Reglement voor de Grote Aard van Oerle (Oerle, Meerveldhoven, Vessem, Wintelre, Knegsel, Hooghees onder Vessem, Hoogcasteren onder Hoogeloon en Oostelbeers 1690)

Op huyden den 30 januari 1690 soo syn alhier binnen de vryheydt Oerle gecompareert de gelycke vroenters van den Grooten Aert van Oerle als voor Oerle, Hendrick Bogars president, Hendrick van de Sande ende Dirck Smolders schepenen, voor Vessem Dirck Peter Ryckers schepen ende Adriaen Thomas borgemeester, voor Wintelre Marchelis ende Jan Vlemincx, Peter van der Pardo geswooren, voor Knechsel Jan Dielen en Jan Goyaerts Mollen gesworen, voor Hooghkasteren Jan Vervest gorgmr.(sic) ende Hendrick Jans schepen en voor de Heese Mathys Jansz ende Hendrick Jans, voor de Beerse Goyaert Jan Meys president welcke comparanten sigh ider fort ende sterck makende voor haer corpus ende hebben gesamentl. tot voorstant, behout ende meytenie van Grooten Aert van Oerle geraemt, geaccordeert, gesloten ende voor vast gestelt dese naervolgende ordonnantie de w. by een ider deselve aengaende sal punctuel. worden onderhouden ende achtervolcht ende alle jaere in ider dorp ende district gepubliceert op dat een ider magh weeten waer naer sigh sal hebben te reguleeren en dat op de boete by dese ende de voorgaende orde articulen vastgesteld.

In den eersten soo hebben de voorschreve comparanten de oude ordonnantie soo verre die by desen niet en worden gecontrarieert verniut, geconfirmeert, geapprobeert ende geratificeert, willen oock dat dezelve sullen worden onderhouden in allen desen in sooverre als voors. is.

Men sal alle jaren twee weecken mogen torven off heytorff slael (sic) sonder langer ofte meer.
Waer van de eerste week sal weesen en vaststaan de week vallende ende volgende den lesten sondagh in mey ende de andere weeke den 2 of 3 sondagh die compt na st. Jan in juny, ten waar groote redenen die de heymraders door off andersints beletten ende moveerden die sy dan den anderen sullen adverteeren ende alsoo gelyck den heelen aert ontslaan ende weer sluyten ende d'een niet mogen torven sonder den anderen, dan alle gelyck ende wel verstaende dat ider maer die dagen sal mogen torven met een schup ten sy hy 2 a 3 torvers op eenen dagh sette die hem dan voor 2 a 3 dage sal verstrecken.

Niemant en sal groestorff mogen steecken waer het is off wie het soude mogen wesen ofte wanneer t selve soude mogen syn, wel verstaende dat voor groestorff wort verstaen den geenen die meest groes op heeft ende sal meer als halff hey moeten syn ofte anders voor groestorff worden gehouden ende daer voor breucken ende boeten de somme van 3 bosch pondt ten behoeven als by voorgaende ordonnantie paratelyck te executeeren.

Item men sal de vorstrus ofte huysrusch moeten steken en halen in de garstmaent ende sal ider maer syn behoeff mogen halen als by oude ordonnantie en geen meer ende die binne drie dagen naer dat deselve gehaelt syn, oeten (sic) op de huysinge geleyt ofte verbruyckt syn op de boete van elken rus 7 st. die langer als drie dagen is gehaelt geweest ende nie verleyt.

Item men sal overal vorst rust mogen halen, maen (sic) wie de voorschreven een rusch onstucken steeckt off nydt (sic) ofte in huys brenght sal verbeuren als voor ende sal ook de schoppen mogen gevisiteert worden ende alwaar rus of groestorff wordt bevonden sal verbeuren voor ieder torff seven stuyvers.

Item men sal in de harde groes niet mogen afsteken off vlaggen ofte daar in baggeren op de boeten als voor van drie bosch pont.

Ende sal men voorts mogen baggeren ter plaetse daer behoorlyck is van de halff oychstmaent tot den achsten september ende niet eer off later ende sal een ider syn cuylen off putten weder moeten effenen ende slichten nae de redelyckheydt soo veel men sal connen op de boeten als voor volgens de oude ordonnantie.

