om de reistijd iets langer te maken en deze dan iets meer af te wisselen met cultuur en natuur. Ik hoop met dit verslag een redelijk naslagwerk te hebben gemaakt, waardoor de lezer een redelijke indruk krijgt wat hij op natuurgebied in Istanbul kan verwachten.

 Istanbul algemeen

Istanbul is een zeer grote stad. Er wonen meer dan 12.000.000 inwoners. In Istanbul is zeer veel verkeer. De smog boven de stad is daardoor meer regel dan een uitzondering. In het algemeen kan men stellen dat het op straat een gezellige puinhoop is. Veel verkeer, getoeter en stank. Als men niet oppast, loopt men 's avonds in een wolk, naar petroleum stinkende, insecticide. Speciaal ingerichte vrachtauto's rijden in de avonduren rond en spuiten, zonder enige waarschuwing, grote wolken met verdelgingsmiddel over de straten tegen Kakkerlakken en andere insecten.

De inwoners van Istanbul zijn erg vriendelijk en behulpzaam. Van criminaliteit hebben wij niets gemerkt.

In de stad zijn hier en daar wat parkjes en begraafplaatsen met struiken en bomen. In het oosten van Istanbul ziet men weinig toeristen. Is het westelijke (Europese) deel zijn aanzienlijk meer toeristen te vinden. In het westelijke deel zijn ook de belangrijkste toeristische attracties te vinden.

 Eten en drinken

Het eten is in Istanbul goedkoop. Het ontbijt werd in het hotel "genoten". Dit was eenvoudig en bestond uit koffie of thee, stokbrood, één kuipje boter, één kuipje jam, één kuipje smeerkaas, een stukje feta, olijven en een humeurige ober.

De lunch werd op BuÇuk ÇamliüÇa (voor het gemak noem ik deze locatie maar "de berg") genomen. Meestal bestond dat uit Turkse pannenkoek, gevuld met kaas of een broodje warm vlees. Ook diverse koeken waren daar ruim verkrijgbaar. Koffie en limonade waren ruim aanwezig.

Boven op de berg zijn diverse eet gelegenheden. Wij hebben meestal gebruik gemaakt van het grote terras op de berg, zittend in de schaduw van de bomen. Men diende eerst bij de centrale kassa midden op het terras af te rekenen en met de kassabon kon men bij de diverse kraampjes zijn eten of drinken gaan halen.

Het avondeten werd in restaurantjes gedaan in de buurt van het hotel. Het eten is goedkoop en de bediening is snel en vriendelijk. Voor gemiddeld 1.000.000 TL, werd er door drie personen naar hartelust gegeten en gedronken.

Het leuke aan het eten in de plaatselijke restaurants is, dat je soms totaal niet weet wat je op je bord krijgt. Vaak is de bediening alleen de Turkse taal machtig en moet men maar op de reuk en het zicht iets lekkers in de vitrine uitkiezen. In de restaurantjes wordt geen alcohol geschonken. Soms was koffie verkrijgbaar, maar meestal werd voor koffie doorverwezen naar de buurman (het koffiehuis).

 Winkels

In het Aziatische gedeelte van Istanbul, nabij het hotel zijn verschillende winkeltjes, koffieshops en eethuizen. Eten en drinken zijn makkelijk te krijgen. Bier is redelijk van kwaliteit en net als de frisdranken niet goedkoop. Nootjes en zonnepitten zijn in overvloed te krijgen. Voor brood moet men in de ochtend naar de winkels, in de middag is er meestal niets te krijgen. Groente en fruit zijn in overvloed aanwezig in de daarvoor gespecialiseerde winkels en kraampjes.

Op dinsdag is er een markt in de buurt van het hotel. Leuk om eens te gaan kijken.

Op het Europese gedeelte zijn de meer luxe winkels, waar men zaken als horloges, computers, kleding etc kan kopen. Uiteraard is er op het Europese gedeelte de grote Basar. Een attractie die men niet mag missen.

