1e concept schutreglement welk naar gedaane discussien is aangenomen en ter approbatie aan den heere landdrost zal worden gesonden om als dan kracht van wet hebbende een twintig tal exemplaaren te doen drukken fiat insertio

Schutreglement

voor

Vught en Cromvoirt (1809)

Art 1

Niemand zal na publicatie deezer zyn vee of schaapen moogen laaten weiden als op zyn eigen of gehuurd land of met schriftelyk consent der eigenaaren en op de gemeente, doch de schaapen zullen niet verder in de gemeente moogen koomen, als men turven mag, gelyk het is afgepaald en schydende van den laasten turfpaal op het sluyske in den Cromvoirtsen dyk aan den Heyhoek

Art 2

Item niemand zal vermogen ander vee of beesten in de gemeente te laaten weyden als zyn eigene welke hy overwintert heeft of overwinteren zal, gelyk van ouds gebruykelyk is op een boete .... boven het ordinair schutgeld hier na vermeld, voor ieder beest of paard dertien gulden & tien stuyvers te verdeelen volgens oud gebruyk te weeten een derde voor den officier, een derde voor de schepens en een derde voor de gezworens, die ze moeten ophaalen

Art 3

Item niemand zal vermoogen stieren of hengsten in de gemeente te laten weiden op verbeurte eener boete van drie gulden voor ieder stuk te verdeelen als boven vermeld

Art 4

Item niemand zal vermogen varkens in de gemeente laaten loopen of zy zullen geringt en gejukt moeten zyn op eene boete als voor en te verdeelen als voor

Art 5

Item niemand zal vermoogen schaapen in de groesgemeente (te weeten buyten de toen paalen of hoopen) te laaten weyden op verbeurte eener boete van zeeven stuyvers voor ieder schaap boven het ordinair schutgeld te verdeelen als voor

Art 6

Item niemand zal vermogen gansen in de gemeente te laaten lopen verder als van Deuteren tot aan de Loop of Vlaas op verbeurte van drie stuyvers voor ieder gans te verdeelen als voor

Art 7

Item niemand der ingesetenen zal eenig gemeentens werk mogen weygeren van het maaken der gemeene weegen en waterlaten of wagten te doen op verbeurte eener boete van een en twintig stuyvers te verdeelen aan den rotmeester ten behoeven van de geenen die t werk of de wacht gehad hebben, waar voor den rotmeester de mankeerende manschappen zal moeten leveren

Art 8

Item niemand zal moogen vlaggen buyten de vlagpaalen of turven buyten de turfpaalen of rossen steeken op verbuerte eener boete van dertien gulden en tien stuyvers als van ouds gebruykelyk is en te verdeelen als voor

Art 9

Ook vermag niemand te Vught geen schaapen hoeden verder als buyten dyks, de stoep in de Wolfskamer en niet verder als de schutsboom polderwaarts strekt en verders buyten den polder en Kommanderydyk, langs het barriershekken naar de hey lopende en te Cromvoirt niet of binnens dyks maar binnen de gewoone paalen

Art 10

Niemand zal met zyn vee of schaapen in eenige straaten of weegen tussen de gecultiveerde erven of plantagien moogen komen dan alleen in de straten welke naar zyn eyge of gehuurde land of naar de gemeentens heyde leid of loopt en enkelyk door dezelve kunnen dreiven zonder zich er in op te houden om langs de kanten of haagen te weiden

Art 11

Ook zullen de beesten het gros van de gemeentes gronden langs de straaten en weegen tusschen de huysen of erven alleen mogen weyen als zy aan touw behoed en wel bewaard worden, mits niet in de slooden

Art 12

Al wie op eens anders grond of erven met schapen of vee weidende bevonden word zonder schriftelyk consent van den eigenaar (het welk hy direct zal moeten vertoonen aan den schutter, ten zy den eigenaar present was) dusdanige zal met zyn vee aan het recht van schutten en poenaliteiten hierin vermeld subject zyn

Art 13

Op dat het geene voorsz is exactelyk naargekoomen word zoo zal het aan een ieder vrystaan om de schapen of andere beesten welke hy contrarie aan voorsz gestatueerde in zyn eygen of gehuurde land ten byzyn van twee geloofwaardige getuygen weidende bevinden zal, te schutten of in de schutskooy te brengen

Art 14

Ingeval eenig vee hetwelk men wilde schutten door de eigenaars of herders van hetzelve mogt worden ontjaagd zal niet te min de naar te meldene boete of schutgeld van ieder beest of ander vee betaald moeten worden

Art 15

Worden de gezworens van deeze gemeentens by deeze geauthoriseert en gelast om op de contraventien tegen dit reglement te vigileeren en de schaapen en beesten al zo weydende bevindende uyt de gemeente in de schutskooy te brengen aan den officier van de gedaane schutterye ten spoedigsten kennis te geeven, zullende ieders afzonderlyk op den eed in den aanvang hunner bediening gedaan geloof meriteeren werdende de vorster en dienaar der justitie verder geauthoriseert op alle contraventien tot schuttinge binnens polders en particuliere erven te vigileeren op den eed als voor

