Je kunt ook foto's van de reis bekijken.
Van zondag 5 september tot en met woensdag 15 september 2004 maakte ik samen met mijn moeder een bedevaart naar Lourdes en La Salette. Twee plaatsen waar Maria is verschenen.
Als je wilt kun je luisteren naar een van de mooiste Marialiedjes die ik ken: Immaculata, ik ben Uw kind
Voor iedereen die het wil lezen heb ik een verslag van deze reis gemaakt. Gelukkig zijn wij mensen allemaal verschillend en hebben onze eigen ervaringen. Gelukkig kunnen wij mensen ook onze eigen ervaringen delen en elkaar op die manier inspireren.
Een mysterie laat zich wel aanduiden maar niet beschrijven. Wie dat wil kan het mysterie van Lourdes en La Salette zelf gaan ervaren.
Tijdens ons tweede bezoek aan de verschijningsgrot in Lourdes mocht ik een diepe vrede ervaren. Het volgende gebedje wil dit onder woorden brengen:
2378.
Nooit zag ik je ogen, Jouw vriendelijk gezicht.
Nooit hoorde ik je stem, Jouw woord dat pijn verlicht.
Toch ben Jij die Ene, mijn Vriend die altijd wacht.
Die in mij dit Woord heeft thuisgebracht:
Jij bent mijn Weg, mijn Waarheid en mijn Levenskracht.
Jan Verhoeven, Overveen 28 september 2004.
Om 6.15 uur klinkt in Gilze het geluid van voortgetrokken koffers in het nog slapende dorp. Begin van een 11-daagse busreis die ons, mijn moeder en mij, naar Lourdes en La Salette zal voeren. Even over 7.00 uur vertrekt de bus.
Er wordt gebuurt en gebuurt. Voorbij Antwerpen probeer ik Maria te voelen. Om Maria in Lourdes te vinden mag ik haar misschien tijdens deze reis uitnodigen.
Ook in een bus op de snelweg is er rust, ergens in je ziel, in delen van je lichaam. Is niet de regelmaat van een kloppend hart dat onbevangen wordt beluisterd, een poort naar de zuiverheid waarin een kind geboren kan worden?
Om de twee uur een kleine pauze waar wordt gezorgd voor koffie. De lunch gebruiken we op het grasveld voor het ereveld van Nederlandse soldaten, in de tweede wereldoorlog gesneuveld in Frankrijk. De meegebrachte klapstoelen worden uitgeklapt. De bouillon wordt rondgedeeld.
Na deze menselijke maaltijd worden we genodigd tot de maaltijd des Heren. De witte pater die met ons meereist draagt een mis op uit de koffer. Voor een ronde boog wordt een campingtafeltje neergezet, een wit kleed daar opgelegd, een eenvoudig kruisbeeld neergelegd, een glazen kannetje voor het water, een kannetje voor de wijn. Twee witte doeken om te reinigen. De pater krijgt een wit kleed om. Dicht om dit altaar in de buitenlucht zijn wij als reisgenoten gezeten.
We bidden en luisteren en nemen in de communie waarbij we de hostie in de wijn dopen, deel aan het lichaam en bloed van Christus. Mijn eerste H. Mis in de open lucht. In zijn eenvoud een ontroerende ervaring.
Dan verder door Parijs. Een onvoorziene file zorgt voor één uur oponthoud. Ook dan zoek ik Maria in mij. Verder langs de Madeleine, de Opera, de Eiffeltoren. Parijs uit en dan nog twee uur bussen naar Bourges, kamer 9.
Moeder en ik maken voor het diner nog een ommetje. Veel nieuwe huizen. Veel tuinen, nog kaal. Dat komt vast nog. Want wat is een huis zonder tuin. 19.45 uur. Nog een kwartier voor het avondmaal.
