Ordonnantie tegen het schenden van hout (Oirschot 1772)

Waarschouwinge

Werd by deezen uyt naam van heeren officier en regenten der vry- en heerlykhe yd van Oirschot allen en een ygelyk by deeze gewaarschouwt en wel scherpelyk verbooden, dat van nu voortaan nimand direct oft indirect zig sal moogen verstouten van in bosschen, houdwassen, wallen, slooten eenige boomen, struyken oft takken mitsgaders enig schaarhout, hekkens, stekken, posten off andere vrydomme van velde te breeken, te kreuken of omver te trekken off uyt eenige meyten hoegenaamt eenig hout of takkenbossen uyt te trekken off te ontvreemde onder pretext van quaad of dood hout, op verbeurte van 3 gulden, die daarop mogte betrapt en achterhaalt worde of met eenig instrument, byl, hak of snoeimes of diergelyke bevonden wierde eenige schade gedaan te hebben, welke boete zal weezen verbeurt verklaart een derde voor den aanbrenger, een derde voor den heere officier en een derde ten behoeve van den arme en in cas den delinquant, oud of jong, niet in staat was de genoemde boeten te voldoen, zoo za1 of zullen dezelve aanstonds zonder form van proces ten koste deezer gemeente in den diefkelder te water en te brood gezet werden, vooral ook wanneer hy of zy mogten bevonden worden eenig gekreukt off afgescheurt hout off uyt meyten getrokken by offt onder het quaad oud gesprokkelt hout off stekkeren te hebben gebonden, en zullen geduurende haare detensie alle zaturdagen aan de kaak te pronk gezet worden met het instrument, dat by hun mogte gevonden worden om den hals en het houd in den arm.
Ende opdat de zoogenaamde klamotkappers deste beeter zouden werd agterhaalt en in handen van het officie geraken, zoo werd vanweegen heeren regentenby deeze gestelt ende belooft een premie van drie gulden voor de geene die dusdanige quaaddoenders of klamotkappers off stekkerapers zullen koomen aan te houden off aan het officie aanbrengen, dat van het fait werden overtuigt.
Werdende alwyders op het allerscherpste en rigoureussten verbooden het kreuken, wringen, omvertrekken of afkappen van alle eyken, berken off andere heesters, mast of denneboompjens, willige, wit of alle andere soorte van pootzel alsook het afsneyden off afrukken van takken van opgaande eyken of andere boomen op de gemeente off particuliere erven staande op eene poene van 25 gulden, te verdeelen als voor, booven en behalve de voldoening van de schaadens daardoor veroorzaakt en in cas de genoemde boete niet konde werde voldaan ofte by pandinge konde worden paratelyk geconsequeert, zoo zal het officie de zoodan de zoodanige aan stonds crimineelyk apprehendeeren en detineeren en tegens dezelve tot consigne straffen van geeseling, brandmerk, banissement als anderzins na bevind van zaaken procedeeren.
En ten eynde de daaders van zoodanige faiten en verregaande moedwilligheeden moogen nagegaan en ontdekt worden, zoo werd uyt naam van heeren regenten belooft een preemie van vier zilvere ducatons aan de geene die de zelve zal aanbrengen oft aanwyzen waar te agterhaalen en in handen van het officie dat van het fait werden overtuigt.
Ende werd al meede ten deeze speciaal verbooden alle diveryen van aard- en wintervrugten staande in de open akkeren, boerehooven en gesloote off gesepareerde hooven met heggens, heyninge off muuren, op de poene en breuke mitsgaders lyfstraffen na exigentie van zaaken, zoo als hierbooven staat vermelt en ingevolgde de placaaten van haar hoog mogende de heeren staaten generaal hierop geëmaneert ende opdat diergelyke veld- en hofdieven des te beeter en eerder in handen van de justitie zoude geraaken, zoo stellen heeren regenten by deze meede een preemie van vier ducatons voor den aanbrenger off aangever de zelve, mits dat van het fait kunnen werden overtuigt, met volkoome verzeekering en belofte, dat den naam des aanbrengers zoo in't een als ander getrouwelyk zal werden verzweegen en de preemie door heere regenten hem zelfs in stilte zal werden ter hand gestelt.
En ten eynde al het voorschrevene zoo in het geheel als ten deele effect zoude moogen sorteeren, dat dusdaanige delinquanten door de gestelde preemiën ten aangehouden en aan het officie werden overgeleevert om die in conformiteit van het voorschrevene te mulcteeren off wel te water en te brood opsluyten mitsgaders tegen de zelve na omstandigheeden crimineel te kunnen procedeeren, zoo werden alle ingezeetenen, groot en klyn, ryk en arm, wie het ook weeze mogte, verzogt ende des noods gelast, om alle zoodanige delinquanten immers niet te verschoonen maar daarvan behoorlyke kennis aan het officie te geeven, zullende hunne naamen, desbegeerende, werden gesecreteert.
Verders werden tot serieuse navorsing en ontdekkingen van zoodanige klamotkappers, stekkeraapers, hofdieven en quaaddoenders de vosters, diender en alle de schutters deezer heerlykheyd zeer ernstig gelast en geordonneert omme daarop te passen en te vigileeren en de zelve zonder eenige conniventie off oogluyken aan te houden en aan het officie over te geeven op poene van deportement, suspensie van haar ampt off inhouding van haar tractement.
Ende opdat nimand hiervan eenige ignorantie zoude pretendeeren, zoo zal deeze twee aaneenvolgende zondaagen ter puye van den raadhuyse alhier en te Best werden gepubliceert.
Aldus gedaan en gearresteert ter vergaderinge van heeren officier en regenten deezer vry- en heerlykheyd van Oirschot op huyden den 2ste november 1772.

Bron: SRE Archief Oirschot ongeinventariseerd vrl. inv. nr. 1095 22-11-1772.
Gepubliceerd door J. ijten in Campinia 106 (juli 1997).

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 3 oktober 2009.