Ordonnantie

Waermede geordonneerd is dat alle die gene die 't sedert de 30.jaeren becomen hebben het gebruyck, ofte proprieteyt van eenige vroenten, gemeynten, opstallen, straeten, ende andere partyen van erfven, hunne titulen daer van moeten overbrengen op de penen alhier gecommineert 18. iunio 1529.

Carle byder gratien godts gecosen roomsch keyser altydt vermeerder 's rycx, coninck van Germanien, van Castilien, van Leon, van Arragon, &c. eertshertoge van Oostenryck, hertoge van Bourgoignien, van Lotryek, van Brabant, van Limborgh, van Luxemborgh, &c. Den eersten van onse deurwerderen oft boden macht hebbende 't exploicteren in onsen lande van Brabant, hierop versocht.

Saluyt, want 't onser kennissen is gecomen hoe dat binnen dertigh jaeren herwaerts eenige van onse officieren soo wel van justicien als van ontfange in desen onsen lande van Brabant hen vervoordert hebben gehadt uyt heur selfs authoriteyt ende sonder advis, wete oft ordonnantie van onse lieven ende getrouwen die hooft ende tresorier generael van onse domeynen ende finantien oft van de luyden van de cameren van onse rekeninge te Brussele uyt te gevene in onsen naeme sekere groote menichte van vroenten, gemeynten, straeten ende andere partyen van erfven oft eenige stucken der selver ende oock selve consenten van opstallen, voorvangen, waterloopen ende diergelycke te verleenen, nemende daeraf tot haeren singulieren profyte sekere voorlyf ende goetdoen van penningen oft andere propynen, sonder ons als hertoge van Brabant daer-op eenigen chyns te reserveren tot onsen behoeft in bekentenissen onser hoogheyt ende heerelykheyt alsoo dat behooren soude oft soo waer sy dien chyns gereserveert hebben, dat den selven soo cleyn ende sober is geweest dat wij daarinne grootelycx geinterresseert ende beschaedight zyn.

Is oock tot onser kennisse comen dat eenige godshuysen, cloosteren, smalre heeren, vryheden, dorpen ende andere particuliere persoenen binnen den selven tyde van dertigh jaeren herwaerts hen oock hebben gevoordert eenige van de selve vroenten, gemeynten, straeten, waterloopen, rivieren ende andere onse erfven oft eenige stucken oft partyen der selver inne te slaen, tot haeren erfven te appliceren ende eenige van dien oock uit te gevene ten erftchynse tot haeren behoeft sonder consent van ons oft onsen lieven ende getrouwen die gecommitteerde op 't stuk van onse domeynen ende finantien oft van de luyden van onse rekeninge voorsz. die daer inne behooren van onsent' wegen te consenteren, ons alsoo feytelyck van erfve ende possessien spolierende ende haeren heerlichede ende patrimonie augmenterende ende vermeerderende, alles tot onser grooter schaeden, diminutie ende verminderinge van onse hoogheyt, heerelyckheyt, ende domeynen ende noch meer zyn soude indien by ons hier op niet versien en worde.

Waeromme soo est dat wy willende hier op versien hebben wy u gecommitteert ende committeren by desen dat ghy alomme binnen onsen lande van Brabant daermen gewoonelyck is publicatien ende uytroepingen te doene, uytroept ende vercondight doende expres gebot ende bevel van onsen wegen, dat alle die gene die binnnen den voorsz. tyde van dertigh jaeren herrewaerts eenige partyen van vroenten, gemeynten, straeten ende andere erfven ten erfchynse oft sonder erfchyns genomen oft andere consenten van opstallen, voorvangen, waterloopen ende diergelycke van onse voorsz. officieren van justicien oft ontfange vercregen hebben gehadt, comen in der cameren van onser voorsz. rekeningen ende aldaer overbrengen ende vercleren die groote van der vroenten, gemeynten, erfven ende consenten voorsz. metten bescheyde dat sy daer-afhebben ende dat binnen den tyde van sesse weken naer de publcatie van desen, op de pene van thien carolus-guldens te verbeuren tot onsen behoeve by dengenen die hieraf gebreckelyck sal worden.

Die welcke wy willen op hen die voorsz. sesse weken overleden zynde geexecuteert te wordene sonder verdragh, om dat gesien by den voorsz. luyden van de camere van onse rekeninge informatie genomen te worden oft onse hoogheyt, heerelyckheyt, recht ende profyt verwaert ende onderhouden is geweest in 't uytgeven van de selve vroenten, gemeynten ende andere erfven ende consenten oft niet.

Ende ingevalle jae, die selve uytgevinge inder cameren van onse voorsz. rekeninge van onsen wegen geauthoriseert, geconfirmeert ende geapprobeert te wordene soo het behoort ende ingevalle neen, daeraf anderwerf mette luyden van onser voorsz. rekeninge 't overcomen ende 't appointeren oft die selve partyen wederomme tot onsen domeynen gereunieert, ende geveught ende onse meest profyt daer mede gedaen te wordene, al-soo sy sullen bevinden behoorende, die welcke van onser voorsz. rekeninge wy om dat alsoo te doene daertoe geauthoriseert ende volcomen macht geven midts desen.