Warm weer. In de bus met airconditioning best uit te houden. Zoals op elke reis zijn er gemakken en ongemakken. Je neemt die zoals ze komen. De mensen wat meer vertrouwd en ook deze dag in de bus de inmiddels vertrouwde traktaties zoals een snoepje, een stukje appel, een stukje brood en zacht op de achtergrond klassieke muziek. Niet hinderlijk.
Het landschap wordt meer golvend, kleinschaliger en groener. We naderen Pay d’Oc en de Dordogne. De ziel gaat wat meer ademen.
Dan de bestemming, Rocamadour. De Notre Dame van Rocamadour als het ware tegen de rotsen aangeplakt. We volgen het pad naar beneden. Aan het einde van elk gedeelte een statie van de kruisweg. Een deel van het gezelschap is met de lift naar beneden. De kerk is imposant aan de buitenkant en ingetogen van binnen. Een donkere ruimte. Een halfronde nis baadt in het licht.
Aan de rand van de kerk een grote kapel gewijd aan de zwarte Madonna. Op haar schoot het zittende Jezuskind.
Duizenden pelgrims uit heel Europa hebben hier in de middeleeuwen, op weg naar Santiago, tot onze Lieve Vrouw van Rocamadour gebeden. Verspreid zitten mensen stil te kijken, te bidden. Jong en oud. Later klimmen we de staties weer naar boven.
De hotelkamer wat ruimer dan de eerste nacht en, heel belangrijk, het raam kan open. Een weldadig bad verfrist en helpt bij het doen zakken van mijn hoofdpijn.
De vraag blijft: wat hebben zoveel mensen gezocht en gevonden bij deze zwarte Madonna. Een eenvoudig beeld dat lijkt te wijzen naar een tijd waarin de Christus nog op aarde komen moet. Wij mensen zijn van alle tijden, ook de voorchristelijke. Veel was nog niet af en vraagt ook in onze tijd nog om voltooiing. De oude weg naar Maria mag nu worden opgenomen in de harteklop van de zoekende mens. De weg van inzicht alleen is nog altijd niet voldoende voor de nog zo kwetsbare mensenkiem. De voorspraak van Maria vragen is iets wat ook de mens van nu nog helen kan.
In de bus een ochtendgebed, een lied gezongen. Over het Massive Central naar Auch. In de kathedraal van Auch koorbanken met prachtig houtsnijwerk van het hart van de eik. Bijbelse figuren rondom maken een krachtige indruk. Er is slechts een half uur. Te weinig om dit alles goed te aanschouwen. Ik zoek de gestalte van Maria Magdalena. Haar gewaad sterk geplooid in haar middengebied. Helaas geen reproductie beschikbaar.
Dan de laatste 85 kilometer naar Lourdes. Met een bespiegeling van de pater over de pelgrimage en daarmee in de sporen treden van miljoenen die ons voorgingen. Een pelgrimage, tevens bedevaart, niet alleen voor onszelf maar ook voor de wereld.
We naderen Lourdes. Het landschap vlak en direct daarachter de oprijzende Pyreneeën. In de bus klinkt nu de muziek van Marialiederen. Dit hele beeld van muziek, bergen, landschap en het bereiken van de bestemming trekken als een rilling door mij heen. Bij mijn moeder die een lang gekoesterde wens vervult ziet, wellen de tranen.
Ik begrijp nu de vaak gehoorde uitspraak: “Je kunt je er geen voorstelling van maken.”
Ik weet nu waarom. Zeker er zijn de vele hotels en winkels, de drukte van de vele mensen. Maar deze mensen zijn hier uit de zuiverheid van hun hart. En of het komt door de plek, hier aan de voet van de Pyreneeën, door de bruisende rivier de Gave of door de sfeer van devotie, door miljoenen mensen geschapen, ik weet het niet. Wat ik wel weet, met mijn hart, is de aanwezigheid van iets wat zich laat uitdrukken met het woord vrede. Een vrede die voelt als thuiskomen. De mogelijkheid om een nieuwe vrije ruimte te maken.
We zijn nog niet verder gekomen dan de hotelkamer. De sfeer is ook niet steeds aanwezig. Het is als een heen en weer gaande adem.
