Brandreglement van Valkenswaard en Waalre (1754)

Myn heeren drossaerdt en scheepenen, borgemeesters, kerck en armmeesters deser heerlykheid Waelre ende Valkenswaerd in agt genoomen hebbende den ongemacken, schaeden en ruine die door den brand werden gecouseert, veeltyts toecoomende door negligentie en versuym van niet wel te conserveeren syn vuur en ligt als anders hebben derhalven om hetselve te prevenieeren soo veel mogelyk als meede om niet te weesen gepriveert van eenige remissie van s lands weegen die uyt oorsaeke van brand anders souden werden verleent, uyt kragte van haer ho. mog. speciael resolutie van den 6 feb. 1732 ten dien respecte over de dorpen en plaetsen in 't district van de generalietyt geëmaneert met bewilliging van de hoogh welgebore vrouwe en heere deser heerlyheeden goetgevonden by deesen wel expresselyk te ordonneeren en statueeren dat voortaen niemant wie hy soude moogen weese jongh off out soo wel ingeseetene als vreemdelinge met geen pyptabak rookende sal mogen gaen over en door de gemeyne straeten, als meede op off in eenige neeren, scheuren, stallen, torffschoppen of torffmyten nogh in die hoy of stroy.

2. Item dat niemant wie hy zy met geen brandende keersen, lamp off ligtsteckken sal moogen gaen langs de gemeene straeten off op off in eenige neeren, schuuren, stallinge off torffschoppen, mitsgaders torffmyten off van hoy off stroy, maer wel als deselve staet in een digte geslooten lanteeren.

3. Item dat niemant by den avond met lanteern, brandende keers, lamp off ligtstecken eenigh vlasch sal moogen heekelen off swoncken als meede niet by het veuer off onder de schouw.

4. Item dat niemant op de schelft geen hoy off stroy sal moogen leggen raekende aen de schouw off schoorsteen van de welke hy eene distantie van drie voeten ten minsten sal moeten blyven ten waere de schouw geheel gemetselt was, sonder eenige reeten off splegten.

5. Item dat niemant geen asch sal moogen leggen in off aen syn huys, neeren, stallinge, scheuuren off schop off torffmyten, maer sal die moeten leggen twaelff voeten daer van buyten aff mits dat de selve niet heet off geloyent met eenigh vuur vermengt.

6. Item dat geen kinderen eenige vuuren sullen mogen stooken op de gemeente, gemeene straeten off erven.

7. Item dat niemant syn koets off bedsteeden met geen hoy off stroy booven op sal moogen bedecken off toeleggen.

8. Item dat de reeten, bersten off scheuren die in de schouwen off ovens daer men broot in backt alsmeede die int metselwerck van de genevers en brouwkeetels en andere vuurplaetsen mogte weesen binnen den tyt van agt daegen sullen moeten werde beset en toegestreeken.

9. Item dat de schoorsteenen ten minste drie voeten met steen uyt het dack moeten opgemetselt worden.

10. Item dat niemant geen myten van clot off torff mitsgaders hout, hooy off strooy sal mogen leggen by de schouw alwaer vuur is stookende ten minste op eene distantie van vier voetens daer van.

11. Item dat niemant in eenige enge off nouwe straeten enige myten van tusschen, clot off torff mitsgaders van mutsaert, brand of hout nog van hoy off stroy sal moogen setten en indien eenige daer stonden sullen den selve binnen den tyt van agt daegen nae publicatie moeten ruymen en de meyten die bevonde worden te staan in de weyde en brede straeten sullen moeten werden geset en geruymt tien voeten van t waegen off karrespoor meede binnen den tyt van agt daegen naer publicatie deeses.

12. Ook sullen niet worden geset eenige myten van tusschen, torff of clot mitsgaders van mutsaert, brand off ander hout, hoy off stroy nogh eenig schoppen maeken off stellen opt mercktvelt alhier tot Waelre ende Valkenswaerd ofte in eenige straeten op peene dat die geene die jeegenswoordigh nogh mogte staen binnen den tyt van veertien daegen sullen geruymt worden.

13. Item dat een eyder huyshouden binnen den tyt van veertien daegen sig sal moeten voorsien met een vuerhaek, leer off ladder en een emmer.

14. Item dat een eyder eygenaer off heurder aen syn huys sal moeten hebben te maeken en in staet houden een goede waeterput behoorlyk diep met een putmick, swengel en roey met een haek daer aen als meede een putkist off gelynt off wel een steene meuer daer om hoogh ten minste drie voeten.

15. Als mede dat de waeterpoelen en cuyle soo van de gemeente als partieculiere jaarlyks sullen moeten worden gediept, gebreet en geveegt.

16. En ingeval van brandt ('t geene God verhoeden) den geene sulx overcoomende sal soo aenstonts kennis daer van moeten geeven aen den heere drossaerd en een off twee van de naebeurige scheepene om de noodige ordre te stellen die een eyder sal moeten observeeren.

17. Ook sal de klock ten eerste moeten laeten trekken door den naebeurigen rotmeester, als wanneer een eyder sulx hoorende uyt ider huys een persoon sal moeten coomen tot assistentie gewaepent met een vuerhaek en emmer om den brant te helpen blussen.

18 Item werd ook geinterdiceert dat geen weerden off weerdinne aen eenige ingeseetene sullen moogen tappen off schenken eenige drancken off met de kaert sullen moogen laeten speele oock dat de ingeseetene in de herberge sulle moogen blyven sitten des winters naer tien uere en des soomers naer elff uuren werdende voort wintersaysoen gehouden van halff september tot half meert en ingeval deselve ingeseetene onwilligh waeren na huys te gaen, soo sal den weerd off weerdin vry en exempt syn van eenige poene en dat speciael om reedenen ten respecte van deesen art., dat men verscheyde rysen ondervonden heeft dat de ingeseetenen snaegts uyt de herberge naer huys gaende beschonken syn met een pyp rookende over straet gaen en soo in een schop off scheur met de rookende pyp in de mont neervallen, gaen slaepen waer door ligt brand werd gecauseert als andersins.

19. Ook sal geen smith wie het ook soude moogen weesen den blaesbalck van de smis moogen sette ontrent een beddekoets, hoy, strooy off torff ten minsten tien voeten daer van daen dat ook de smeekoolen niet moogen gelegt worden in de smis opdat de goede ingeseetene daer door geen schaede koomen te lyden.

20. De schouw hier op sal jaarlyx twee mael geschiede in de maende mey en september.

21. Op peene dat de contraventeurs deeses sullen verbeuren voor ider contraventie eene somme van drie guldens ten behoeven van den heere drossaerd waer van een derde genieten sal die geene welke de calanges sal coomen te doen, tot welke by deesen geauthoriseert werden alle die geene de welke onder eede staen van de vrouwe en heere van Waelre en Valkenswaerd en sullen de ouders aenspreekelyk weesen voor haer kinderen, de meesters en vrouwe voor haere dienstknegten en dienstmeyde welke poene en boete uyt kragte van haer. ho. mog. res. van den 6 feb. 1732 by parate executie sullen werden ingevordert.

Waer op gedelibereert synde is goetgevonden en verstaen t voors. reglement te approbeeren en t selve te doen publiceeren op behoorlyk seegel en dat ten dien eynde jaerlyx int begin van de maent mey de schouwe over t geene voors. sal werde begaen en in de maent september de schouwe over de waeterkuylen.

Bron: SRE AA Waalre voor 1811 7 f 55v 1754

Terugkeren naar Overzicht pagina costuymen etc.

Terugkeren naar Inhoudsopgave

Laatst bijgewerkt op 4 oktober 2009.