Reglement op de wacht (Bergeyk 1774)

Reglement geformeert en gemaakt by de ondergetekende officier en regenten van Bergeyck op het houden van de wagt tot beveyligingh van alle ingesetenen en sulx uyt cragte en vermogens haer hoog moog. speciale permissie en authorisatie van den 3 november 1774

art 1

Eerstelyk dat des avons ten tien uren in ider roth, aan het huys van den rotmeester de trom sal werden geslagen of op een hoorn geblasen werden, wanneer twee man van ider roth zullen moeten compareeren aan het huys van den rotmr voorsien van behoorlyck geweer, om de wagt te doen en te houden soo als de rotmrs haer sullen aanwysen en namentlyck dat de rotten van t gehugt het Eykereyndt sullen moeten gaen door het straatje neevens de huysinge van de pastorye alhier bewoont werdende by den here preedikant De Keesel soo neevens den kerkhof door de straat tegens den nagtroeper aan te gaan wel verstaende als den nagtroepere comt uyt den kerkhoff toe gaen en als den nagtroeper uyt het eyndt naar den kerkhof gaat dan moet de wagt als voren naer het eynt gaan, daer de nagtroeper van daan compt, dus altoos visa versa op dat in dat gehugt altyt over en weder op patrouljes gegaan werden

2

De personen die op de wagt comen, sullen moeten zyn weerbare personen en geensints kinderen, dezelve sullen sigh nugteren en geschickt moeten gedragen, sonder zigh tyde der waght aan eenige dronkenschap schuldigh te maaken

3

De wagt sal gaan van savons ten tien uren tot smorgens om vier uuren met alle discretie sonder buyten noodsakelykhyt aan eenige huyzen te cloppen of ramoer te maaken en sullen dezelve gehouden zyn alvoorens van de wagt te schyden aan het huys van de rotmeesters ider op haer gehugt op een discrete wyse te cloppen en kennis te geven dat de wagt volbragt is

4

Dat de geene dewelke de welke de wagt houden nouwkeurigh sullen moeten aght geeven op alle disordres die op de straten souden geschieden, speciael de suspecte en vreemde personen dezelve des noods aan houden en brengen aan het huys van den rotmr die daar van terstond sal moeten doen adverteren aan een van de scheepenen ten eynd die persoonen geexamineert wordende naar bevind van saake daar mede te handelen

5

De wagt gewaerwordende dat aan eenige huysen of goet van de inwoonders enig molest gedaen wort, de selve sullen gehouden weeezen de eerste naburen op te roepen en alarm te maken om ist doenlyk de daders daer van te arresteeren en aan te houden en dezelve te brengen als voor en daer mede gehandelt te werden als art 4 gespecificeert

6

Dat die geene die de wagt houden sullen verpligt seyn dezelve sodanig te doen dat door haar selfs geen ongeregeltheden op de straaten of aan enige huyse gedaen werden, maar sullen deselve in alle modestie en zonder geschreeuw moeten gedaan werden en speciael sigh te onthouden van in de herbergen te gaen om aldaer te bleyven sitten drinken en de wagt te versuymen gelyck veelmaals geschiedt

7

En om beeter alle ongeregeltheeden te konnen tegengaan, soo wort wel expresselyck gestatueert en verboden aan alle herbergiers des avons naar tien uren aan voorsz. wagten niet meer te mogen tappen of schenken of gelage te houden van enige inwoonders of enige vreemde of suspecte personen te logeren, maar daer van terstond kennisse te geeven aan den officier van de plaats of aan die geene die by zyn absentie fungeert

8

En dewyl veeltyts men siet gebeuren dat des avons en snaghs buyten noodsakelykhyt wort geschoten en bysonder savons voor de ondertrouw van personen die zigh ten huywelyk staan te begeven tot grote onrust der ingesetenen zoo wort sulx wel expresselyck geinterdiceert en verboden sullende in sulken gevalle de ouders voor hare kinderen en meester voor haare dienstbooden aanspreekelyck zyn

9

De personen die de wagt gehouden hebben sullen des smorgens gehouden zyn aan de rotmrs kennis te geeven, ider in syn roth van alle het geen haar wedervaren is als wanneer de rotmeesters de nodige ordres sullen geeven aan de geene die de volgende naght sullen moeten waken