Praktisch: de kamer is ruim en voorzien van toilet en douche. Verder eenvoudig, gelukkig, eenvoudig.
Er zijn de geluiden van de keuken, de plaats en alles wat hoort bij de aanwezigheid van vele mensen die allerlei dingen doen. Je moet dat alles laten komen en daar doorheen de grondtoon blijven horen. Vanavond eerst maar kijken en luisteren.
Vandaag en ook donderdag en vrijdag zijn we de hele dag in Lourdes om dan zaterdagochtend te vertrekken.
Voor het ontbijt.
Gisteravond keken moeder en ik, samen met twee reisgenotes, naar de kaarsprocessie. Al om 20.30 uur nemen we een plaats in langs het bordes om straks alles van bovenaf goed te kunnen zien. Om 21.00 uur begint de processie. Vele duizenden hebben zich dan al opgesteld om buitenom te gaan naar het einde van de 200 meter lange esplanade die naar het voorplein van de kerken leidt. Geen foto of film kan recht doen aan deze eindeloze stroom van licht die zachtjes op ons toekomt. Het avé, avé klinkt in refrein uit vele, vele monden.
De rolstoelganders staan vooraan wanneer tegen 22.00 uur het hele plein voor de kerken is gevuld met mensen en het licht dat zij dragen.
Dan gaat de ritus nog verder. Het onbeschrijfelijke is niet te beschrijven.
Deze lichtprocessie vindt plaats op verzoek van Maria zelf.
Terwijl ik leun over de reling en kijk voel ik de verbinding met de mensen die ook in de voorchristelijk tijden al met licht door de heiligdommen trokken.
Na afloop door de drukke winkelstraten met souvenirs naar een cafetaria en dan rond 23.15 uur weer in het hotel.
Sommige mensen spreken over de souvenirwinkel als over een kermis. Zo voelt dat voor mij niet aan. Daarvoor ben ik teveel katholiek. Een katholiek verstaat de kunst om alles op zijn tijd een plaats te geven. Zowel het verheven als het profane. Een pint pakken na een processie is volgens mij voor de ziel heel gezond. Ook hierin mogen we Christus navolgen.
Voor het avondeten.
Een dag met een mis in de ondergrondse kerk, meertalig en bijgewoond door zo’n tienduizend mensen. De ruimte is immens groot, van beton en oogt in eerste instantie als een parkeergarage. We houden het niet de hele mis vol en gaan naar buiten. Het massale heeft mij nog nooit kunnen bekoren.
Dan een bezoek aan de andere kerken. In een van de kerken zijn de 15 mysteries van de rozenkrans uitgebeeld. Wil nog nagaan wat dit precies inhoudt.
Het is warm. Een dag om rustig aan te doen.
Na het middagmaal begeven we ons naar de overkant van de rivier de Gave. We zien een zuster langs de kant van het water stil in meditatie. Dit raakt meer dan de grot waar een grote massa langs trekt. De grot is veel kleiner dan in mijn voorstelling. Het Mariabeeld klopt volgens Bernadette al helemaal niet met het jonge meisje dat aan haar was verschenen. Niet hoog boven haar verheven doch haast aanraakbaar.
Opnieuw steken we de Gave over en wandelen langs de beschaduwde oever om dan, gezeten op een stenen bankje, de stromingen in de Gave gade te slaan en te overdenken wat er mist in Lourdes.
De jonge vrouw had aan Bernadette gevraagd: bouw hier voor mij een kapel en trek er in processie zingend en biddend heen. Drie kerken is dan echt teveel. Zelfs tijdens haar leven was Lourdes al zo geworden dat Bernadette er zelf niet meer heen wilde.
Zeker is dit alles persoonlijke ervaring. Wat mij treft zijn de meer intieme dingen. Zoals de 18 kunstwerken in gelaagd glas die de verschijningen uitbeelden. Verfijnde kleurnuances en aanduidingen van Maria maken deze beelden zinvol en sterk werkend. Ik wil morgen nog de teksten bij de afbeeldingen overnemen.