 Geld

In Turkije betaalt men met de Turkse Lira. De TL devalueert enorm. Voor en tijdens onze vakantie (in twee weken tijd) is de TL enorm in waarde gedaald. Voor de vakantie kochten we 6.000.000 TL voor ongeveer  200 Hollandse guldens, de eerste vakantiedag ontvingen we al 7.000.000 TL en aan het einde van de vakantie ontvingen we (omgerekend) 8.000.000. Tijdens onze vakantie werden bijvoorbeeld de taxi's 50% duurder.

Het wisselen van geld gaf wat problemen. Vaak moet men naar een hoofdkantoor van een bepaalde bank om daar betaalkaarten in te kunnen wisselen. De betaalautomaten zijn niet betrouwbaar. Pasjes worden spontaan opgeslokt en men moet geluk hebben dat de bank open is om het pasje terug te kunnen geven.

In veel hotels is met visa te betalen, maar de kans is groot dat er dan kosten over worden berekend.

 Vervoer

Wij hebben ons alleen met openbaar vervoer en taxi's verplaatst. Taxi's zijn er in overvloed en zijn niet duur. Voor een rit van ons hotel naar de berg betaalde wij ongeveer 300.000 Tl (fl. 10,00).

Soms kan men een taxi door het hotel laten regelen, maar houdt er rekening mee, dat dit meestal duurder is dan dat men zelf een taxi aanhoudt. Een voordeel van het zelf regelen is, dat men geen tijd hoeft af te spreken en men dus kan gaan en staan wanneer men wilt.

Als men met een grotere groep naar Istanbul gaat, dan kan de zogenaamde Dolbus uitkomst bieden. Dit zijn kleine busjes die gemakkelijk 30 man kunnen vervoeren (15 zit en staanplaatsen). De rit wordt dan aanzienlijk goedkoper (+ fl . 1,00 p/p.) Met een watertaxi van het Europese gedeelte naar het Aziatische gedeelte kost ongeveer fl.. 1,00 per overtocht.

Als men op het Europese gedeelte een hotel heeft, en men gaat op het Aziatische gedeelte vogels kijken, dan adviseer ik om eerst over te varen en vervolgens in het Aziatische gedeelte een taxi of dolbus te nemen.

 

Hotels

In het Europese gedeelte zijn veel hotels te vinden in verschillende prijsklasse. In het Aziatische gedeelte zijn de hotels iets schaarser.

Wij hebben overnacht in hotel Harem op het Aziatische gedeelte. De kosten van dit hotel (via een Turks reisbureau in Nederland geboekt) waren fl. 65,= p/p/nacht op basis van logies met ontbijt en een drie persoonskamer. Als men dit (vrij luxe) hotel neemt, dan adviseer ik om een kamer te vragen met uitzicht op het zwembad. Dit heeft tot voordeel dat men niet alleen vanaf het balkon naar de Palmtortels en de Vale pijlstormvogels kan kijken, maar dat men in de avonduren nog lekker van de zon kan genieten. 

Weersomstandigheden

datum

regen

zon

wolken

temp.

wind

9 sept. '96

< 1mm

< 20%

80-100%

20

zw 5

10 sept. '96

-

85%

35%

22

w 3

11 sept. '96

-

95%

10%

25

no 2

12 sept. '96

-

100%

< 5%

29

zw 2

13 sept. '96

-

85%

15%

27

w 3

14 sept. '96

2-3mm

75%

30%

26

zw 5

 De weersomstandigheden waren goed te noemen. Mooie zonnige dagen en een zeer aangename temperatuur. De windrichting was zeer wisselvallig. Hierdoor was het waarnemen van de vogeltrek ook zeer wisselvallig. In sommige nachten heeft het wel eens geregend, maar overdag was het op twee kleine buitjes na, nagenoeg droog.

Kosten

De kosten van onze vakantie waren ongeveer fl. 1.000,= per persoon. Dit was inclusief de vliegreis (Turkis airlines), hotel (overnachting + ontbijt), taxi's, lunch, diner, etc.

