Reglement op het beheer der gemeente en andere landeryen de corporatie van Orthen, ook genaamd gemeene ingezetenen van het vrydom Orthen (jurisdictie s Hertogenbosch) behoorende (1849)

Art 1

Het bestuur zal bestaan, zoo als van ouds altyd gebruikelyk is geweest, uit drie personen, de welke de naam van schaarmeesters zullen dragen, waaronder één opperschaarmeester, zullende de opperschaarmeester het boek houden van ontvang en uitgaaf als vanouds.
Jaarlyks, by het doen der rekening zal een lid van het bestuur aftreden die telkens weder verkiesbaar is, zullende die aftreding by doen der eerste rekening by loting geregeld worden.
By buitengewone vacature zal dezelve op de wyze voorschreven vervuld worden voor den tyd dat het lid waar door de vacature ontstaan is, had moeten fungeren.

Art 2

Dezelve drie schaarmeesters zullen in het algemeen acht slaan en toezigt hebben op alle zaken de corporatie of de gemeene ingezetenen van Orthen aangaande en in het byzonder op het scharen der gemeente.
Zy zullen alle jaren in de maand april vergadering van de opgezetenen, stemhebbende nabuuren beleggen, om alsdan te delibereren en stemmen over het scharen van het vee en andere zaken de corporatie aangaande.

Art 3

De drie schaarmeesters dragen zorg dat het vreemd of ander tot het scharen niet geregtigd vee ter behoorlyker tyd worde geschut, zich gedragende aan het schut en schouwreglement voor het vrydom Orthen gearresteerd by het bestuur der stad s'Hertogenbosch met goedkeuring van gedeputeerde staten de dato 17 mei 1842.
Zy zullen ook alle jaren met st. Jan of één dag voor of na het vee op de gemeente naarzien, om te onderzoeken of hetzelve al of niet gebroken heeft, zullende alsdan ieder eigenaar zyn vee op de plaats moeten aanwyzen.
Die dag zal minstens daags te voren worden bekend gemaakt.

Art 4

Wanneer zoon of dochter trouwen en by hunne ouders of hunne ouders by hun inwonen, zal dat huishouden, als één huishouden worden beschouwd tot zoolang zoodanige getrouwden een huishouden op zichzelven hebben en afzonderlyk een huis of eene kamer mits een afzonderlyke uitgang naar buiten hebbende bewonen en voldaan hebben aan art. 7 van dit reglement.

Art 5

Desgelyks zullen geene ongetrouwden mogen mede scharen of als nabuur beschouwd worden, ten zy zoo als in het voorgaand artikel gemeld is een huishouden op zich zelven hebben en afzonderlyk een huis of een kamer met een afzonderlyke uitgang naar buiten bewonen.

Art 6

Zy die in het vervolg van elders in Orthen komen wonen of aldaar met der woon reeds gevestigd zyn, zullen eerst als nabuur worden beschouwd, nadat zy een jaar en zes weken hun nabuurgeld hebben betaald.
De in Orthen geboren meisjes of vrouwen huwende of gehuwd zynde met buitenlieden zyn nabuur en maken lid der corporatie uit zoodra het nabuurgeld zal zyn betaald.

Art 7

Niemand kan lid der corporatie uitmaken of als nabuur worden beschouwd, tenzy te Orthen geboren.
Het regt van nabuur wordt ook erlangd met betaling van vyf guldens ten behoeve van de corporatie, zoo als van ouds altyd gebruikelyk is geweest, mits niet in stryd met art vier, vyf en zes van dit reglement.

Art 8

Men zal op de gemeente van Orthen geene beesten of paarden mogen weiden, dan die aan de opgezetenen van Orthen toe behoren, terwyl de melk koeyen en trekpaarden de voorkeur zullen hebben, doch indien het getal beesten en paarden niet toereikende is, zal het schaarmeesteren vry staan de overschietende scharen aan buiten menschen te verhuuren.

Art 9

De schaarmeesters zullen ten koste der gemeene kasse voor geene hoogere som in daggelden mogen laten werken dan voor zes guldens, maar zullen al wat hooger loopt voor en onder de opgezetenen openbaarlyk moeten besteden, uitgezonderd by watersnood of wanneer anders by meerderheid van stemmen van de opgezetenen mogt worden goed gekeurd.

Art 10

De schaarmeesters zullen jaarlyks in de maand van mei aan de opgezetenen nabuuren in eene vergadering daartoe behoorlyk acht dagen bevorens by een geroepen als van ouds doen rekening van hunne administratie.

Art 11

Alle benoemingen moeten by volstrekte en alle besluiten op bepalingen by betrekkelyke meerderheid van stemmen geschieden.

Art 12

Om stemgeregtigd te zyn moet men als nabuur zyn erkend.

Art 13

Den zoon eener weduwe den ouderdom van achtien jaren bereikt hebbende, wordt het regt toegekend voor zyne moeder, mits afwezig zynde te stemmen. Overig moet ieder zyne eigen stem uitbrengen.

Art 14.

De schaarmeesters zullen by gelegenheid van omgangen in de gemeente van welken aard ook: by het scharen, by vergaderingen in Orthen te houden, by het voeren van schouwen geene verteeringen of presentiegelden in rekening mogen brengen. Zy zullen daarvoor als mede voor alle te doene werkzaamheden jaarlyks genieten ieder eene som van acht guldens, zonder iets meerder in rekening te mogen brengen, tenzy in buitengewone gevallen het gehucht Orthen en jurisdictie moetende verlaten tot verrigten van werkzaamheden als wanneer hun in billykheid daarvoor zal worden te gemoed gekomen.

Art 15

De secretaris is verpligt alle schouwvoeringen by te wonen, alle publicatiën der corporatie aangaande af te lezen, by de omgabgen en het scharen tegenwoordig te zyn, van een als ander nauwkeurige aanteekening houden, in een woord alle schryf en ander werk verrigten met leverantie van papier, pen en inkt, zullende aan hem secretaris daarvoor mede met inbegrip van jaarwedde worden toegekend jaarlyks de som van zestien guldens zonder iets voor verteeringen of presentiegelden in rekening te mogen brengen met uitzondering zoo als van schaarmeesters in het slot van art veertien is gezged, hetwelk hier ook van toepassing is.

Art 16

De jaarwedden van schaarmeesters en secretaris zullen aanvang nemen met 1 mei 1849 loopende in het vervolg van 1 mei tot 1 mei.

Aldus dit reglement bevattende zestien artikelen gearresteerd en goed gekeurd met algemeene stemmen in eene daartoe expres belegde algemeene veragdering van stemhebbende opgezetene en nabuuren van Orthen gehouden te Orthen den dertigsten april 1800 negen en veertig

Bron: SA Den Bosch, Archief Schaarmeesters van Orthen 14 30-4-1849.

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 3 oktober 2009.