In het cachot:
Midden in de grote armoede, hielden ze van elkaar, baden ze samen.
Laatste afbeelding:
“Ik ben er niet mee belast het u te doen geloven maar het u mee te delen.”
We nemen nog een cappuccino met appelgebak en wandelen dan terug naar het hotel. Onderweg nog een pet gekocht ter bescherming van mijn hoofd.
Langzaam dringt het tot mij door:
Lourdes is een mysterieplaats.
Uit de biografie van Bernadette Soubiroux blijkt dat zij het grote mysterie was ingegaan. Eenvoud en waarachtigheid zonder opsmuk. Zuiverheid die het kwaad nooit gekend heeft.
Bij de zestiende verschijning sprak de jonge vrouw: “Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis”.
Maria is niet alleen de moeder van Jezus, zij is ook dat deel van de mens waarin Christus opnieuw geboren wordt, waar de nieuw mens geboren wordt.
Het onschuldige waaraan wij, naast het schuldige, óók deelhebben en in ons dragen. Bernadette stond sterk in die onschuld. Zo sterk dat het wezen van de onschuld, dat de Onbevlekte Ontvangenis zelf is, alleen onbevlekt ontvangen kan worden, door Bernadette werd ontvangen in haar ziel, en werd waargenomen in de gedaante van een wonderschone jonkvrouw, vriendelijk, met de glimlach van de hemel, een rode roos op elk van haar tien tenen en een gewaad van een stof die schoner was dan door welke mensenhand dan ook gemaakt.
Dit grote mysterie heeft Bernadette niet ondanks maar juist door haar speciale eenvoud in zich geboren laten worden.
Is het mogelijk om dit grote mysterie in Lourdes nu nog te vinden? Ja, ik voel dat dit mogelijk is en wel juist dankzij de kleine mysteriën die hier elke dag plaatsvinden.
Ook vandaag veel indrukken die niet allemaal beschreven kunnen of hoeven worden.
6.10 uur opgestaan om voor het ontbijt nog een bezoek te brengen aan de grot. Er is een mis aan de gang. Dit betekent dat we niet in de grot kunnen. Langs de Gave gewandeld tot het ochtendlicht en dan vroeg ontbijt in het hotel.
Met de hele groep een wandeling door Lourdes met bezoek aan het geboortehuis van Bernadette, de watermolen waarin zij opgroeide, haar bed aan het raam (om als astmatisch kind voldoende lucht te krijgen), het cachot waarin het gezin Soubiroux ruim een jaar woonde, de periode waarin de verschijningen plaatsvonden.
Bezoek aan de beeldenwerkplaats annex museum. Hier worden honderden kleine en grote Mariabeelden gegoten en beschilderd. In het museum staan beelden van vele heiligen.
Als laatste nog een bezoek aan het glasmuseum met gemmail. Gemmail is de techniek om een voorstelling te maken van vele laagjes gekleurde stukjes glas. Het is een nieuwe techniek die pas na de tweede wereldoorlog voldoende ontwikkeld werd om een stabiel kunstwerk mee te vervaardigen. Van op afstand lijkt het wel op gebrandschilderd glas, maar het heeft veel meer kleurnuances. Het gaat om de transparante kleurwerking, een spelen met kleuren waarbij een achterlicht nodig is. Na het middagmaal keren moeder en ik terug om een aantal kunstwerken nog een goed te zien.
Daarvoor nog langs de 18 kunstwerken in de ondergrondse kerk die de verschijningen van Maria aan Bernadette uitbeelden. Bij elke voorstelling staat een tekst die de inspiratie van het kunstwerk vormde. Ik schrijf de teksten over.
Na het glasmuseum nog wat winkels bekijken en dan cappuccino met gebak nabij de oude brug over de Gave. Twee volle dagen Lourdes is goed, maar eigenlijk ook genoeg.