Soortenlijst

In de soortlijst wordt per soort aangegeven op welke datum de soort is gezien en in welk aantal. In werkelijkheid zullen er meer exemplaren in onze omgeving zijn geweest, maar niet alle vogels zijn exact geteld of waargenomen. Vooral bij roofvogels zullen tientallen, misschien wel honderden vogels niet zijn waargenomen, daar zij veel te hoog over de trektelpost vlogen. Alle waarnemingen werden verricht op BuÇuk ÇamliüÇa, mits anders vermeld.

01 Vale Pijlstormvogel Puffius yelkouan: in de ochtenduren en de avonduren zeer veelvuldig waargenomen vanaf het balkon van het hotel: 9 sept: 1.026 in ochtend + 49 in middag, 10 sept: 381 + 538, 11 sept: 287 + 75, 12 sept: 219 + 115, 13 sept: 689 ochtend in middag niet gekeken., 14 sept: 1.099 + 65. Kwamen in groepjes voorbij. Groepen varieerde van 5 - 80 ex.

02 Aalscholver Phalacrocorax carbo: vooral op de pieren in de haven werden verschillende exemplaren waargenomen. Opvallend was dat deze vogels zeer wit aan de onderzijde waren. Of we hier met een andere ondersoort te maken hadden, is twijfelachtig.

03 Blauwe reiger Ardea cinerea: bij de haven van de Bosporus maximaal zes ex per dag zien vliegen.

04 Purperreiger Ardea purperea: op 12 sept vloog een groepje van negen ex richting het zuiden.

05 Kleine zilverreiger Egretta garzetta: op 9 sept één ex in de avonduren vanuit het hotel. Op 10 sept. idem, maar dan 33 ex

06 Lepelaar Platalea leucordia: op 10 sept vloog een groep van 16 ex naar het zuiden.

07 Ooievaar Ciconia ciconia: zeer grote aantallen waargenomen. De groepen varieerde van enkele exemplaren tot > 6.000 (zesduizend !!) exemplaren. 9 sept: ruim 10.600 ex waargenomen. 10 sept: 3.201 ex. 11 sept: 9.652 ex. 12 sept: 3.472 ex

08 Zwarte ooievaar Ciconia nigra: aanzienlijk lager in aantal als de Ooievaar. Soms samen vliegend met de Ooievaar maar ook zelfstandig.

9 sept: 50 ex

10 sept: 61 ex

11 sept: 209 ex

12 sept: 28 ex

09 Taling spec. Vanuit het Hotel en vanaf de telpost werd tot twee keer toe een voorbij trekkend groepje kleine talingachtige groep vogels waargenomen. Vanwege de grote afstand was niet waar te nemen met welk soort we te maken hadden.

10 Visarend Pandion haliaetus: in totaal twee waarnemingen. 9 en 11 sept 1 ex.

11 Zwarte wouw Milvus migrans: de piek van de trek van de Zwarte wouw ligt aanzienlijk vroeger in de tijd van het jaar. Wij hebben maar twee ex waargenomen. Op 9 en 14 sept trok er één ex over de telpost.

12 Slangenarend Circaëtus gallicus: geen grote aantallen. Meestal solitair over vliegend. 9 sept: 3 ex. 10 sept: 2 ex. 11 sept: 16 ex. 12 sept: 3 ex. 14 sept: 1 ex

13 Sperwer Accipiter nisus: meestal makkelijk te herkennen doordat de Sperwer meestal alleen overtrekt en de Balkansperwer in groepen. Uiteraard dient men de wel de determinatie kompleet te maken door de kenmerken van de Sperwer vast te stellen. In totaal 3 ex waargenomen.

14 Balkan sperwer Accipiter brevipes: schitterende roofvogel die in kleine groepen over komt vliegen. Meestal zeer hoog vliegend, waardoor er waarschijnlijk zeer veel "gemist" zijn. Het kwam soms voor dat we met de verrekijker stipjes zagen vliegen, wat Wespendieven waren en waarboven we met een telescoop een groep Balkansperwers ontdekte.

15 Havik Accipiter gentilis: op 11 sept vloog er een mannetje over de telpost. Op 12 en 13 sept een vrouwtje.

16 Buizerd Buteo buteo: solitair overvliegend. Een enkel exemplaar vloog tussen de Wespendieven. 9 sept: 3 ex, 10 sept: 2 ex, 12 sept: 1 ex, 14 sept: 2 ex

16A Steppebuizerd Buteo buteo vulpinus: van deze ondersoort werden alleen op 14 september op twee ex waargenomen.

