Costymen van Hilvarenbeek, Tilburg, Moergestel en Oost- en Middelbeers

Dijt sijn de costuijmen usantien ende

landtrechten der vrijheijt ende dinghbancke

van Hilvarenbeeck soo ende gelijck deselve

op den 20 junij anno 1570 bij den schouteth

schepenen ende radtsmannen der voorschreven vrijheijt

sijn overgeschreven ende gesonden aenden soverijnen

raede van Brabant ende wederom vernieuwt

bij schoutheden schepenen ende raedtsmannen der vrij

heijt van Hilvarenbeeck voorschreven heerlijckheden

van Tilborgh, Gijstel, ende dinghbancke van

Oijstel ende Middelbeers op den sestienden novembris

1607 ende alsoo te hoven overgesonden


1o

Soo wanneer men ende wijff in wettigen

houwelijck vergadert sijnde, mach die man soo haest

als den houwelijck geconsumeert is allen sijne huijsvrouwe

goederen vercoopen, verteeren, versetten, veralieneren,

belasten oft beswaeren sonder consent ende wille der

selver sijnder huijsvrouwe bij alsoo verre den man

't selve belieft

 

Aengaende de successie van goederen van

wettich man ende wijff wettige geboorten

achterlaetende

2o

Soo wanneer man ende wijff in houwelijck

wettelijck versamt bij malcanderen verwecken

wettige geboorten ende d een van hen beijde afflijvich

worde, achterlaetende wettige kijnderen ende oock

achterlaetende seeckere haeffelijcke ende erffelijcke

goederen, dan alsdan die haeffelijcke ende erffelijcke goederen

daer wesende ten tijde vanden iersten afflijvige comende

oft vercregen wesende verstorven sijn aengaende die

erffelijckheijt tot hender beijder wettige kijnderen

waer aff die selve kijnderen oft hunne momboiren

in hennen naeme den lestlevende hennen vader

oft moeder die eene helfft vande goederen sullen

mogen affdeijlen ende daer mede doen hennen vrijen

eijgen wille ende d ander helft vande goederen

voorschreven sal die lancxtlevende in tochten mogen

blijven besitten sijn leven lanck gedurende, behoudelijck

dat die lancxtlevende met sijne helft vande haeffelijcke

goederen mach doen sijnen vrijen eijgen wille, mits

betaelende de helft vande schulden, ende oft gebuerden

dat die lancxtlevende van sijne kijnderen affgedeijlt

wesende eenige haeffelijcke ende erffelijcke goederen vercrege

bij coope off andersints daer mede mach die lancxtlevende

doen sijnen eijgen vrijen wille ende oft gebeurden dat die lancxt

levende eenige goederen gemackt gegeven oft gelega

teert worden oft andersints aengestorven waeren die lancxt

levende van sijne kijnderen affgedeijlt wesende oft nijet

soo mach nochtans den selven lancxtlevende daer mede

sijnen vrijen eijgen wille

 

Aengaende de successie vande goederen

van man ende wijff tweederhande kijnderen

achterlaetende

3o

Soo wanneer het bedde tusschen man ende wijff

is gescheijden ende die lancxtlevende van sijn voorkijnderen

affgedeijlt sijnde hem veranderden met wettigen

houwelijck te doen ende oook naerkijnderen ende seeckere

haeffelijcke ende erffelijcke goederen vercrege, soo en sijn

de kijnderen vanden iersten bedde totte goeden vanden

naebedde nijet gerecht, maer vallen met vollen

recht opde naekijnderen

4o

Ende soo wanneer eenige kijnderen vanden iersten bedde

afflijvich worden sonder wettige geboorten achter te laeten

ende achterlaetende seeckere haeffelijcke ende erffelijcke goederen

dat die selve goederen versterven ende vervallen op die geheele

broeders ende susters vanden iersten bedde ende nijet op het

naerbedde

5o

Insgelijcx soo wanneer broeders ende susters vanden

naebedde sterven sonder wettige geboorten achter te laten

ende achterlaetende haeffelijcke ende erffelijcke goederen dat

die goederen vervallen en versterven op die heele

broeders ende susters vanden naebedde ende nijet opden

voorbedde

6o

Ende soo wanneer het bedde van wettich man

ende wijff gerackt te scheijden achterlaetende wettige

kijnderen ende oook diverse goederen soo haeffelijcke als

erffelijcke ende het gebeurt dat naer 't scheijden

vanden selven bedde eenige van hen beijde wettige

kijnderen comen te sterven dat alsdan allen de goederen

vanden selven gestorven kijnderen met vollen recht ver

sterven ende succederen op de geheele broeders ende susters

intt leven sijnde met seclusie vanden lancxtlevende

't sij vader off moeder

7o

Item ende soo wanneer het gebeurt dat naer

het scheijden vanden bedde van wettich man ende wijff

achterlaetende wettige kijnderen ende oock diverse

goederen soo haeffelijcke als erffelijcke ende het gebeurt dat

allen de selve kijnderen comen te sterven, dat alsdan allen

de goederen vande selve gestorve kijnderen met

vollen recht versterven ende succederen opden lancxtlevende

't sij vader off moeder ende nijet op broeders ende

susters kijnderen


 