Gisteren ervoor moeder bij het aanraken van de wand van de grot een kracht die in haar stroomde.
Het eerste mysterie van Bernadette:
Zij gaf mij een teken naderbij te komen.
Ook de moderne mens kan dit teken opnieuw leren beluisteren en aan de roep gehoor geven.
Door in het drukke leven van elke dag momenten van rust en stilte bewust in te bouwen maken we onze ziel ontvankelijk voor deze oproep van naderbij te komen.
Derde en laatste dag in Lourdes. Gisteravond een gesprek gehad met een reisgenoot, ingeleid door mijn vraag: “Wat heeft vandaag uw interesse gewekt?”.
Gezeten op haar rollator had zij drie kwartier vertoefd bij de grot en in stilte gekeken naar de biddende mensen voor de grot en naar hen die door de grot gingen. “Dat is het mysterie van Lourdes”. Revaliderend van een tweede heupoperatie vervliegt de hoop op nog een reis naar Lourdes en schrijft zij de benauwenis neer.
In het schrijven onstaat zicht op het zelfmedelijden en groeit een nieuwe ruimte in haar ziel.
Nu zit zij dan toch naast mij.
Het massale en ook de oude vormen zeggen haar niet veel. Dat maakt soms strijd nodig, een goede strijd die kan leden tot wederzijds respect en het leren zien van meerdere kanten.
Later spreken we af om contact te houden.
Vandaag in de ochtend een bezoek aan het kasteel van Lourdes, een cappuccino met slagroom, een warme maaltijd met veel Italiaanse klanken op de achtergrond.
Na het middagmaal een bezoek aan de grot, de kruisweg op de berg klimmend gaan, een boekje over Lourdes kopen. Het was goed maar ook genoeg nu.
Na de ochtend slaat het weer om en volgt er een drukkende middag.
Zo gaat het met de atmosfeer. Zo gaat het soms met de ziel. Maar wat blijft opvallen is de vredige gelijkmoedigheid waarmee tienduizenden zich met en naast elkaar bewegen.
Vandaag van Lourdes naar Avignon. In de bus het ochtendgebed, Marialiedje zingen, luisteren naar de geschiedenis van de Katharen. We lunchen bij de oude vestigstad Carcassonne.
Tijdens de tweede kruistocht, tegen de ketters, een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de kerk, viel Carcassonne na twee weken.
We vervolgen de reis naar Avignon. Gedurende twee eeuwen standplaats van de pausen.
Rome was in verval geraakt. We bezoeken de kerk, wandelen rond over het plein en kijken naar de Point d’Avignon, die van het liedje. Door naar het hotel. Avondmaal met gepofte aardappelen om 19.30 uur, een klein wandelingetje en dan rust. Door dit alles heen weven de gesprekken met reisgenoten.
Het was een lange busreis vandaag. Een dag ook om de vele indrukken van Lourdes te laten bezinken.
Van de vele wegen naar Onze Vader
Is er één voor mij bestemd.
Die weg wordt zichtbaar
Waar ik ga.
Vandaag trekken we van Avignon naar La Salette. Door het Rhône-dal met de uitgestrekte wijngaarden naar de hoge alpen.
Voor de finale klim van 14 kilometer bezoeken we het geboortedorp Corps van Melanie en Maximin, het meisje en de jongen aan wie Maria verscheen. We maken een korte wandeling langs zowel het geboortehuis van Melanie als van Maximin, en langs het graf van Maximin. Melanie kwam later in Italië terecht en is daar ook begraven.
Dan de 14 kilometer naar de top. Een smalle weg met veel haarspeldbochten waarbij onze bekwame chauffeur alle aandacht nodig heeft. Het onvoorstelbaar prachtige landschap samen met de Marialiederen die in de bus klinken openen mijn gemoed.
Eenmaal boven worden de koffers uitgeladen, wachten we in de ontvangsthal geduldig op onze sleutel en begeven ons met de lift naar een moderne kamer of de vijfde verdieping met prachtig uitzicht op de bergen.
