Filosofie der Vrijheid
in vogelvlucht door Jan Verhoeven

6. De menselijke individualiteit

Ik kan iemand die nooit een leeuw heeft gezien, het begrip van een leeuw bijbrengen. Hem een levendige voorstelling bij te brengen, zal mij, zonder zijn eigen waarnemen, niet gelukken.

De voorstelling is derhalve een geindividualiseerd begrip. En nu is het voor ons verklaarbaar, dat de dingen van de werkelijkheid voor ons door voorstellingen kunnen worden gerepresenteerd. De volle werkelijkheid van een ding ontj=hult zich aan ons op het ogenblik van het waarnemen uit het samengaan van begrip en waarneming. Het begrip verkrijgt door een waarneming een individueel cachet, een relatie tot een bepaalde waarneming. In deze individuele vorm, die de relatie tot de waarneming als karakteristiek kenmerk in zich draagt, leeft het begrip in ons voort en vormt de voorstelling van het betreffende ding.

De totaliteit van alles waarvan ik voorstellingen kan vormen mag ik mijn ervaring noemen. Die mens zal de rijkste ervaring hebben, die het grootste aantal geindividualiseerde begrippen heeft.