Dat insgelyckx alle die gene die hen gevoordert hebben gehadt sonder onsen oft der gecommitteerde op 't stuck van onse domeynen ende finantien oft van de luyden van onse rekeninge oft andere onse officieren, consenterende eenige van onse voorsz. vroenten, gemeynten, erfven, straeten, wateren ofte eenige partje oft stuck der selver waterloopende beecken ende diergelycke inne te slaene ende aen heure erfve te appliceren ende vuegen ende met tuynen, grechten oft andere beheymselen te besluytene ende te beheymene oft die selve andere persoonen uyt te gevene op sekeren erfchyns soo voorsz. is, sy dat af-doen, repareren ende ons reintegreren die selve ingeslagene oft uytgegeven vroenten, gemeynten, erfven, straeten, wateren, watergrachten, beken ende diergelycke in den eersten staat stellende ende die ons, onse erfven ende naercommelingen, hertogen ende hertoginnen van Brabant laeten volgen, om by de luyden van onse voorsz. rekeninge onse meeste profyte daer-mede gedaan te wordene, soo van de andere uytgegeven erfven, ende consentie hier voor vercleert is ende dit oock binnen den tyde van sesse weken naer de publicatie van desen, op de pene van hondert onser voorsz. goude carolusguldens,die welcke wij willen die voorsz. sesse weken overleden zynde op de voorsz. gebreckelycke geexecuteert te wordene ende die voorsz. ingeslagenen vroenten, gemeynten, erfven ende andere consenten in onse handen genomen ende ons profijt daermede gedaen te wordene soo voorsz. is, ende by onsen procureur generael tegen hen geprocedeert te wordene soo behooren sal.

Ende op dat voortaene al-sulcken abusen niet meer en gebeuren, soo hebben wij geordonneert ende gestatueert, ordonneren ende statueren midts desen, dat voortaene alle uytgevinge van vroenten, gemeynten, straeten, wateren ende rivieren, midtsgaders oock alle consenten van opstallen, voorvangen, waterloopen ende diergelijcke gedaen ende van onse wegen verleent sullen worden op sekeren erfchijns sonder lossen, 't onsen behoef by onsen lieven ende getrouwen die gecommitteerde op 't stuck van onse domeynen ende finantie, oft byde luyden van de cameren van onser voorsz. rekeninge tot Brussele ende niemandt anders, eerst nochtans daer-op gehadt hebbende behoorelycke informatien ende advis van onse voorsz. rentmeesteren, onder wiens bedryf die voorsz. vroenten, gemeynten, erfven , ende straeten gelegen ende die opstallen, voorvangen, waterloopen ende gelijcke consenten versocht sullen worden.

Van welcke uytgevinge inder selver cameren acte geexpedieert ende registeren daer af gehouden sullen worden uyt crachte van de welcke onse voorsz. rentmeesteren den genen dien de selve uytgevinge ende consenten alsoo gedaen sullen zijn, sullen mogen expedieren haere opene brieven in behoorelycker formen, als sy dies van de partyen versocht sullen worden ,verclerende midts desen dat al 't gene des by onse voorsz. rentmeesteren ofte andere officieren in contrarie van dezen gedaen sal zijn oft mogen worden voor nul, machteloos ende van onweerden.

Ontbieden daerom ende bevelen onse rentmeesteren van Loven, Brussel, Antwerpen, van Den Bossche, van Nyvele, van Thienen, van Gelnaken, van Den Vueren ende van Vilvoorden, van Turenhout, van Yssche, Hoylaer, ende van Den Hulpen, van onsen lande van Mechelen, van Oversinne, ende van Lumme ende allen andere onse justicieren, officieren ende ambachteren ende heuren stedehouderen dien dit eenigh-sints aengaen oft aencleven mach, dat sij dese onse ordonnantie ende statuyt onderhouden, ende doen onderhouden tot eeuwigen dagen, sonder daer tegen te doene oft te comen oft te laeten doen oft comen in eeniger manieren op de pene daeraf arbitrarelijck gecorrigeert te wordene bij onsen lieven ende getrouwen die cancellier ende luyden van onsen raede ende rekeninge in Brabant ende van des te doene hebben u vermacht ende authoriteyt gegeven ende geven midts desen.

Gegeven in onse stadt van Brussele den achthiensten dagh van junio in 't jaer ons heeren 1529. ende van onsen rycken , te wetene van den roomschen twelfste ende van Spaignien &c. vyfthienste.

Onder staet geschreven: by den keyser ter relatien van den raede

Geteeckent J. Facuwez ende besegelt met eenen segele van roode wasse in enckelen steerte uythangende.

Collata, concordat cum suo originali quod attestor.H. de Costere, notar.

Overgenomen uit: J. S. Mauritz Ganderheyden Pleitrede over het wettig voortdurend bestaan van het domaniaal tiendregt, bijzonder ten aanzien van de zoogenaamde novaliën in de provincie Noord-Braband ('s Hertogenbosch 1843)


Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave


Laatst bijgewerkt op 3 februari 2006 door Hein Vera