Art 16

Aanstonds na de gedaane voorsz schutting zal den vorster verpligt zyn de klok te kleppen en in cas hem het vee bekend is van behoorlyke denuntiatie of weten aan den eigenaar van het vee te doen met requisitie om hetzelve te koomen lossen

Art 17

En zal dezelve als dan voor zoo verre binnen polders en eygen erf geschut zynde, buyten de beesten welke in cas van onverhoopte in of overloop der gemeente op de straaten gevonden worden, ter beoordeling van schout en schepenen vervallen zyn en betaalen moeten de boete of schutgeld van vyftien stuyvers voor ieder paard, vyftien stuyvers voor ieder rundbeest en voor ieder schaap en andere beesten hier niet gemeld drie stuyvers aan een en dezelve eigenaar toebehoorende, zeven stuyvers voor 't recht van sluyten en ontsluyten van elke party en behalven het salaris voor den vorster wegens zyn gedaane aanzegging tot drie stuyvers binnens dorps en anders by aanschryving buytens dorp. De onkosten van assistencie voor het oppassen en nodig voeder, de schavergoeding van den eigenaar des lands (des noods) ter tauxatie van officier en scheepenen van Vught en Cromvoirt by aldien de gecallangeerde zich met de berekening zoude beswaard vinden van 't een en ander

Art 18

Den eigenaar of huurder van het geschutte vee voor 't ingaan van den nacht of voor het eindigen van dezelve de lossing doende, zal met voorsz schutgeld en onkosten als vooren volstaan, boven en behalven het salaris van vorster wegens zynde gedaanen aanzegging volgens zyn reglement en gereserveert aan de eygenaars van het land de vergoeding van schaaden door het geschut vee veroorzaakt (des noods) ter tauxatie en moderartie van officier een schepenen zonder meer

Art 19

Indien den eigenaar van het geschutte vee niet mogte bekend zyn of dat dezelve binnen drie maal 24 uuren na de schutting van hetzelve niet had gelost, zoo zal door den vorster met voorkennis van den officier en schepenen by kleppen der klokke het geschutte vee voor den tyd van agt daagen ten minst aannemende door den secretaris ten overstaan van scheepen ter plaatse der schutskooy in het voeder werder aanbesteld met aankondiging dat het geschutte vee na verloop van voorsz acht daagen tot verhaal der boete of schutgeld en verdere kosten publiek zal worden verkogt

Art 20

Indien den eygenaar het geschutte vee 't zelve voor de verkoping lost zal hy volstaan met de betaaling der breuken op de gemeentens binnens polders of particuliere gronden bepaald, het schutgeld en gewoon salaris van den vorster voor de gedaane aanzegging en publicatie, mitsgaders voor het oppassen en voederen binnen drie maal 24 uuren per dag voor een paard, dag en nacht agt stuyvers, voor een rundbeest 6 stuyvers voor een schaap of varken 3 stuyvers boven en behalven de schavergoeding van den eigenaar des lands, mitsgaders de onkosten als vooren. Het geschutte vee binnen de bepaalden teid van acht daagen in voegen voorsz niet gelost zynde, zal den officier hetzelve door de secretaris ten overstaan van officier en scheepenen publiek en voor alle man om kontante betaaling doen verkopen.

Art 21

En zal uyt de kooppenningen moeten betaald worden het schutgeld met de onkosten als vooren, voederen en bewaargeld, mitsgaders de onvermydelyke jura of kosten op het doen van publicatien en verkopinge gevallen als meede de schaade aan den eygenaar van het land door het geschutte vee veroorzaakt ter tauxatie van officier en schepenen

Art 22

De overschietende penningen zullen ter secretarye worden geconsigneert om door den eigenaar aldaar te worden geligt en in cas van te kort koming blyft den eigenaar van t land zyn actie tot schaavergoeding en schaaverhaling tegen den eigenaar van het vee gereserveert

Art 23

De boete of schutgeld van het geschutte vee binnens dyks en op alle particuliere erven zal voor een derde genooten worden by den officier en voor twee derde by den gezwooren schutter, vorster of dienaar der justitie, welke zelvs of op aangeving van een ander de schutting gedaan zal hebben

Art 24

Niemand zal vermogen op een anders erf beesten te hoeden of gras te snyden zonder schriftelyk consent van den eigenaar by hem te hebben welke op de eerste aanvraag aan den schutter of ophaler zal moeten worden vertoond of in het koorn bloemen te plukken op eene boete van drie guldens voor elke reys en overtreding waar van een derde voor den armen dier plaats zal zyn

Art 25

Jaarlyks in het vroeg jaar zullen alle paarden en runderbeesten door de gezworens van Vught en Cromvoirt of die daar toe geauthoriseerd zullen weesen werden gebrand met het brandmerk van het dorpe op de hoorn van dezelve, zullende niemand zyne beesten ongebrand in de gemeentens mogen laaten weyden op eene boete van drie guldens te verdeelen zoo en als op gemeentens boetens is bepaalt

Art 26

Dit reglement zal direct gepubliceert worden en vervolgens alle jaaren in 't vroeg jaar eens voor de maand bloeymaand (mey) te Vught en Cromvoirt ter plaatse alwaar men gewoon is publicatie te doen

Bron: RANB Streekarchief Langs Aa en Dommel, Aa Vught 12 f 145v 8 zomermaand 1809


Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 4 oktober 2009.