10

Wanneer de wagt eenige ongeregeltheden op de strate ziet en meerder adsistentie nodigh heeft, sullen sy gehouden zyn de buren op te cloppen en dezelve tot adsistentie te roepen, die gehouden zullen zyn sulx terstond te doen, sonder daar van te mogen bleyven ingebreeken op peene van niet alleen te verbeuren de hiernaer gestatueerde boete, maar te vervalle in penalityten gestatueert by verscheydene placaten van haer hoog mogenden

11

Gelyck meede dat alle inwoonderen gehouden sullen zyn dat zoo wanneer sy gewaer werden dat eenige vreemde suspecte personen zigh in de dorpen en gehugte ophoude, daer van sonder uytstel kennis te geeven aan den offiecier of syn gecommitteerde ten eynde daer op de nodige rechergie kan worden gedaen om alzo te beletten dat de goede ingesetenen daer van ongemollesteert blyven

12

En sullen de rotmeesters gehouden weezen naukeurigh agt te geven dat allent geene voorsz exact wort naargekomen en van alle het geene contrarie mogte gedaan worden terstondt aan den offiecier of zyn gecommitteerde kennis geeven en voor soo verre de rotmeesters welke alle door de offiecier en scheepenen voor een of twee jaren sullen werden aangestelt ingebreken mogten blyven haare bedieninge te aanvaerden of aan de hier voor gemelde articulen te voldoen soo zal de gestatueerde boete ten haren lasten, alzoo wel als tegens alle andere ingesetenen gevordert worden

13

De wagten zullen van tyt tot tydt en zoo dikwils zulx nodig geoordeelt sal werden door de rotmeesters yder in zyn roth worden gevisiteert om alzo te konnen naargaan of alles in de vereyste order gedaen werde

14

Weegens het houden van de voorsz. wagten sullen vryweezen den offiecier, de scheepenen, secretarissen, predikant, pastoor, schoolmeester, capityn der rotten, rotmeesters als meede den doctor en churigyn Raup welke laasten op den 18 mey 1752 om syne bequaamheden en dienste aan de gemeente te doen by een acte van scheepenen deezes dorps is vrygehouden van alle dorpbedieninge en om die reeden meede vry geslagen om geene wagten te doen

15

De boeten by een ider teegens de voorsz articule te incureeren worden gestelt op drie guldens en sullen deselve geappliceert werden een derde voor den heer offiecier, een derde voor den rotmeester die de aanbrengingh compt te doen en het resterende derde part voor die geene welke in die nagt de wagt hebben gehouden, dat de zelve boetens verbeurt sullen werden, welke boete by parate executie in gevolge haer hoog moog. voorgemelde resolutie van den 3e november 1774 sullen werden geint en daar en boven de nalatige gestraft als overtreders van haer hoog moog. beveelen en die sulx soude mogen aan gaan wel ernstelyck gewaarschout en gelast haar naar den inhoude van deeze te reguleren, reserveerde de ondergeteekende om dit regelement ten allen tyden te veranderen en verbeteren soo als naar omstandigheeden van saaken tot meest beveyligingh van de ingezetenen sullen vinden te behoren en zal van dit regelement een extract autentiecq aan den stadhouder De Jongh ter hant gestelt worden om daer op de approbatie van haar hoog moog. te werden versogt en inmiddels hier van publicatie op aanstaande zondagh aan den volke gedaen te werden en voorts aan den capityn van de rotmeesters, daar van een afschrift ter hant gestelt worden ten eynde aan de rotmeesters daar van de nodige kennisse te geeven om haer daar na konnen reguleren

Aldus het voorsz. regelement gemaakt ende gearresteert uyt craghte van haer hoog moog. resolutie int hooft deezes gemelt by Jan Willem Daniel de Jongh stadhouder des quartiers van Kempelant, Jan Raamaer president, Jan van Beverwyk junior en Ocko Schaafsma scheepenen van Bergeyk. Heeden bonnen Bergeyck den elfden november 1700c vier en seeventigh

Bron: SRE AA Bergeyk 11 f 47 11-11-1774

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 2 oktober 2009.