Aengaende de successie vande goederen

dije uuijter sijde aencommen

8o

Item alle erffgoederen, renthen, chijnsen oft pachten

commende oft verstervende van beseijden van

broeders ende susters kijnt oft kijnderen succederen ende

versterven op die wettige naeste erffgenamen van

bloets wegen inder mensheijt wesende oft levende

en het kijnt en representeert nijet die plaets van

off moeder maer wort daer inne die oom off

moije soo verre die inden leven is sijns broeders

off susters kijnt oft kijnderen geprefereert tensij

bij testamente, instrumenten, schepenen brieven

off ander auctentijcq bescheet ter contrarie

te voorens waer geraackt


 

Aengaende de successie der kijnder

kijnderen inne goederen comende

van grootvader oft grootmoeder

9o

Soo wanneer man ende wijff in wettigen

houwelijck vergadert sijn ende bij malcanderen verwecken

wettige kijnderen ende eenige vande selve kijnderen woorden

afflijvich bij den leven van hunnen vaeder ende moeder

achterlaetende naer hen oock wettigen kijnderen dat

naer den doodt van vaeder ende moeder off grootvaeder

off grootmoeder allen henne haffelijcke ende erffelijcke

goederen die sij aechterlaeten sullen also wel met

vollen recht versterven ende vervallen op hennen

wettige kijnderen ende kijntskijnderen ine der plaetse

van henne vaeder off moeder als op henne ander

wettige kijnderen ende dat in ene rechte linee

descenderende van vaeder ende moeder die doode handt

deijldt met die levende


 

Aengaende den ongtrouden

ende bastaerden kijnderen

X

Item natuerlijcke ende bastaerde kijnderen en moghen

in geender hande goederen mededeijlen ende en hebben

anders niet dan dat hunluijden in puerder

aelmosse ende om godts wille gegeven ende beseth woort bij

testamente ofte andersints aengaende houwelijcxse

voowaerde

11

Soo wanneer vaeder ende moeder tsaemen ofte elek

besonder eenige van hunder beijden kijnderen tot wettigen

houwelijck besteede ende seeckere haeffelijck ende erffelijck

goederen daer mede geven dat naer d afflijvicheijt van

vaeder ende moeder die gehouden bastaerde inder

erffdeijlinge sullen schuldich sijn weederomme moete brengen

eens sonder jaerlijckxse renten profijten off paechten

verbonden ende verobligeert tee sijn daer aff intebrenghen

alles geens sij voorgehadt ende ontfanghen hebben off

inder erffelijckheijt soo lange stiel tee staen tot dat die

anderen kijnderen eens sonder jaerlijckx prouffijt die

weerde daer teghen gehadt sullen hebben ten waeren ander

in schepenen brieven instrumenten off testamenten

gemaeckt ende geeordinert


 

Aengaende dee testamenten

12

Item man ende wijff stande hunder beijde houwelijck en

mooghen d een sonder d andere volcoemen consent ende wille

egen testamenten ende uijtersten wille maeken off verclaeren

dat van waerde soude moegen gehouden woorden


 

Aengande van narderschaep

Soo wanner iemant enen anderen een erffenisse ofte

seeckere goederen wil lossen uijt naederschaep die behoert

ende is schuldich den vercoeper vande goederen naerder van bloede

tee sijn dan die cooper ende den losch doen goets tijts binnens

sjaers sonder aerich ofte liest met sijnen eijgen penninghen tot

sijn selffs behoeff ende niemanden anders ende is daer ende

boeven schuldich de coopere tee restuweren alen 't genen

hij ter saeke vande selve goederen gedaen ende uijtgegeven

heeft mitsgaeders den cooper van allen gelooften

ende van alles te houden vreij costeloos ende schaedeloos

ende voorts van alles te indemneren ende die naerdermaen

moet ten versuecke des coopers sulcx bij eede verclaeren


 

Bron: Streekarchief Regio Eindhoven, Archief Oost-, West- en Middelbeers 724

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 2 oktober 2009.