Sanna Loan in Australië en Vietnam 1999

Op 31 december 1998 vertrokken wij met onze dochter Sanna Loan (3,5 jaar )voor een reis van 7 weken naar Australië en Vietnam. Sanna Loan wordt al vanaf haar geboorte tweetalig opgevoed. Haar vader spreekt alleen Vietnamees tegen haar en ik Nederlands. Voordat wij vertrokken sprak ze ongeveer even goed Nederlands als Vietnamees, al begon haar Nederlands iets sterker te worden dan haar Vietnamees. Ze gebruikte bijvoorbeeld vaker Nederlandse woorden in Vietnamese zinnen dan andersom.

We waren erg benieuwd wat het effect van deze reis zou zijn op haar taalontwikkeling. De vorige keer dat zij in Vietnam was (toen ze 1,5 jaar was) werd haar Vietnamees namelijk explosief beter, maar dit ten koste van haar Nederlands. De eerste 2 weken na terugkomst sprak ze toen bijvoorbeeld ook tegen haar Nederlandse oma veel Vietnamees.

Australië

Eerst Australië: 2 weken in een Vietnamese omgeving. Gelukkig: een vriendinnetje van een jaartje ouder, en ze had ook nog vakantie. Dit meisje sprak alleen Vietnamees: binnen 3 dagen sprak Sanna ook ongemengd Vietnamees (en tegen mij nog steeds Nederlands.) Na enige tijd begonnen de "tantes" haar ook Engelse woordjes te leren, waar ze allemaal erg veel lol in hadden.

Vietnam

Naar Vietnam: Men realiseert zich in eerste instantie helemaal niet dat Sanna Loan tweetalig is: ze wordt benaderd als eentalig Vietnamees. Als snel merken ze dat ze tegen mij net zo vlot Nederlands praat als tegen hen Vietnamees. Veel mensen krijgen er lol in om haar Nederlands te horen praten: Nederlandse les in Vietnam! Sanna Loan wist al dat ze bijzonder was, maar is nu helemaal overtuigd van haar uniekheid.

Domme mensen

Na twee weken komen Oma uit Nederland en oom met familie uit Frankrijk. In een Vietnamese omgeving wil ze van oma niets weten, eigenlijk vindt ze oma maar een beetje dom, die spreekt immers geen Vietnamees. Datzelfde gevoel heeft ze over haar nicht van 15 en neefje van 5: volgens haar spreken die alleen maar Frans. Ze vraagt mij dan ook vaak om iets voor haar te zeggen, in plaats van zelf direct tegen neef en nicht te praten. Het grappige is dat nicht en neef het Vietnamees prima verstaan, maar het niet zo vloeiend en met een zwaar accent spreken. Ook gooit neef er nog behoorlijk wat Franse woorden tussendoor. Sanna is maar met moeite te overtuigen van het feit dat ze echt Vietnamees verstaan.

Als ze bij oma op de hotelkamer is, is er overigens geen vuiltje aan de lucht: ze praat en speelt zoals ze dat altijd doet.

Hoe zorg je als kind voor een rijk taalaanbod?

Loan is inmiddels in de hele straat beroemd. De volwassenen worden af en toe gek van haar gevraag. Vooral als je probeert om een film te kijken: Wie is dat? Waarom doet ie dat? Waar gaat hij naartoe? Waarom? ....Met de (wat oudere) kinderen speelt ze hele toneelstukken, ze fantaseren er op los. Het meest opvallend na deze vakantie is dan ook de natuurlijkheid van haar spraak: ze sprak het Vietnamees al vlot, maar nu klinkt ze echt als een Vietnamees kind. Tegen het eind van de vakantie vroegen onbekenden dan ook niet meer: waar komen jullie vandaan, maar: hoe lang wonen jullie hier al? Tot grote trots en vreugde van papa en mama uiteraard.

De familie is blij

Het was heel fijn voor opa en oma en de ooms in Vietnam dat ze gewoon met haar konden praten. Dit was voor hen ook een bron van grote trots, omdat veel oudere mensen tegen hen en ons vertelden over hun kleinkinderen die in het buitenland wonen (en erg veel Vietnamese ouderen hebben tenminste een paar kleinkinderen in het buitenland) en waarmee ze nauwelijks konden praten omdat ze bijna geen Vietnamees spraken.

OPOL soms best moeilijk

Hier in Nederland praat mijn man Vietnamees met Sanna en ik Nederlands. Ook in Vietnam bleven wij dat in principe doen. Wel waren er nogal wat situaties waarin mijn dochter te verlegen was om te praten met andere kinderen of volwassenen. Om het ijs te breken praatte ik in zulke situaties Vietnamees. Ook in situaties waarin ik tegen haar praatte, maar tegelijk tegen haar neefje: komen jullie eten? Geef je neefje ook maar een snoepje., sprak ik Vietnamees.

Opvallende dingen

Wat ons uiteindelijk het meest is opgevallen:

-Sanna's Vietnamees is veel natuurlijker geworden

-haar woordenschat heeft zich behoorlijk uitgebreid

-haar vooruitgang in het Vietnamees ging dit keer helemaal niet ten koste van haar Nederlands

-ze heeft, meer nog dan voorheen, een heel positief beeld van haar eigen tweetaligheid (viertaligheid zou ze zelf zeggen, want ze spreekt ook een paar zinnen Engels en Frans)

-wij zijn nog eens extra bevestigd/gesterkt in onze keuze voor een tweetalige opvoeding

-hoe weinig haar Vietnamese taalaanbod hier eigenlijk is, in vergelijking met daar. Terwijl wij er toch echt hard aan werken (mijn man dan), Vietnamese kennissen hebben enz.



Weer thuis

We zijn nu al bijna weer een maand thuis. Er begint af en toe weer wat Nederlands tussen Sanna Loan's Vietnamees door te glippen, maar het is nog steeds veel vloeiender dan voor we weggingen. Ze blijft ook nog steeds Vietnamees praten tegen Vietnamese kinderen hier, ook al praten die Nederlands tegen haar (al schakelt ze op een gegeven moment wel over als de kinderen stug Nederlands blijven praten). Ze heeft nog steeds een hoge waardering voor het Vietnamees.

We hebben echt het gevoel dat dit een goede injectie geweest, en we hopen ook een beetje een vaccinatie. Een vaccinatie tegen de grote druk van het Nederlands die er aan zit te komen. In september gaat Sanna Loan namelijk naar de basisschool. Ze gaat dat ook niet meer naar haar Vietnamese oppasgezin, dus de verhouding Vietnamees/Nederlands komt dan heel anders te liggen. Maar goed, we zullen dat maar als een uitdaging beschouwen! WE weten nu meer dan ooit waar we het voor doen.

Marianne

maart 1999

Terugkeren naar Ervaringen