Wat mij in Lourdes al begon te dagen werd tijdens de rit naar La Salette helder: de Mariakracht die ik de voorbije jaren dreigde te verliezen keert langzaam weer terug in mijn ziel. Geloven, mogen geloven, is een genade die een mens evenzeer nodig heeft als het streven naar inzicht.
’s Avonds:
Gebedsdienst in een kleine zaal. Het thema:
Op verhaal komen bij Maria.
De vrouw die ons voorgaat heeft een aantal mensen (waaronder mij) gevraagd een bijdrage te leveren. Zij heeft voor elk van ons een klein rugzakje gemaakt waarin een kaarsje, een doosje lucifers en een briefje zitten.
Ik laat het gebed de kleurdoos klinken:
Ik had een kleurdoos met schitterende, felle kleuren;
Ik had een kleurdoos; sommige kleuren warm, andere heel kil.
Ik had geen rood voor het bloed van de gewonden,
Ik had geen zwart voor de tranen van de weesjes,
Ik had geen wit voor de handen en gezichten van de zieken,
Ik had geen geel voor het hete zand waar soldaten strijden.
Maar ik had oranje voor het plezier in het leven
En groen voor de bloemknoppen en de vogelnestjes
En blauw voor het stralen van de heldere hemel
En roze voor dromen en rust.
Toen ben ik gaan zitten en heb ik geschilderd: de vrede!
De vrede, de rust, de gelatenheid, de blijheid op de gezichten van velen,
De troost en bemoediging van Haar, bij Haar, Maria onze Moeder.
Na het avondmaal gebed en zang in de kerk met aansluitend een kaarsprocessie over de helling. Het is heel koud, de groep niet groot, de werking niet minder.
Verblijf op La Salette. Ontbijt, H. Mis in de kapel, dia-klankbeeld over de verschijningen in de filmzaal, middagmaal, kruisweg, bijeenkomst met zang en gebed bij het beeld van de oprijzende maagd, kaarsje plaatsen, nog een laatste maal rond de berg lopen, schrijven en koffers pakken. Straks avondmaal. In de avond geen programma.
De kapel is van een serene eenvoud met links en rechts van het altaar prachtige gebrandschilderde ramen waardoor het alpenlicht naar binnen stroomt. In blauw gebed het levend groen. En in en om het levende groen de kleurige vogels.
De kruisweg in La Salette is eenvoudig. Elke statie een paal met plankje en kapje. Op het plankje in Romeinse cijfers het nummer van de statie. Verder geen afbeelding. Deze beelden maken we zelf. Bij elke statie leest iemand anders de woorden van deze statie. Dan gaan we naar de volgende onderwijl een onze Vader en een weesgegroetje bidden.
Later, na de koffie, zij we geschaard om het beeld van de opstijgende Maagd. Voor enkele mensen emotioneel. In La Salette worden muren in de ziel afgebroken door de sfeer van puurheid en eenvoud die hier aanwezig is. Zowel in het gebouw als in de natuur om ons heen.
De indrukken van La Salette zijn nu nog vers. De werkelijk vrucht van deze pelgrimstocht zal later zichtbaar worden.
Ik kocht een beschouwend boek over de boodschap van La Salette. Dit geeft mij de mogelijkheid om in de herfst thuis nog dieper in te gaan op wat ik nu hier mag ervaren.
Een weesgegroet zal na deze reis nooit meer hetzelfde zijn. Zoals geloven en weten elkaar aanvullen zo vullen ook Lourdes en La Salette elkaar aan.
Nog nooit had ik in de natuur een stilte gehoord, zo diep en puur als hier op 1800 meter hoogte, omringd door bergen, dalen en alpenweiden. Voor de reis hoorde ik: “La Salette is zo mooi, daar kun je jezelf geen voorstelling van maken”. Waar hemel en aarde elkaar raken verscheen de Moeder die huilde omdat zij het gewicht van haar lijdende zoon zo lang alleen moest dragen, die sprak tot haar kinderen en hen, ons, de weg wees om Christus van het kruis te halen en daarmee het nieuwe rijk zowel op aarde als in de hemel te verwezenlijken.