17 Arendbuizerd Buteo rufinus: op 12 september vloog er één exemplaar over.

18 Wespendief Pernis apivorus: in redelijk aantal waargenomen

19 Dwergarend Hieraeëtus pennatus: ondanks dat we aan het begin van de goede periode voor de dwergarend op de Bospulus zaten, werden er maar weinig gezien. 9 sept: 2 ex, 10 sept: 7 ex, 11 sept: 14 ex, 12 sept: 2 ex, 14 sept: 4 ex.

20 Schreeuwarend Aquila pomarina: voor deze arend waren we nog net iets te vroeg. De piek van de trek van de Schreeuwarend valt in de derde week van september. Ondanks de slechte periode toch nog een aantal exemplaren waargenomen. 10 sept: 7 ex, 11 sept: 26 ex, 12 sept: 1 ex, 14 sept: 3 ex.

21 Aasgier Neophron percnopterus: op 14 sept vloog er een juveniel exemplaar vrij laag langs de trektelpost.

22 Bruine kiekendief Circus aeruginosus: algemeenste kiekendief van deze week. Vloog al vrij vroeg in de ochtenduren over de telpost. 9 sept: 4 ex, 10 sept: 5 ex, 11 sept: 14 ex, 12 sept: 1 ex, 14 sept: 7 ex.

23 Blauwe kiekendief Crus cyaneus: op 14 sept vloog er één vrouwelijk ex over de telpost.

24 Grauwe kiekendief Circus pygargus: op 14 sept vloog er één mannetje over de telpost.

25 Eleonora's valk Falco eleonorae: bij een redelijk sterke wind uit het zuidwesten, vloog er op 14 september een grote valk naar het noordwesten (Zwarte zee). In eerste instantie werd gedacht aan een Lannervalk, maar bij betere kijkcondities en vergelijkingsmateriaal (2 Boomvalken) bleek het een Eleonora' valk te zijn. Een mooie waarneming die niet werd verwacht en die bij een hoop vogelaars een lichte juichstemming teweegbracht.

26 Boomvalk Falco subbuteo: dagelijks waargenomen. Waarschijnlijk waren niet alle vogels overtrekkers en werden er ook pleisterende vogels waargenomen. Dubbeltellingen zijn om die reden niet uitgesloten. 9 sept: 9 ex, 10 sept: 9 ex, 11 sept: 6 ex, 12 sept: 7 ex, 13 sept: 2 ex, 14 sept: 8 ex.

27 Torenvalk Falco tinnucullus: dagelijks 1-2 ex waargenomen. Vlogen vooral rond de televisietoren rond. Waarschijnlijk een plaatselijk broedpaartje.

28 Steltloper spec.

Op 14 sept trok een groepje van 25 steltlopers door de straat van de Bosporus richting het zuiden. Door de grote afstand en de hinder van schepen was helaas het groepje niet te determineren.

29 Audouins meeuw Larus audouinii: op 10 sept zaten er op de havenpier bij het hotel 3 volwassen en 2 juveniele Audouins meeuwen.

30 Kokmeeuw Larus rdidbundus: dagelijks waargenomen vanaf het balkon.

31 Dwergmeeuw Larus minutus: op 11 en 14 sept respectievelijk één en vijf ex vanuit het hotel.

32 Geelpootmeeuw Larus cachinnans: dagelijks waargenomen tijdens zeetrek. Ook tijdens de trekvogeltellingen op de berg zagen we soms Geelpootmeeuwen. Algemeenste meeuw.

33 Kleine mantelmeeuw Larus fuscus: op 11 sept werden er 3 ex waargenomen op zee en op 14 sept werden er 2 ex waargenomen.

Stern spec: verschillende malen werden er sterns waargenomen die niet met zekerheid konden worden gedetermineerd. Dit werd hoofdzakelijk veroorzaakt door de grote afstand, of doordat het uitzicht werd belemmerd door schepen.

