Eerste schaarbrief (25-1-1404)
Wy gemene waerscip slands van Goylant doen cond allen luden, dat wy mitten goiden luden van Naerden een voirwaerde ende overdrachte gemaect hebben bi wille ende consente van onsen lieven ende genadigen heere hertoghe Aelbrecht van Beyeren, grave van Henegouwen ende van Hollant, in sulker manieren als hierna gescreven staet.
In den eersten so synt voirwairde dat die myente, die wy tegader leggende hebben in Goylant, ongedeilt sal bliven tot ewigen dagen, tenware off wy aen beyden syden eendrachtelic die ghesceiden wouden hebben, behoudeliken alsulke slage als in voertiden by onser beyder moetwille syn, die sullen gedeilt bliven.
Voirt so sal die gemeynte van Naerden alle jair op sinte Gheerdendach of binnen achte dagen dair te voren kiesen binnen hore stede vier manne ende ons vier buermeesters van Goylant sullen desghelycs kiesen uut Larekerspel ende uut Huzen vier manne ende die achte sullen op sinte Geerdendach voirs. binnen Naerden wesen ende setten die scaringe over die gemene myente van Goylant, elx bi horen ede, so dat die beeste genoech teten hebben ende die achte voirs. sullen alle jare ommeriden, so wanneer die beeste een maent opter myente gegaen hebben ende setten dan die scaringe op ende neder bi horen ede, als voirscr. is, nadat him dunken sal dat sy dan dragen mach, des so sal die outste burgermr. van Naerden onse vier scaersetters eden ende die oudste van onsen vier scaersetters sal die vier scaersetters van Naerden eden. Ende waer dat sake dat dese achte voirscr. niet overdraghen en konden die scaringe te setten, soe souden wy der stede van Naerden volgen dat eerste jair ende hadden sy voirt ghescele ten anderen jare, soe souden die van Naerden ons volghen ende also voirt jaer over jair die van Naerden dat een jaer ende wy dat ander jair sonder argelist.
Voirt waer yemant die meer beeste opter myente sloge dan men dairop settede van jair te iaer ende tween van den achten voirscr. dochte, dattet mit wille gedaen ware, die verbuerde die beeste, die dair meer op waren dan dairop geset was, dairof soude hebben onse lieve genadige heere van Hollant een derdendeel, die stede ende tgemeen lant een derdendeel ende die achte scaersetters mitten ghenen diet aenbrenghen een derdendeel.
Voirt waer dat sake dat enich gebrec viele in onsen vier scaersetteren van Goeylant, dat sy binnen Naerden niet en quamen ende die scaringe niet en setteden als voirs is, soe souden die scaersetters van Naerden die scaeringe alleen setten over dat gemeen lant ende waer oec gebrec aen die scaersetters van Naerden ende sy oec niet en deden als voirs. is, soe souden onse scaersetters van den lande desgelycs doen ende die scaringe alleen setten over tgemeen lant.
Voirt so en sal nyemant gheen beesten verhueren noch den anderen waren, op die beeste verbuert te wesen, dairt twee van den achten voirs. in der waerheyt vonden dattet also ware.
Oic mede so sal men uut elken huse dair twee paer volcs in woent twee scaerbeesten meer moghen houden dan uut enen anderen huse, dair een paer volcs in woent, tenwair of die achte scairsetters, die ter tyt wesen sullen, dat meerden of minderden bi horen ede.
Dit sal ingaen int jare als men scryft dusent vierhondert ende vive. Ende omdat wy gemene waerscip des lants van Goylant voirs. alle dese voirscr. pointen vaste ende ghestade gehouden willen hebben tot ewigen dagen onverbroken ende wy selve genen gemenen lantsegel en hebben, soe hebben wy ghebeden den eerbaren onsen lieven heren ende vrienden den profst van Bergen in Henegouwen, tresorier van Hollant ende heren Ghyskyn van Diepenburch desen brief voir ons te besegelen.
Ende wy Garbrant van der Couster, profst van Bergen in Henegouwen ende Ghyskyn van Diepenburch, ridder hebben om beden wille der goider luden van Goylant voirscr. onse seghelen aen desen brief gehangen in getugenisse der dingen voirscr. Gedaen int jaer ons Heren IX dusent vierhondert ende vier op sinte Pouwelsdach conversio.
Bron: SA Naarden, Archief Stad en Lande van Gooiland, no. 3.
Uitgegeven door J.H. Sebus, De erfgooiers en hun gemeenschappelijk bezit (tot 1568)( Amsterdam 1934) en D.Th. Enklaar, Middeleeuwsche rechtsbronnen van stad en lande van Gooiland (Utrecht 1932)