Na het avondmaal.
Het is mooi om te zien hoe een verzameling mensen na enige tijd een groep wordt. Elke reis maakt ontmoetingen mogelijk. Een ontmoeting met een ander mens. Maar ook een nieuwe ontmoeting met ons zelf en Christus. Misschien dat laatste wel dankzij de ontmoeting met een ander mens.
Als moeder en ik morgen afscheid nemen van La Salette zullen de twee kaarsjes die we naast elkaar bij het beeld van de hemelstijgende Madonna hebben geplaatst nog dagenlang branden.
Branden als teken van bereidheid, als teken van aanwezigheid naar lichaam, ziel en geest.
Toen wij toekwamen zagen we de kaarsjes branden van de mensen die ons voorgingen. Zo ook zullen de mensen die na ons komen onze kaarsjes zien lichten. Zo ook kunnen wij in ontmoetingen het licht van de ander die mij aanziet op onze eigen wijze opnemen en doordragen zodat hierin leeft het lichaam van Christus.
Een reisdag van La Salette naar Chaumont waar we in het hart van de stad logeren tegenover het treinstation.
Een paar uur voor Chaumont drinken we koffie in Beaune en bezoeken het Hôtel-Dieu, een in 1443 gebouwd hospitaal voor de armen, gebouwd in opdracht van Nicolas Rolin, kanselier van Philips de Goede, de hertog van Bourgondië. Het hospitaal is perfect bewaard gebleven. In elk van de ziekenzalen is een altaar. De zieken konden op deze manier de kerkdiensten bijwonen zonder hun bed te hoeven verlaten. Het hospitaal is tot op het einde van de tweede wereldoorlog in gebruik gebleven. Het dak van het hospitaal is een mozaïek van geglazuurde dakpannen.
Het is vreemd om na de stilte van La Salette urenlang in de bus op de snelweg te zitten. Toch is dit de opgave van de hedendaagse mens:
Midden in de samenleving samen met de anderen te leven in Christus.
Duizendmaal te vallen en duizendmaal op te staan. De vraag dient zich aan:
Hoe behoed ik de inspiratie van Lourdes en La Salette wanneer ik weer terug ben en mijn dagelijks werk als software-ontwikkelaar weer opneem?
Ik probeer om mijn ervaringen in woord en geschrift te delen met anderen.
Van Chaumont naar Gilze. De dag dat we naar huis gaan. Meer dan 500 kilometer te rijden. Zoeken naar een bakker, lunchen in de bus omdat het buiten te koud en te winderig is.
Afscheidsmaal in Gilze, afscheid nemen. De blijde verrassing dat mijn zus op ons staat te wachten. Tijdens het avondmaal geven twee mensen hun reisimpressies. Elk op eigen wijze. Ik zie dat een aantal mensen bij het luisteren tot tranen toe bewogen zien.
Er wordt gelachen en er klinken hilarische plannen om een nieuwe orde te stichten.
In de bus klonken ontroerende en ook hilarische dromen, klonken gedichten in de Brabantse taal, was er Brabantse humor.
Er worden mensen bedankt. Heel terecht bedankt voor wat zij deze reis voor ons hebben gedaan.
Ik heb tijdens deze reis weer het mooiste van de Brabantse ziel mogen ervaren. In de taal, de humor en de toewijding. Ook ontmoette ik een zielsverwante vrouw, 30 jaar ouder dan ik. Maar de ziel kent geen leeftijd.
Het is avond. Ik zit in de woonkamer van mijn moeder in het huis waarin ik opgroeide.
Ik schrijf en voel opnieuw de vrede die uitgaat van de grot in Lourdes, de zuiverheid en de diepe rust van La Salette. Er zijn nog vele, vele indrukken en ervaringen om te verwerken, Maar daar is alle tijd voor.