34 Grote stern Sterna scandvicensis: minimaal 43 ex werden met zekerheid als Grote stern gedetermineerd.

35 Visdief Sterna hirundo: hoofdzakelijk met zekerheid weten te determineren als de vogels in de havens aan de Aziatische kant vlogen. Kleinere sterns midden op de straat van de Bospolus of aan de Europese zijde konden niet met zekerheid worden gedetermineerd.

36 Turkse tortel Streptopelia decaoto: deed zijn naam geen eer aan. Weinig waargenomen. Minder dan 10 ex deze week.

37 Palmtortel Streptopelia senegalensis: regelmatig waargenomen. Een aantal keren in de tuin van het hotel. Ook elders in kleine parkjes en op de berg bij het trektellen. Ongeveer 12 ex gedurende de hele week.

38 Gierzwaluw Apus apus: regelmatig waargenomen. Moeilijk om aan te geven of de groepjes aan het jagen waren of op doortrek waren. Vrijwel elke dag.

39 Vale gierzwaluw Apus pallidus: vrijwel elke dag waargenomen. Redelijk makkelijk te herkennen tussen de Gierzwaluwen. 30-35 ex. Alleen op 14 sept geen waarnemingen.

40 Alpengierzwaluw Apus melba: algemeenste gierzwaluw. Dagelijks waargenomen variërend in aantallen van 25 tot > 100 ex per dag.

41 Beijeneter Merops apiaster: op 9 sept 67 ex, 14 sept 15 ex plus een groep gehoord maar niet waar kunnen nemen.

42 Halsbandparkiet Psittacula krameri: vlogen in kleine groepjes door de stad.

43 Hop Upupa epops: 1 ex waargenomen op 9 sept. De vogel vloog langs de telpost en ging op de heuvel tegenover ons foerageren.

44 Syrische bonte specht Dendrocopos syriacus: op 11 sept 1 ex in de bosjes parkje bij de telpost.

45 Boompieper Anthus trivialis: rond de telpost werd regelmatig 1-2 ex waargenomen. Op 9 sept 2 ex en op 10 sept 5 ex overtrekkend.

46 Witte kwikstaart Motacilla alba: 9 sept 1 ex, 10 sept 2 ex

47 Gele kwikstaart Motacilla flava: op 9 sept 2 ex

48 Roodkopklauwier Lanius senator: 9 sept werd er 1 ex waargenomen op het hek bij de zendtoren.

49 Grauwe klauwier Lanius collurio: vrijwel dagelijks 1-2 ex waargenomen rond de telpost.

50 Vale Spotvogel Hippolais pallida: enkele waarnemingen in de bossen nabij de telpost. 11 sept, 2 ex, 12 sept, 1 ex.

51 Grasmus Sylvia communis: 10 sept 1-2 ex in bossage nabij telpost, 12 sept 1 ex op dezelfde locatie.

52 Tuinfluiter Sylvia borin: 10 sept 1 ex nabij telpost, 11 sept 1 ex, 12 sept 1 ex.

53 Braamsluiper Sylvia curruca: 10 sept 2 ex, 12 sept 3-4 ex, 13 sept 3 ex.

54 Zwartkop Sylvia atricapilla: vanaf 10 sept dagelijks waargenomen. De talrijkste Sylvia-soort. Aantallen varieerden per dag met een maximaal aantal van 15 ex.

55 Kleine zwartkop Sylvia melanocephala: dagelijks waargenomen. Meer gehoord dan goed kunnen bekijken. Watervlug en zeer verborgen in het dichte struikgewas. Aantallen rond de telpost lagen ongeveer rond de 10 ex.

56 Fitis Phylloscopus trochilus: vrij algemene zanger rond de telposten. Maximale aantal 15 ex op één dag.

57 Grauwe vliegenvanger Muscicapa striata: dagelijks waargenomen. Maximaal aantal 10 ex op één dag. Vanaf de telpost mooi te zien hoe de vogels vanuit de toppen van de, lager op de heuvel groeiende, Parasoldennen jaagde op voorbij vliegende insecten.