Ende sal niemandt synen baggaart ofte ofte (sic) torf mogen buyten den aert verbrengen ofte laten verbrengen t sy by dagen off by nachten op de boete van het paart ende car en daar en boven gestraft te worden naer exingentie van saken.

Item en sal niemant den voors aert mogen gebruycken met strausel, vlaggen of sandt te halen daert onbehoorlyck is op harde effen hey, wel verstaende dat den aert niet boven affgelayt, gevlaght en sal mogen worden op de boeten van 3 bosch pont als voor.

Item sal niemant wie hy ook sy ook sy buyten den voorschreven aert geseten synde den selven mogen gebruycken 't sy met hoeden, torven, baggaerden, vlaggen, heymeyen, visschen off iets diergelycx op verbeurte van 't getuygh daer sy mede besigh syn t sy metten grooten off cleynen ofte wat voor slagh t selve soude mogen wesen, paer (sic), car ofte diergelycks ende daar en boven op de verbeurten van ses bosch pondt als voor.

Item en sal niemandt in eeniger handen wysen mogen waterloopen stoppen op de gemeynte ofte leenen(sic) steecken ten sy hy blyve van de wegen als by de voorgande ordonnantie, dat een ider syn putten ende cuylen weder sal hebben te slichten ende effenen op de boete als voor van 6 bosch pondt.

Item sal een ider dorp mogen poten op syn gemeynte ende als deselve gewassenen syn weder synen en blyven tot behoeff van die geene ofte van dat dorp ende gemeynte die t selve gepoot ofte geplant heeft ende sal men weder jaerlycx eens uit bequaemste van den tyt malkanderen helpen poten in den duyn die gemeyn blyft ende sanden soo veer mogelyck is ende dat opt gebodt van de gemeyne heymraders uyt ider huys de sterckste sal moeten compareren op de boete van seven stuyvers als voor.

Item is geraempt de palen van den aert gesamentlyck te gaen ende hier en daer hoopkens opgeworpen te worden tusschen den palen bysonder tusschen Oirschot den voorschreven aert nu in de eerste weecke van de weemaent ofte in juni d een dagh den anderen te laten weeten de heymraders ende sal dan van ider gemeynte moeten compareren de regenten ende schutters en voorts die gelieven op de boeten van die mancqueert een ton biers by de comparante te drincken ende t selve te doen soo dickwyls het de heymraders ende regenten nodigh sullen oordeelen.

Ende sal ider dorp Oerle twee, Vessem twee, Wintelre twee, Knegsel eenen, Hooghcasteren eenen, Beerse eenen ende de Heese eenen schutter ofte heymrader moeten ende mogen stellen ende d'eenen schutter soo wel als den anderen den heelen aert over mogen becalangieren ende die de calangie doet de profyten trecken welcke schutters altyt gelooft sullen worden op haren eet van hare calangie gedaen ende daer op volcomen geloove worde gegeven ende gedragen offer getuyghe by syn geweest ofte niet welcke heymraders ook niemant en sal mogen inyurieeren, restisteren, affronteeren off eenigsints wederstaen ofte oneer aendoen op de boete van 3 bosch pondt ende voorts naer exingentie van saken gestraft te worden.

Welcke voors. poincten alle te samen syn geraemt ende geordonneert vast te houden ende te blyve op peene ende boete als daer by geordonneert ende gelooven malkanderen de vroenters in allen voorvallen den gemeynen aerts rakende de handt te houden ende te bieden soo ende gelyck t'selve behoort. Aldus gedaen en geraempt by de voors. persoonen op dato als voor ende dit door den secr.t.s. van Oyrle doen schryven ende by de comparanten geteeckent.

De post is voor ider beest tot schot gestelt als van outs binnen seven stuyvers ende buyten den aert sestien stuyvers en een oort en de voor ider schaep binnen eenen stuyver ende buyten den aert vier stuyvers ende ruydige schapen dobbel ende sal met de ordonnantie paratelyck mogen worden geexecuteert.

Bron: SRE AA Oerle 28 30 januari 1690

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 3 oktober 2009.