David, nu 3 jaar en 4 maanden, werd in Zuid-Afrika geboren,
en omdat hij vanaf zijn zesde maand een Engels sprekende nanny
had, was het een logische beslissing om hem tweetalig op te voeden.
Toen we een jaar geleden uit Zuid-Afrika weggingen,
sprak hij al redelijk Nederlands. Zijn Engels was op een iets lager
niveau, maar duidelijk aanwezig. Een verblijf van een paar
weken in Nederland porde zijn Nederlands duidelijk op. Omdat zijn nanny
mee was gekomen, bleef zijn Engels echter ook op
niveau.
We verhuisden naar Hongarije, met het idee daar voorlopig te blijven.
David gaat nu naar een Hongaars-Engels
kleuterschooltje. De keuze is daarop gevallen, omdat zijn Engels al
zo duidelijk aanwezig was en we het zonde vonden die taal,
die uiteindelijk zo belangrijk is in de wereld, weer verloren te laten
gaan. Maar aan de andere kant wilden we ook dat hij
Hongaars zou leren, want dat is de taal van het land waar hij voorlopig
leeft, en waarschijnlijk zal hij later ook naar een
Hongaarse school gaan.
De eerste maanden was er van Hongaars weinig te merken, al was zeventig
procent van de kindertjes in zijn groep
Hongaars-talig en werd alles in twee talen gedaan (door Hongaarse en
Engelstalige begeleiders). Zijn Engels ontwikkelde zich
wel duidelijk verder en in zijn groep behoorde hij duidelijk tot de
'engelstalige kinderen'. Daar speelde hij ook voornamelijk mee.
Maar inmiddels begint zijn Hongaars ook te komen, en daarmee zie je
ook een verschuiving in vriendschappen. Het is nog niet
zo heel veel, maar passief begrijpt hij duidelijk meer dan actief en
dingen als ,,dat is van mij'', kan hij inmiddels zeggen. We
hebben een weekendhuis in een klein dorp en daar merk je dat hij over
een zekere schroom heen is: terwijl hij een paar maanden geleden altijd
naar ons keek als er iets tegen iemand gezegd moest worden, stapt hij er
nu vaak zelf op af en probeert het, met woorden of desnoods met gebaren.
Ook zie je dat hij een paar maanden geleden iedereen die geen Nederlands
sprak, in het Engels aansprak, terwijl hij nu luistert, en als de vreemde
taal geen Engels is (in zijn oren is dat natuurlijk geen 'vreemde taal')
schakelt hij over op Hongaars, of op iets wat daarvoor doorgaan, want soms
komen er dingen uit die erg Hongaars klinken, maar het niet zijn.
Ondertussen is zijn Nederlands ook niet stil blijven staan. Hij mengt
er af en toe een Engels woord door (overigens altijd netjes
in een Nederlandse grammaticale vorm), maar pikt het onmiddellijk op
als je hem het Nederlandse woord aanreikt (,,Ik ben van het bed af gejumpt'',
,,Oh, ben je van het bed gesprongen?'' -,,Ja, ik sprong van het bed'').
Ook zijn er een paar Hongaarse
woorden in zijn taal terecht gekomen. Zo gebruikt hij, in welke taal
dan ook, het woord pilango. Dat is ook een veel mooier
woord voor het diertje dan vlinder of butterfly, vind ik persoonlijk.
Wel viel ons afgelopen december in Nederland op, dat hij het duidelijk
heerlijk vond om in een land te zijn, waar iedereen hem
begreep. Hij is normaal al een open kind, maar plots begon hij echt
jan en allemaal aan te spreken en verhalen te vertellen, iets
waarmee hij onmiddellijk weer stopte in Hongarije, zodra hij in een
omgeving was waar mensen die verhalen niet begrepen. Nu
zijn Hongaars een beetje begint te komen, zie ik hetzelfde soort openheid
hier ook ontstaan.