58 Bonte vliegenvanger Ficedula hypoleuca: alleen op 10 en 11 sept 1 ex waargenomen.

59 Balkan vliegenvanger Fidecula semitorquata: blijft lastig te determineren. Twee exemplaren met zekerheid van Bonte vliegenvanger weten te onderscheiden.

60 Kleine vliegenvanger Ficedula parva: op de Grauwe vliegenvanger na de algemeenste Vliegenvanger. Vooral vaak te vinden bij het wandelpad ten zuiden van de telpost wat langs de tuinen en bosjes liep.

61 Boerenzwaluw Hirundo rustica: algemene soort. Vooral in ochtenduren enkele exemplaren bij telpost voorbij trekkend. Hoogste aantal 20 ex op één dag.

62 Oeverzwaluw Riparia riparia: enkele exemplaren waargenomen. Alleen op 9 sept (20 ex) en 14 sept (18 ex).

63 Huiszwaluw Delichon urbica: op 9 sept + 50 ex, vervolgens minder dan 5 ex per dag.

64 Gekraagde roodstaart Phoenicurus phoenicurus: 10 sept 2 ex in bosjes rond telpost. 11 sept 3-4 ex in bosjes rond telpost. Op13 sept 2 ex in bosjes.

65 Nachtengaal Luscinia megarhynchos: 1 ex op 10 sept.

66 Koolmees Parus major: algemeen rond telpost.

67 Winterkoning Troglodytes troglodytes: in bosjes nabij telpost algemeen.

68 Putter Carduelis carduelis: op 11 sept 7 ex trekkend.

69 Huismus Passer domesticus: algemeen.

70 Spreeuw Sturnus vulgaris: alleen waargenomen op de laatste dag (15 sept) net voor het vliegveld. Elders niet waargenomen.

71 Wielewaal Oriolus oriolus: 12 sept 2 ex over telpost.

72 Gaai Garrulus glandarius: bijna dagelijks rond de telpost gezien of gehoord.

73 Ekster Pica pica: algemeen.

74 Bonte kraai Corvus corone cornix: zeer algemeen. Kwamen dagelijks drinken in een plasje op een uitgesleten rots voor de telpost.

75 Kauw Corvus monedula: dagelijks waargenomen. Op de Bonte kraai na, de algemeenste kraaiachtige.

 

Conclusie

Vogeltrek kijken bij de Bospolus moet elke vogellaar een keer gedaan hebben. Vooral als duizenden Ooievaars over trekken, blijft dat een waarneming die voor je leven lang in je geheugen is gegrift.

De aantallen van sommige soorten vielen mij erg mee. Dat waren o.a. de Ooievaar, Balkansperwer en Vale pijlstormvogel. Soorten waarvan ik hogere aantallen had verwacht, maar die helaas iets tegen vielen waren o.a. de kiekendieven, Schreeuwarend en diverse zangvogels.

De gehele soortlijst voldoet geheel aan mijn verwachting. Leuke en onverwachte soorten waren o.a. Elenora's valk en Audouins meeuw.

Wat van de Bospolus tegen viel was de enorme brede trekbaan die de vogels gebruikte. Men had alle aandacht nodig om over grote afstanden de vogels te ontdekken. Tevens was de grote trekhoogte een dusdanige belemmering dat we daardoor waarschijnlijk duizenden vogels hebben gemist.

Een prettige vorm van vogelen vond in de ochtend uren en avond uren plaats. Vanaf het balkon konden de zeevogels worden bekeken die de Bospolus in of uit vlogen.

Als ik de Bospolus vergelijk met Zuid-Spanje (Tarifa / Gibraltar) dan kan ik concluderen dat zuid Spanje meer mogelijkheden geven. Er waren meer verschillende biotopen waar men naar vogels kan gaan kijken. Tevens vliegen de vogels daar (tijdens onze aanwezigheid) aanzienlijk lager en veel geconcentreerder over een smaller front.

Al met al was de Bospolus een leuke belevenis en zeker een aanrader voor elke vogellaar. Men dient alleen zich goed te oriënteren in welke periode men de vogeltrek gaat bekijken, wat afhankelijk is van welke soort en aantallen men wilt zien.

 

Ga terug naar home pagina